Η σειρά βίντεο «Sandwiches of History» συγκεντρώνει εκατομμύρια προβολές, έχοντας ως θέμα την αναπαραγωγή συνταγών σάντουιτς από περασμένους αιώνες.
- Το εγχείρημα «Sandwiches of History» ξεκίνησε το 2021 από ένα βιβλίο συνταγών του 1909. Η πρώτη απόπειρα, ένα σάντουιτς με ωμά στρείδια, αποδείχθηκε γευστικά αποτυχημένη, χωρίς όμως να αποθαρρύνει τον δημιουργό του καναλιού.
- Η έρευνα επεκτάθηκε σε δεκάδες παλιά βιβλία μαγειρικής, αποκαλύπτοντας συνταγές από τον 18ο αιώνα αλλά και έναν Κινέζο πρόγονο του σάντουιτς από το 200 π.Χ., το οποίο αποδείχθηκε εξαιρετικά γευστικό.
- Αναδημιουργούνται συνταγές που διακρίνονται για την πολυπλοκότητα ή την υπερβολή τους, όπως το περίφημο Fool's Gold Loaf. Το αγαπημένο σάντουιτς του Έλβις Πρίσλεϊ περιείχε φυστικοβούτυρο, μαρμελάδα μύρτιλο και μισό κιλό μπέικον.
- Το «ψεύτικο σάντουιτς μπανάνας» του 1941 αναδεικνύει την ευρηματικότητα της εποχής του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Με πολτοποιημένα παστινάκια και εκχύλισμα μπανάνας, οι άνθρωποι μιμούνταν τη γεύση ενός φρούτου που ήταν σε έλλειψη.
Ο Μπάρι Έντεργουικ δεν είναι σεφ, ούτε ιστορικός της γαστρονομίας, ούτε τηλεοπτικός παρουσιαστής. Είναι στέλεχος του μάρκετινγκ με μια ιδιαίτερη αδυναμία στα παράξενα φαγητά και μια σχεδόν εμμονική περιέργεια για το παρελθόν.
Κι όμως, μέσα σε λίγα χρόνια κατάφερε να μετατρέψει ένα απλό πείραμα στην κουζίνα του σε ένα από τα πιο απρόσμενα φαινόμενα του TikTok. Η σειρά βίντεο «Sandwiches of History» συγκεντρώνει εκατομμύρια προβολές, έχοντας ως μοναδικό θέμα την αναπαραγωγή συνταγών σάντουιτς από περασμένους αιώνες.
Η ιστορία όταν σερβίρεται ανάμεσα σε δύο φέτες ψωμί
Η επιτυχία του Έντεργουικ αποδεικνύει ότι η ιστορία μπορεί να γίνει viral ακόμη και όταν σερβίρεται ανάμεσα σε δύο φέτες ψωμί. Στο κανάλι του δεν υπάρχουν εντυπωσιακά σκηνικά, επαγγελματικά στούντιο ή περίτεχνα μοντάζ. Η συνταγή είναι απλή: ένας άνθρωπος στην κουζίνα του, ένα παλιό βιβλίο συνταγών και η διάθεση να δοκιμάσει γεύσεις που οι περισσότεροι σύγχρονοι άνθρωποι δύσκολα θα πλησίαζαν.
Η ιδέα γεννήθηκε το 2021 όταν ένας φίλος του έστειλε σε ηλεκτρονική μορφή το βιβλίο «The Up-to-Date Sandwich Book», που είχε εκδοθεί το 1909. Ξεφυλλίζοντας τις σελίδες, ο Έντεργουικ ανακάλυψε συνταγές που κυμαίνονταν από το συνηθισμένο μέχρι το εντελώς αλλόκοτο. Αντί να τις αντιμετωπίσει ως ιστορικές περιέργειες, αποφάσισε να τις μαγειρέψει και να καταγράψει την εμπειρία του.
Το πρώτο σάντουιτς που δοκίμασε
Το πρώτο σάντουιτς που δοκίμασε ήταν ένα σάντουιτς με στρείδια. Όχι όμως τηγανητά ή μαγειρεμένα. Η συνταγή απαιτούσε ωμά στρείδια ψιλοκομμένα, ανακατεμένα με ελαιόλαδο και λίγη σάλτσα Worcestershire, τοποθετημένα ανάμεσα σε βουτυρωμένες φέτες ψωμιού και ένα φύλλο μαρουλιού. Η εμπειρία δεν ήταν ακριβώς απολαυστική.
«Γλοιώδες», λέει χαρακτηριστικά. «Μου αρέσουν τα ωμά στρείδια όταν τα τρώω κανονικά, αλλά αυτό ήταν πραγματικά απαίσιο.»
Η αρνητική πρώτη εμπειρία δεν τον αποθάρρυνε. Αντίθετα, τον έσπρωξε ακόμη βαθύτερα στον κόσμο των ιστορικών σάντουιτς. Σήμερα διαθέτει μια μικρή βιβλιοθήκη με δεκάδες παλιά βιβλία συνταγών, που καλύπτουν χρονικό εύρος από τον 18ο έως τον 20ό αιώνα.
Μέσα από αυτά τα βιβλία ανακάλυψε ότι το σάντουιτς, παρά τη σύνδεσή του με τον Κόμη του Σάντουιτς τον 18ο αιώνα, έχει πολύ βαθύτερες ρίζες. Μία από τις παλαιότερες συνταγές που έχει αναπαραγάγει χρονολογείται στο 1777 και αποτελείται από κάτι εξαιρετικά απλό: μοσχαρίσιο κρέας ανάμεσα σε βουτυρωμένο ψωμί.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η ανακάλυψη ενός κινεζικού «σάντουιτς» από το 200 π.Χ. Πρόκειται για το περίφημο rou jia mo, ένα ψωμί γεμισμένο με αρωματισμένο βοδινό κρέας και κύμινο. Παρά την ηλικία της συνταγής, ο Έντεργουικ το χαρακτηρίζει ως μία από τις καλύτερες γεύσεις που έχει δοκιμάσει.
«Ήταν απίστευτα νόστιμο», λέει. «Ο κόσμος πιστεύει ότι το σάντουιτς γεννήθηκε τον 18ο αιώνα, αλλά οι άνθρωποι έβαζαν φαγητό μέσα σε ψωμί εδώ και χιλιάδες χρόνια.»
Η γοητεία της σειράς του
Η γοητεία της σειράς του δεν βρίσκεται μόνο στις περίεργες συνταγές. Πολλές φορές οι πιο απλές δημιουργίες αποδεικνύονται οι πιο ενδιαφέρουσες. Ένα από τα αγαπημένα του είναι ένα σάντουιτς με ψωμί Boston Brown Bread, κρεμμύδι μουλιασμένο σε νερό και μαγιονέζα.
«Ακούγεται παράξενο, αλλά ήταν πραγματικά καλό», εξηγεί. «Το νερό αφαιρεί την ένταση του κρεμμυδιού, το ψωμί έχει γλυκές νότες μελάσας και η μαγιονέζα δίνει πλούτο στη γεύση.»
Άλλες συνταγές απαιτούν πραγματική αφοσίωση. Ανάμεσα στις πιο περίπλοκες ήταν το λεγόμενο Milwaukee Sandwich, μια δημιουργία από βιβλίο του 1909 με τίτλο «Salads, Sandwiches and Chafing Dish Dainties».
Η προετοιμασία του μοιάζει περισσότερο με γεύμα εστιατορίου παρά με σνακ. Περιλαμβάνει σπιτική σάλτσα ταρτάρ με αγγουράκι τουρσί, ελιές, κρεμμύδι και σέλινο, τηγανητά στρείδια, ψωμί σίκαλης βουτηγμένο σε αυγό και τηγανισμένο σαν γαλλικό τοστ, κοτόπουλο, μπέικον και ένα τετράγωνο κομμάτι λεμονιού τοποθετημένο στην κορυφή.
«Μου άρεσε το γεγονός ότι έπρεπε να κόψω το λεμόνι σε τετράγωνο σχήμα», λέει γελώντας. «Λες και δεν ήταν ήδη αρκετά περίπλοκο.»
Η ιστορία όμως δεν σταματά στις βικτωριανές υπερβολές. Ο Έντεργουικ έχει δοκιμάσει και το περίφημο Fool's Gold Loaf, το αγαπημένο σάντουιτς του Έλβις Πρίσλεϊ. Ο θρύλος λέει ότι ο βασιλιάς του rock'n'roll πέταξε με ιδιωτικό αεροπλάνο μέχρι το Ντένβερ μόνο και μόνο για να το φάει.
Η συνταγή είναι όσο υπερβολική φαντάζεται κανείς. Ένα μεγάλο καρβέλι γαλλικού ψωμιού αδειάζει από την ψίχα του και γεμίζει με ένα ολόκληρο βάζο φυστικοβούτυρο, ένα βάζο μαρμελάδα μύρτιλο και περίπου μισό κιλό μπέικον.
Παρά τον θερμιδικό εφιάλτη που αντιπροσωπεύει, ο Έντεργουικ δηλώνει εντυπωσιασμένος. «Είναι πραγματικά πολύ καλό. Αλλά γίνεται ακόμη καλύτερο αν προσθέσεις λίγη σκόνη τσίλι.»
Το «ψεύτικο σάντουιτς μπανάνας» του 1941
Από όλες τις συνταγές που έχει ανακαλύψει, ίσως καμία δεν αντικατοπτρίζει καλύτερα την ιστορία της εποχής της από το «ψεύτικο σάντουιτς μπανάνας» του 1941. Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, οι εισαγωγές μπανάνας στη Βρετανία είχαν σχεδόν σταματήσει. Ωστόσο, το εκχύλισμα μπανάνας παρέμενε διαθέσιμο.
Η λύση που βρήκαν οι νοικοκυρές ήταν ευρηματική. Έβραζαν παστινάκια, τα πολτοποιούσαν και πρόσθεταν εκχύλισμα μπανάνας και λίγη ζάχαρη. Το αποτέλεσμα μιμούνταν εντυπωσιακά τη γεύση της πραγματικής μπανάνας.
«Σοκαρίστηκα από το πόσο κοντά έφτανε στο αυθεντικό», παραδέχεται. «Αν βρίσκεσαι σε περίοδο πολέμου και είσαι με δελτίο τροφίμων, είναι πραγματικά μια μικρή νίκη.»
Και το κοινό του φαίνεται να απολαμβάνει ακριβώς αυτή τη συνάντηση ιστορίας και καθημερινότητας...