Τρία χρόνια μετά την έκδοση του μυθιστορήματος «Fight Club» ακολούθησε η κινηματογραφική μεταφορά του Ντέιβιντ Φίντσερ, που έγινε αμέσως κλασική.
- Ο Τσακ Παλάνικ, μιλώντας σε ισπανικό φεστιβάλ, ανακοίνωσε το νέο του μυθιστόρημα «Galleria». Το έργο αποτελεί φόρο τιμής στον Κουρτ Βόνεγκατ και εξερευνά, όπως λέει, εναλλακτικές ζωές, σαν τα παιδιά που δεν απέκτησε ποτέ.
- Η σχέση με τον πατέρα του υπήρξε περίπλοκη και βίαιη. Μετά τη συμφιλίωσή τους, ο πατέρας του δολοφονήθηκε το 1999, γεγονός που ο συγγραφέας επεξεργάστηκε λογοτεχνικά στο μυθιστόρημά του «Lullaby» το 2002.
- Η «μεταβατική λογοτεχνία», το είδος που εκπροσωπεί, θεωρεί πως τελείωσε μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Πλέον, μόνο το είδος του τρόμου επιτρέπει τον αναστοχασμό και την κριτική απέναντι στη σύγχρονη πραγματικότητα.
- Στο τελευταίο του βιβλίο, «Shock Induction», ασχολείται με την ύπνωση, συνδέοντάς την με τεχνικές του Ντόναλντ Τραμπ. Υποστηρίζει ότι ο σύγχρονος κόσμος λειτουργεί πλήρως με τη λογική του σοκ, έχοντας αποδυναμώσει τις άμυνές του.
Ο Τσακ Παλάνικ θυμάται μια εποχή που παρακολουθούσε τακτικά κάθε λογής ομάδες θεραπείας, προσποιούμενος πως έπασχε από ό,τι επιχειρούσε να θεραπεύσει η κάθε συνεδρία, ακριβώς όπως η Μάρλα Σίνγκερ, η ηρωίδα του εμβληματικού του μυθιστορήματος Fight Club, που κυκλοφόρησε το 1996. Τότε δούλευε σε συνεργείο επισκευής φορτηγών. Είχε σπουδάσει δημοσιογραφία, αλλά το επάγγελμα δεν του απέφερε ούτε τα προς το ζην, οπότε τη δεκαετία του '90 πέρασε από μια σειρά κακοπληρωμένων δουλειών. Παράλληλα παρακολουθούσε το εργαστήρι δημιουργικής γραφής που διοργάνωνε στο σπίτι του ο συγγραφέας Τομ Σπάνμπαουερ. «Κάθε εβδομάδα έπρεπε να γράφω μια ιστορία και χρειαζόμουν ιδέες», θυμάται.
«Μου αρέσει να μένω σπίτι»
Σήμερα ο 64άχρονος Παλάνικ είναι παγκοσμίως αναγνωρισμένος συγγραφέας. Τρία χρόνια μετά την έκδοση του Fight Club ακολούθησε η κινηματογραφική μεταφορά του Ντέιβιντ Φίντσερ, που έγινε αμέσως κλασική και παραμένει δημοφιλής μέχρι σήμερα. Παρ' όλα αυτά, ο συγγραφέας ζει μια ήσυχη ζωή σε ένα απομονωμένο σημείο στα περίχωρα του Πόρτλαντ, της πόλης όπου γεννήθηκε, περιτριγυρισμένος από δύο μίλια δάσους και χωρίς γείτονες. Δεν έχει πάει διακοπές από το 1988. «Μου αρέσει να μένω σπίτι», λέει μιλώντας στην El Pais.
Μιλώντας στην ισπανική εφημερίδα στο πλαίσιο του φεστιβάλ φαντασίας, τρόμου και επιστημονικής φαντασίας Celsius 232 στο Αβιλές της βόρειας Ισπανίας, ο Παλάνικ αναφέρθηκε στο νέο του μυθιστόρημα Galleria, που αναμένεται τον Ιανουάριο του 2027 και αποτελεί φόρο τιμής στον Κίλγκορ Τράουτ, τον συγγραφέα επιστημονικής φαντασίας που δημιούργησε ο Κουρτ Βόνεγκατ.
«Λατρεύω αυτόν τον χαρακτήρα. Η ιδέα είναι ότι ο γιος ενός συγγραφέα σαν τον Τράουτ, που έγραψε πάρα πολλά αλλά τα δημοσίευε όλα σε φτηνά περιοδικά, προσπαθεί να ανασυνθέσει τον πατέρα του μέσα από τις ιστορίες που έγραψε. Δεν είναι καθόλου εύκολο, γιατί χρησιμοποιούσε εκατοντάδες ψευδώνυμα, αντρικά και γυναικεία», εξηγεί.
Το βιβλίο, όπως το περιγράφει ο ίδιος, θυμίζει τα αντίστοιχα βιβλία του Ρέι Μπράντμπερι, αποτελούμενο από διηγήματα με κοινό νήμα. «Δεν απέκτησα ποτέ παιδιά. Έχασα την ευκαιρία να ξαναζήσω και να επιδιορθώσω κάποιες στιγμές. Νομίζω πως, κατά κάποιον τρόπο, αυτό κάνουν τα μυθιστορήματά μου. Μου επιτρέπουν να διαλέξω άλλο δρόμο, να δω τον εαυτό μου απ' έξω. Είναι λίγο σαν τα παιδιά που δεν απέκτησα ποτέ», εξομολογείται.
Η σχέση του με τον δικό του πατέρα ήταν περίπλοκη
Η σχέση του με τον δικό του πατέρα ήταν περίπλοκη, σημαδεμένη από βία μέχρι το τέλος. Ο πατέρας του, Φρεντ, είχε δει τον δικό του πατέρα να σκοτώνει τη μητέρα του όταν ήταν μόλις τριών ετών, και κατά τη διάρκεια της παιδικής και εφηβικής ηλικίας του συγγραφέα τον αντιμετώπιζε με περιφρόνηση, πριν χωρίσει από τη μητέρα του Τσακ και εξαφανιστεί.
Μετά την επιτυχία του Fight Club, ο Φρεντ επανεμφανίστηκε στη ζωή του και οι δυο τους συμφιλιώθηκαν, όμως λίγο αργότερα δολοφονήθηκε από τον πρώην σύντροφο μιας γυναίκας που είχε γνωρίσει μέσω αγγελίας γνωριμιών.
Ο δράστης, καταδικασμένος εγκληματίας που είχε απειλήσει να σκοτώσει όποιον βγει μαζί της, σκότωσε και τους δύο και έβαλε φωτιά στο σπίτι όπου βρίσκονταν. Αυτό συνέβη το 1999, τη χρονιά που κυκλοφόρησε η ταινία του Φίντσερ. Ο Παλάνικ έγραψε έμμεσα για το γεγονός στο μυθιστόρημα Lullaby, το 2002, ως τρόπο να επεξεργαστεί όσα συνέβησαν.
Ο συγγραφέας παραδέχεται πως έλκεται από το μακάβριο, ενώ κάθε ήρωάς του είναι κάποιος αποβλημένος από το σύστημα που προσπαθεί, ανεπιτυχώς και με φρικτό τρόπο, να επιστρέψει σε αυτό. «Τα μέσα ενημέρωσης μιλάνε πάντα ασπρόμαυρα, ή είμαστε πολύ κακοί ή πολύ καλοί, όμως εμένα με ενδιαφέρει ό,τι βρίσκεται ανάμεσα, όλα όσα είμαστε συνεχώς», εξηγεί.
«Η μεταβατική λογοτεχνία τελείωσε μετά την 11η Σεπτεμβρίου»
Θεωρεί επίσης πως η «μεταβατική λογοτεχνία», το είδος που καλλιεργούν ο ίδιος, ο Μπρετ Ίστον Έλις με το American Psycho και ο Ράιαν Μέρφι με τη σειρά American Horror Story, «τελείωσε μετά την 11η Σεπτεμβρίου». «Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, τα μυθιστορήματά μου θεωρούνταν τρομοκρατία. Ο Ράιαν Μέρφι βρήκε τον ακριβή τρόπο έκφρασης με τη σειρά τρόμου του. Ήρθε μετά την οικονομική κρίση, όταν ο τρόμος άρχισε να μπαίνει στο ίδιο το σπίτι, και κλείδωσε τους χαρακτήρες του για πάντα σε αυτό το στοιχειωμένο σπίτι. Ήταν ιδιοφυές. Σήμερα, ο τρόμος είναι το μόνο είδος που επιτρέπει τη μεταβατικότητα, το μόνο που μπορεί να αναστοχαστεί πάνω σε ό,τι βιώνουμε ενώ ταυτόχρονα το επιτίθεται», σχολιάζει.
Στο πιο πρόσφατο μυθιστόρημά του, Shock Induction, αφηγείται την ιστορία ενός ιδιαίτερα φημισμένου σχολείου που βιώνει επιδημία αυτοκτονιών, πίσω από την οποία κρύβεται μια αγορά όπου πολλά υποσχόμενοι μαθητές πουλούν τον εαυτό τους στον πλειοδότη, παραιτούμενοι από τα όνειρά τους για οικονομική ασφάλεια.
«Έχω μια εμμονή με την ύπνωση εδώ και καιρό», σημειώνει, θυμίζοντας πως στην ομιλία του στο φεστιβάλ επιχείρησε, με κάποια επιτυχία, να υπνωτίσει το κοινό. Αναφέρθηκε μάλιστα και στον τρόπο που ο Ντόναλντ Τραμπ σφίγγει χέρια, τραβώντας πάντα τον άλλον προς το μέρος του, μια τεχνική ύπνωσης γνωστή ως «shock induction», που τον αφήνει για μια στιγμή απροστάτευτο και, κατά κάποιον τρόπο, υπό τον έλεγχό του.
Ερωτηθείς αν ο σημερινός κόσμος λειτουργεί εξ ολοκλήρου με βάση τη λογική του σοκ, ο Παλάνικ απαντά καταφατικά, θεωρώντας πως έχουμε χαμηλώσει την άμυνά μας. Θυμάται με νοσταλγία τις μπαλάντες της δεκαετίας του '70, όταν τα τραγούδια στο ραδιόφωνο λειτουργούσαν σαν ιστορίες, όπως το American Pie του Ντον Μακλίιν.
«Γιατί να μη γράφεται η πεζογραφία σαν τραγούδι, ώστε να τη θυμόμαστε για πάντα;» αναρωτιέται. Τριάντα χρόνια μετά την έκδοση του Fight Club, λέει χαμογελώντας, υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που του θυμίζουν «τους κανόνες», σαν να ήταν το ρεφρέν του μυθιστορήματος.