Λίγες ημέρες πριν από την έναρξη των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων σε Μιλάνο-Κορτίνα, καταγράφουμε τα έξι μεγαλύτερα σκάνδαλα που σημάδεψαν την ιστορία του θεσμού.
Από την πρώτη τους διοργάνωση το 1924, οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες αποτέλεσαν μια παγκόσμια σκηνή όπου προβάλλονται οι κορυφαίοι αθλητές των χειμερινών σπορ. Παράλληλα, λειτούργησαν και ως συμβολικό πεδίο ειρηνικής συνύπαρξης κρατών σε περιόδους έντονων γεωπολιτικών εντάσεων.
Ωστόσο, όπως και οι Θερινοί Αγώνες, δεν έμειναν ποτέ μακριά από τη σκιά της διαμάχης, της πολιτικής σκοπιμότητας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, της ωμής παραβίασης των κανόνων. Από ψυχροπολεμικές συγκρούσεις μέχρι επιθέσεις εκτός πάγου και αμφιλεγόμενες βαθμολογίες, τα σκάνδαλα των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία τους.
Η αποβολή της Ανατολικής Γερμανίας στο έλκηθρο το 1968
Στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1968 στη Γκρενόμπλ, τρεις αθλήτριες της Ανατολικής Γερμανίας στο έλκηθρο αποκλείστηκαν όταν διαπιστώθηκε ότι τα μεταλλικά πέδιλα των ελκήθρων τους είχαν θερμανθεί, μια πρακτική που απαγορευόταν καθώς αύξανε την ταχύτητα και τον έλεγχο. Οι Ortrun Enderlein, Anna-Maria Müller και Angela Knösel τέθηκαν εκτός αγώνων, προκαλώντας σφοδρές αντιδράσεις.
Η διοργάνωση ήταν η πρώτη μετά τον διαχωρισμό της Γερμανίας, με Ανατολή και Δύση να αγωνίζονται χωριστά. Οι αρχές της Ανατολικής Γερμανίας κατήγγειλαν την απόφαση ως πολιτικά υποκινούμενη, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για δυτικογερμανική προσπάθεια υπονόμευσης της διεθνούς παρουσίας του νεοσύστατου κομμουνιστικού κράτους. Τα μετάλλια απονεμήθηκαν τελικά στην Ιταλίδα Erika Lechner και σε αθλήτριες της Δυτικής Γερμανίας, όμως το περιστατικό θεωρείται σήμερα προάγγελος της φήμης που απέκτησε αργότερα η Ανατολική Γερμανία για συστηματική παραβίαση κανόνων στους Ολυμπιακούς.
Το Ολυμπιακό Χωριό που έγινε φυλακή
Η διοργάνωση των Χειμερινών Αγώνων του 1980 στο Λέικ Πλάσιντ συνοδεύτηκε από ένα διαφορετικό είδος σκανδάλου, που δεν αφορούσε αγωνιστικές πρακτικές αλλά την τύχη των ολυμπιακών εγκαταστάσεων. Σε μια προσπάθεια να αποφευχθεί η εγκατάλειψη των υποδομών μετά το τέλος των Αγώνων, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή συμφώνησε με την αμερικανική κυβέρνηση να μετατραπεί το Ολυμπιακό Χωριό σε ομοσπονδιακή φυλακή.
Έτσι, λίγους μήνες μετά τη λήξη των Αγώνων, το συγκρότημα επαναλειτούργησε ως σωφρονιστικό κατάστημα. Σήμερα είναι γνωστό ως Federal Correctional Institution Ray Brook και στεγάζει περίπου 800 κρατούμενους. Αν και η απόφαση θεωρήθηκε πρακτική λύση στο πρόβλημα των «λευκών ελεφάντων» των Ολυμπιακών Αγώνων, για πολλούς αποτέλεσε ένα σκοτεινό σύμβολο της υπερβολής και των αντιφάσεων του ολυμπιακού θεσμού.
Το σκάνδαλο Χάρντινγκ–Κέριγκαν
Στις 6 Ιανουαρίου 1994, λίγες εβδομάδες πριν από τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του Λιλεχάμερ, η αμερικανική καλλιτεχνική πατινέρ Nancy Kerrigan δέχθηκε επίθεση με μεταλλικό γκλομπ στα αποδυτήρια παγοδρομίου στο Ντιτρόιτ. Ο τραυματισμός στο γόνατο την ανάγκασε να αποσυρθεί από το εθνικό πρωτάθλημα, ανοίγοντας τον δρόμο για μια από τις πιο διαβόητες υποθέσεις στην ιστορία του αθλητισμού.
Η έρευνα οδήγησε στη σύλληψη του δράστη, ο οποίος αποκάλυψε ότι η επίθεση οργανώθηκε από τον πρώην σύζυγο και σωματοφύλακα της αντιπάλου της Κέριγκαν, της Tonya Harding. Αν και η ίδια αρχικά αρνήθηκε κάθε εμπλοκή, αργότερα κρίθηκε ένοχη για παρεμπόδιση της δικαιοσύνης και τιμωρήθηκε με ισόβιο αποκλεισμό από την αμερικανική ομοσπονδία. Το σκάνδαλο επισκίασε τους Αγώνες και μετέτρεψε την καλλιτεχνική παγοδρομία σε παγκόσμιο τηλεοπτικό θέαμα.
Το backflip της Σουριά Μπονάλι
Στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1998 στο Ναγκάνο, η Γαλλίδα πατινέρ Surya Bonaly βρέθηκε στο επίκεντρο της προσοχής για έναν διαφορετικό λόγο. Γνωρίζοντας ότι οι πιθανότητες για μετάλλιο ήταν ελάχιστες και αγωνιζόμενη με τραυματισμό στη βουβωνική χώρα, επέλεξε να αγνοήσει τις συμβάσεις.
Μετά από ένα λάθος άλμα, συνέχισε το πρόγραμμά της και εκτέλεσε ένα backflip προσγειώνοντας σε ένα μόνο πέδιλο – κάτι που δεν είχε ξανασυμβεί σε επίσημο αγώνα. Παρότι η κίνηση ήταν απαγορευμένη και βαθμολογήθηκε αυστηρά, το κοινό αποθέωσε την εμφάνισή της, που έμεινε στην ιστορία ως πράξη καλλιτεχνικής και αθλητικής ανυπακοής.
Η αμφιλεγόμενη νίκη του Τσαρλς Τζούτροου το 1924
Στους πρώτους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες, στο Σαμονί το 1924, ο Αμερικανός ταχύπατινέρ Charles Jewtraw κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στα 500 μέτρα, γράφοντας ιστορία ως ο πρώτος Αμερικανός χρυσός Ολυμπιονίκης των Χειμερινών Αγώνων. Η νίκη του θεωρήθηκε τεράστια έκπληξη, καθώς είχε αποσυρθεί από τον αθλητισμό και δεν προπονούνταν συστηματικά.
Οι συνθήκες της εποχής, με χειροκίνητη χρονομέτρηση και τεχνικά προβλήματα λόγω ψύχους, οδήγησαν πολλούς να αμφισβητήσουν την ακρίβεια του αποτελέσματος. Παρά τις αμφιβολίες, το μετάλλιο δεν αμφισβητήθηκε επίσημα και η νίκη του Τζούτροου παρέμεινε στην ιστορία ως ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα στιγμιότυπα των πρώτων Αγώνων.
Το σκάνδαλο των κριτών
Στους Αγώνες του Ναγκάνο το 1998, ο χορός στον πάγο βρέθηκε ξανά στο στόχαστρο όταν αποκαλύφθηκε ότι Ουκρανός κριτής είχε συζητήσει προκαθορισμένα αποτελέσματα με συναδέλφους του. Η Καναδή κριτής Jean Senft ηχογράφησε μυστικά τη συνομιλία, προσφέροντας αποδείξεις για τη χειραγώγηση της βαθμολογίας.
Ο Yuri Balkov τιμωρήθηκε με μονοετή αποκλεισμό, ενώ και η Senft δέχθηκε ποινή έξι μηνών. Παρά το σκάνδαλο, τα αποτελέσματα δεν άλλαξαν, ενισχύοντας την κριτική ότι ο χορός στον πάγο παραμένει άθλημα όπου η πολιτική συχνά υπερισχύει της αγωνιστικής αξίας.