Ο ΠΑΟΚ αντιμετωπίζει την Ντιναμό Κιέβου στον δεύτερο προκριματικό γύρο του Europa League, με την πρώτη αναμέτρηση να διεξάγεται στην Πολωνία (23/07, 20:00).
Το ματς θα γίνει στην Αρένα Λούμπλιν, στο Λούμπλιν της Πολωνίας λόγω του πολέμου στην Ουκρανία με την Ντιναμό Κιέβου να έχει ιστορικό υπόβαθρο ποδοσφαιρικής δράσης στη διάρκεια εμπόλεμης περιόδου.
Πίσω στο μακρινό 1941 οι Γερμανοί κατέλαβαν το Κίεβο και διέλυσαν τους τότε σοβιετικούς συλλόγους, ανάμεσά τους και τη Ντιναμό Κιέβου. Ο τερματοφύλακας Μικόλα Τρούσεβιτς και άλλοι συμπαίκτες του έπιασαν δουλειά σε ένα τοπικό αρτοποιείο. Εκεί δημιούργησαν μια νέα, ανεπίσημη ομάδα, την FC Start, η οποία αποτελούνταν από οκτώ παίκτες της Ντιναμό Κιέβου και τρεις της Λοκομοτίβ Κιέβου.
Είναι οι ποδοσφαιριστές που πρωταγωνίστησαν σε αυτό που στη μεταπολεμική σοβιετική ιστοριογραφία ονομάστηκε «αγώνας του θανάτου», έναν ποδοσφαιρικό αγώνα που ως τις μέρες μας κουβαλά μύθους και αλήθειες.
Οι ποδοσφαιριστές της Ντιναμό Κιέβου αναγκαστικά σε αρτοποιείο
Οι Ουκρανοί ποδοσφαιριστές αναγκάστηκαν από τους ναζί να εργαστούν στο αρτοποιείο αριθ.1 της πόλης και να παράγουν ψωμί για τους Γερμανούς στρατιώτες. Νίκησαν ουκρανικές ομάδες που άρχισαν και πάλι να δημιουργούνται και μια ουγγρική.
Στις 6 Αυγούστου 1942, η FC Start έπαιξε εναντίον της γερμανικής ομάδας Flakelf, και νίκησε 5-1. Η ρεβάνς ορίστηκε στις 9 Αυγούστου 1942 στο Στάδιο Ζενίτ, με περίπου 2.000 θεατές να παρακολουθούν, με τιμή εισιτηρίου πέντε καρβοβάνετ, στην οποία η Σταρτ ξανανίκησε την Φλάκελφ με 5-3.
Σύμφωνα με τη σοβιετική προπαγάνδα οι παίκτες της ομάδας του Κιέβου συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν διότι τόλμησαν να νικήσουν τους Γερμανούς, ενώ υπήρξαν επιζώντες, οι οποίοι μεταπολεμικά διώχθηκαν ως συνεργάτες των Γερμανών.
Στα μέσα της δεκαετίας του 1960, ιστορικοί ανέφεραν ότι οι νεκροί ήταν τέσσερις. Πολλά χρόνια αργότερα, συγκεκριμένα μετά την Διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης στη δεκαετία του 1990, υπήρξαν αναφορές σύμφωνα με τις οποίες οι θάνατοι δεν σχετίζονταν με τον αγώνα της 9ης Αυγούστου 1942.
Με το θέμα καταπιάστηκε σε ένα από τα δοκίμιά του οι Χουάν Βιγιόρο ένας διακεκριμένος Μεξικανός συγγραφέας, δημοσιογράφος και ακαδημαϊκός.
Η αφήγηση του Εντουάρντο Γκαλεάνο και ο Χουάν Βιγιόρο
«Ο δεύτερος αγώνας διεξήχθη στις 9 Αυγούστου. Ένας θρύλος έλεγε ότι οι ποδοσφαιριστές εκτελέστηκαν αμέσως. Έτσι το αφηγήθηκε ο Εντουάρντο Γκαλεάνο, μάστερ του αθλητικού έπους, του οποίου το αφοριστικό ύφος συχνά απλοποιούσε τα γεγονότα...», γράφει ο Βιγιόρο, στο βιβλίο «The Game at the End of the World», το οποίο κυκλοφόρησε από τον αμερικανικό εκδοτικό οίκο Restless Books τον Μάιο του 2026.
Τα χρόνια πέρασαν και «στη ρωσική εφημερίδα Izvestia, ο δημοσιογράφος Lev Kassil έγραψε ένα άρθρο για τους παίκτες της Ντιναμό χωρίς να αναφέρει «τον αγώνα θανάτου». Αυτός ο όρος επινοήθηκε λίγο αργότερα, σε ένα άρθρο του 1946 που δημοσιεύτηκε σε μια εφημερίδα με εμβληματικό τίτλο: Η Φυλή του Στάλιν. Χωρίς να χρησιμοποιεί ακριβείς ημερομηνίες, αφηγήθηκε την ιστορία των μαρτύρων ποδοσφαιριστών. Η σοβιετική ταινία του 1963 «Το Τρίτο Ημίχρονο», την οποία είδαν σχεδόν τριάντα εκατομμύρια άνθρωποι, και η δημοσίευση δύο μυθιστορημάτων συνέβαλαν περαιτέρω στον θρύλο».
Η εκτέλεση των παικτών της Ντιναμό και ο αγώνας
Σύμφωνα με τον Βιγιόρο, η εκτέλεση των τεσσάρων από τους παίκτες μάλλον δεν είχε να κάνει με τον αγώνα: «Πιο μετρημένες πληροφορίες για το περιστατικό άρχισαν να εμφανίζονται κατά την εποχή του Μπρέζνιεφ. Η εκτέλεση των τεσσάρων παικτών που συμμετείχαν στον αγώνα ήταν πραγματική, αλλά δεν είχε συμβεί αμέσως και μπορεί να μην είχε καμία σχέση με το αποτέλεσμα 5-3… Η πτώση της Σοβιετικής Ένωσης επέτρεψε την βαθύτερη έρευνα στα αρχεία.
Το 2001, ο Άντι Ντούγκαν εξέδωσε ένα καλά τεκμηριωμένο βιβλίο για τα γεγονότα: Dynamo: Defending the Honour of Kiev. Αλλά οι θρύλοι είναι δύσκολο να ξεπεραστούν. Ακόμα και ο Ντούγκαν θεώρησε απαραίτητο να συμπληρώσει ορισμένα κενά με μη επαληθεύσιμες εικασίες. Οι έρευνες δεν έχουν σταματήσει και οι πιο πρόσφατες διαψεύδουν την εμπλοκή των SS στον αγώνα και επισημαίνουν άλλους αγώνες στους οποίους οι Γερμανοί έχασαν χωρίς να σκοτώσουν κανέναν ως απάντηση. Αυτές οι εκδοχές δεν απορρίπτουν τη δολοφονία των τεσσάρων παικτών, αλλά την τοποθετούν σε σχέση με τη μοίρα που μοιράστηκαν πολλοί άλλοι αιχμάλωτοι πολέμου…».