Την προσεχή Κυριακή, 4 Νοεμβρίου 2026, χιλιάδες δρομείς θα σταθούν στην γραμμή εκκίνηση για τη διεξαγωγή του 43ου Μαραθωνίου Αθήνας, του Αυθεντικού.
Αρκετοί εξ αυτών θα θεωρούν δεδομένο ότι τα 42.195 μέτρα (ή 26,2 μίλια) που θα κληθούν να διανύσουν αποτελούν μια αρχαία ελληνική κληρονομιά ή ένα αυστηρό βιολογικό όριο.
Κι όμως, η συγκεκριμένη απόσταση δεν είναι τίποτα από τα δύο. Στην πραγματικότητα, είναι το αποτέλεσμα μιας σειράς απαιτήσεων της βρετανικής βασιλικής οικογένειας στις αρχές του 20ού αιώνα.
Η προέλευση του αγωνίσματος ανάγεται ασφαλώς στην αρχαία Ελλάδα, όπου ο θρυλικός στρατιώτης -στρατιώτες ενδεχομένως- έτρεξε από τον Μαραθώνα στην Αθήνα, διανύοντας περίπου 40 χλμ. (25 μίλια) για να αναγγείλει τη νίκη.
Στους αγώνες της Αθήνας τηρήθηκε η αρχική απόσταση
Όταν αναβίωσαν οι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα το 1896, οι διοργανωτές τίμησαν αυτή τη διαδρομή. Ο πρώτος εκείνος Μαραθώνιος κάλυπτε απόσταση περίπου 40 χιλιομέτρων (24,85 μιλίων) από τη Γέφυρα του Μαραθώνα έως το Παναθηναϊκό Στάδιο. Για αρκετά χρόνια, ωστόσο, η απόσταση ποίκιλλε από 24 έως 26 μίλια, ανάλογα με την πόλη που φιλοξενούσε τους αγώνες.
Η απόσταση άλλαξε οριστικά κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του 1908 στο Λονδίνο. Η Βρετανική Ολυμπιακή Επιτροπή είχε σχεδιάσει αρχικά μια διαδρομή 26 μιλίων, αλλά η βασιλική οικογένεια ζήτησε δύο συγκεκριμένες τροποποιήσεις προκειμένου τα μέλη της να απολαύσουν τον αγώνα με την καλύτερη δυνατή θέα.
Από το ανατολικό γκαζόν του Κάστρου του Ουίνδσορ
Η Αλεξάνδρα της Δανίας, η οποία ήταν βασίλισσα του Ηνωμένου Βασιλείου και των βρετανικών κτήσεων, καθώς και αυτοκράτειρα της Ινδίας, ως σύζυγος του βασιλιά Εδουάρδου Ζ', ζήτησε ο αγώνας να ξεκινήσει από το ανατολικό γκαζόν του Κάστρου του Ουίνδσορ -μία από τις επίσημες κατοικίες της βρετανικής βασιλικής οικογένειας-, ώστε τα νεαρά μέλη της βασιλικής οικογένειας να παρακολουθούν εύκολα την εκκίνηση από τα παράθυρα του δωματίου τους.
Το ανατολικό γκαζόν, γνωστό πλέον ως Κήπος της Αφροδίτης (Venus Garden), είναι ένας ιστορικός, επίσημος κήπος parterre –που αποτελείται δηλαδή από περίτεχνα, συμμετρικά παρτέρια με γεωμετρικά σχήματα- που βρίσκεται ακριβώς κάτω από την περίφημη ανατολική πρόσοψη του Κάστρου του Ουίνδσορ.
Τερματισμός μπροστά από τη βασιλική εξέδρα και η τυποποίηση
Μια άλλη απαίτηση ήταν ο τερματισμός να γίνει ακριβώς μπροστά από τη βασιλική εξέδρα (Royal Box) στο Ολυμπιακό Στάδιο του «White City», ώστε η βασίλισσα να έχει άριστη οπτική επαφή με τη γραμμή τερματισμού. Για να συμβεί αυτό οι διοργανωτές χρειάστηκε να προσθέσουν έναν ημιτελή γύρω στον στίβο του σταδίου. Κάπως έτσι και αφού οι δρομείς πέρασαν πέρασε από το Ήτον, το Σλάου, το Άξμπριτζ, το Ράισλιπ, το Πίνερ, το Χάροου, το Γουέμπλεϊ και το Χάρλεσντεν, φτάσαμε στα 42.195 μέτρα.
Η συγκεκριμένη απόσταση δεν καθιερώθηκε αμέσως. Χρειάστηκε να φτάσουμε στο 1921, όταν η Διεθνής Ομοσπονδία Στίβου (τότε IAAF, σήμερα World Athletics) αποφάσισε να τυποποιήσει το αγώνισμα.
Αντί να επιστρέψουν στην αρχική ελληνική απόσταση, οι υπεύθυνοι υιοθέτησαν οριστικά τη διαδρομή των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου. Έτσι, μια βασιλική επιθυμία του 1908 χαράχτηκε για πάντα στην ιστορία του αθλητισμού, διασφαλίζοντας τουλάχιστον απόλυτη ομοιομορφία σε κάθε μαραθώνιο του πλανήτη.