Αυτή την τελευταία εβδομάδα του Φεβρουαρίου ο «Βυσσινόκηπος», το τσεχωφικό κύκνειο άσμα, κάνει πρεμιέρα ως ένα κατεξοχήν έργο συνόλου, 41 χρόνια μετά το τελευταίο του ανέβασμα από το Εθνικό Θέατρο.
Μουσικοθεατρικές παραστάσεις, σημαντικά κείμενα και έργα συνόλου σηκώνουν αυλαία αυτή την εβδομάδα.
Παράλληλα κάνει πρεμιέρα μία θεατρική παράσταση στην Εθνική Γλυπτοθήκη, όπου η Μήδεια «συνομιλεί» με το ομώνυμο έργο ενός από τους σημαντικότερους Έλληνες Γλύπτες, του Γιαννούλη Χαλεπά.
Οι θεατρικές πρεμιέρες της εβδομάδας
«Βυσσινόκηπος» Εθνικό Θέατρο
Ο Βυσσινόκηπος του Αντόν Τσέχωφ, ένα από εμβληματικότερα έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου, κάνει πρεμιέρα από το Εθνικό Θέατρο στις 26 Φεβρουαρίου, στην Κεντρική Σκηνή του Κτηρίου Τσίλλερ, σε διασκευή και σκηνοθεσία Έκτορα Λυγίζου, με έναν 11μελή θίασο ξεχωριστών ερμηνευτών.
Με όχημα την εξαιρετική μετάφραση της Χρύσας Προκοπάκη και με όρους ενός ιδιότυπου «μουσικού ρεαλισμού» – όπου η παρτιτούρα είναι το κείμενο και τα μουσικά όργανα οι ανθρώπινες φωνές – η ιλαρή και συγχρόνως σπαρακτική αυτή τραγικωμωδία μιλά για την αέναη προσπάθεια του ανθρώπου να εξορκίσει τον τρόμο της Αβύσσου και του Άπειρου, τη σιωπή και το κενό, που ανά πάσα στιγμή απειλούν να τον αφανίσουν.
Τα μέλη μιας «ευρύτερης οικογένειας» ξαναβρίσκονται μετά από χρόνια στο γερασμένο πια – και υποθηκευμένο – σπίτι τους. Όλες και όλοι γνωρίζουν μέσα τους πως είναι η τελευταία ευκαιρία να ξαναζήσουν παρέα την ανακούφιση της οικειότητας που τους ενώνει, αλλά και να αποχαιρετίσουν όλα αυτά που, ακόμα και την ώρα που τα βιώνουν, αισθάνονται πως είναι ήδη παρελθόν.
Παίζουν (με αλφαβητική σειρά): Γιώργος Ζιάκας, Γιάννης Κλίνης, Σοφία Κόκκαλη, Έκτορας Λυγίζος, Υβόννη Μαλτέζου, Μαρία Μοσχούρη, Αμαλία Μουτούση, Ράνια Οικονομίδου, Γιάννης Παπαδόπουλος, Κατερίνα Πατσιάνη, Φοίβος Συμεωνίδης. *Σε διπλή διανομή
«Ο Κος Ζυλ» Θέατρο Πόρτα
«Ο Κος Ζυλ», μια νέα, σύγχρονη σκηνική ανάγνωση, μεταγραφή της εμβληματικής “Δεσποινίδος Τζούλιας” του Αύγουστου Στρίντμπεργκ, σε κείμενο και σκηνοθεσία Θωμά Μοσχόπουλου, έρχεται στο Θέατρο Πόρτα, από 27 Φεβρουαρίου, με τον Γιάννη Καράμπαμπα, τον Νίκο Κοσώνα και τη Θεόβη Στύλλου.
Στο επίκεντρο της παράστασης βρίσκεται η εκρηκτική σχέση ανάμεσα στον Ζυλ, έναν νεαρό αριστοκράτη, και τον Ζαν, τον υπηρέτη του - μια σχέση όπου η έλξη, η επιθυμία και ο ανταγωνισμός μπλέκονται σε ένα επικίνδυνο παιχνίδι εξουσίας. Μεταφέροντας τη δράση στην Ευρώπη του Μεσοπολέμου και ανατρέποντας το φύλο του κεντρικού χαρακτήρα (από θηλυκό σε αρσενικό, «Ο Κος Ζυλ» προσεγγίζει, με νέα ματιά, την ανάγκη για κυριαρχία και επιβίωση, σε μια μεταγραφή του κλασικού έργου, όπου τίποτα δεν μένει σταθερό και κάθε επιλογή έχει κόστος.
Η δραματουργική του ματιά μετατοπίζει το κέντρο βάρους στη σχέση ανάμεσα σε δύο άνδρες: τον Ζυλ (Νίκος Κοσώνας) και τον Ζαν (Γιάννης Καράμπαμπας), εξετάζοντας το βάρος της πατριαρχίας που ανέκαθεν συνθλίβει και το ανδρικό φύλο. Η ένταση ανάμεσα στους δύο άνδρες είναι σωματική, ψυχική αλλά και βαθιά πολιτική. Δεν αφορά μόνο το ποιος επιθυμεί ποιον, αλλά το ποιος έχει το δικαίωμα να επιθυμεί, ποιος μπορεί να εκτεθεί και ποιος τελικά θα επιβιώσει. Η εξουσία δεν ασκείται μονομερώς: μετακινείται διαρκώς, αλλάζει χέρια, γίνεται πότε παιχνίδι και πότε απειλή. Δίπλα τους, η Κριστίν (Θεόβη Στύλλου) λειτουργεί ως η φωνή μιας επιβιωτικής κοινωνίας.
«Θάνατος παλληκαριού» Μικρός Κεραμεικός
Το διήγημα Θάνατος παλληκαριού αποτελεί ένα έξοχο δείγμα της ποιητικής του Παλαμά, που συνυφαίνει το φανταστικό με το ρεαλιστικό.
Στο Θαλασσοχώρι, τη νύχτα της Μεγάλης Παρασκευής, αγόρια και κορίτσια, άντρες και γυναίκες περιμένουν τον Επιτάφιο. Πίνουν, χορεύουν, ανάβουν φωτιές και βεγγαλικά. Μέσα στη βουή και την έξαψη, ο Μήτρος θα χτυπήσει το πόδι του. Μπορεί αυτό να αλλάξει τη ζωή του για πάντα; Γιατροί, γιατρολόγοι και γιάτρισσες, μάγοι, μάγισσες και μάντισσες επιστρατεύονται για να τον γιάνουν, για να του δώσουν πίσω την τέλεια μορφή του.
«Έναν καθρέφτη, μάνα, έναν καθρέφτη». Σε μια εποχή που η εικόνα γίνεται μέσο ύπαρξης, που φωτογραφίες και stories μας χαρακτηρίζουν, μας κατακλύζουν και μας καταναγκάζουν, το κείμενο του Κωστή Παλαμά, διαχρονικό και σύγχρονο, ανοίγει δρόμους για να αισθανθούμε και να κατανοήσουμε τη σημερινή μας συνθήκη. Τι είναι ομορφιά; Τι είναι δύναμη; Τι αντιπροσωπεύει το κοινωνικά αποδεκτό; Τι σημαίνει να είσαι «παλληκάρι»; Μπορούμε τελικά να βρούμε την αλήθεια μας μέσα από το βλέμμα των άλλων;
Παίζουν (αλφαβητικά): Μιχαέλα Αντωνίου Δημήτρης Αρβανίτης Ίλια Γιακουμάκη Κωνσταντίνα Οικονόμου Σίμος Στυλιανού. Από τις 28 Φεβρουαρίου 2026 στο θέατρο Μικρός Κεραμεικός
«Λουκής Λάρας» Θέατρο Ολύμπια «Μαρία Κάλλας»
Η συναρπαστική ιστορία του Λουκή Λάρα και της Σφαγής της Χίου το 1822, θα παρουσιαστεί την Παρασκευή 27 Φεβρουαρίου στο Θέατρο Ολύμπια «Μαρία Κάλλας», μέσα από το νέο πρωτότυπο μουσικό έργο του Λευτέρη Βενιάδη γραμμένο για αντρική φωνή, βιολοντσέλο και ηθοποιό.
Το εμβληματικό διήγημα του Δημητρίου Βικέλα, γραμμένο το 1879 και εμπνευσμένο από την αληθινή μαρτυρία του Χιώτη επιζώντα της Σφαγής Λουκά Ζίφου όπως αυτή καταγράφηκε στο χειρόγραφο «Αυτοβιογραφία γέροντος Χίου», μας γυρίζει σχεδόν 200 χρόνια πίσω, τη χρονιά της Μεγάλης Καταστροφής.
Χίος, 1822. Ο νεαρός Λουκής επιστρέφει με τον πατέρα του από τη Σμύρνη στη γενέτειρα τους, τη Χίο, προκειμένου να βρουν καταφύγιο από τις λεηλασίες και τις επιθέσεις των Τούρκων στη Μικρά Ασία που ολοένα και πυκνώνουν. Η Ελληνική Επανάσταση βρίσκεται στο απόγειό της και η Χίος δεν αργεί να μπει στον χάρτη των εξεγερμένων νησιών. Η απάντηση όμως των Τούρκων θα είναι αμείλικτη.
Μπροστά στα έντρομα μάτια του 20χρονου Λουκή συντελείται η ολοσχερής καταστροφή της Χίου. Ολόκληρα χωριά καίγονται, δεκάδες χιλιάδες σφαγιάζονται, γυναίκες βιάζονται, μικρά παιδιά απάγονται, το αίμα κυλάει παντού… Μέσα σε αυτόν τον όλεθρο ο Λουκής και η οικογένειά του παλεύουν για τη σωτηρία τους αναζητώντας τρόπο να εγκαταλείψουν το νησί. Κι αυτή είναι μόνο η αρχή της μεγάλης τους περιπέτειας…
Η συγκλονιστική αυτή ιστορία μετατρέπεται σε μουσική αφήγηση χάρη στην πρωτότυπη σύνθεση του Λευτέρη Βενιάδη που αγκαλιάζει, διατρέχει και δίνει νέα πνοή στον λόγο του Βικέλα. Ο ηθοποιός Κώστας Μπερικόπουλος, ο λυρικός τραγουδιστής Νίκος Ζιάζιαρης και ο διεξιοτέχνης σολίστας του βιολοντσέλου Αλέξανδρος Μποτίνης γίνονται η φωνή του Λουκή Λάρα. Ενός Λουκή με τρεις υποστάσεις.
«Νέκυια» Μουσική Βιβλιοθήκη του Μεγάρου Μουσικής
Η Φένια Παπαδόδημα παρουσιάζει στις 27 Φεβρουαρίου και στις 6 Μαρτίου, στη Μουσική Βιβλιοθήκη του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, μια μουσική και μυσταγωγική εκδοχή της Νέκυιας, της λ’ ραψωδίας της Οδύσσειας. Η παράσταση αντλεί από την αρχαία ελληνική παράδοση που τοποθετεί τον ραψωδό στο κέντρο του συλλογικού ασυνείδητου, σε έναν καίριο κοινωνικό και τελετουργικό ρόλο. Η προσέγγιση αυτή συνομιλεί με αντίστοιχες αφηγηματικές παραδόσεις άλλων αρχαίων πολιτισμών, ιδιαίτερα της Αφρικής, όπως έγιναν γνωστές στο δυτικό κοινό μέσα από το έργο και την έρευνα του Πήτερ Μπρουκ.
Η Φένια Παπαδόδημα ήρθε σε επαφή με τη μουσική παράδοση του Μάλι πριν από αρκετά χρόνια, στο θέατρο Bouffes du Nord στο Παρίσι, και εμπνεύστηκε βαθιά από την τέχνη των griots, των σύγχρονων αφηγητών–ραψωδών. Στη Νέκυια επιχειρεί μια τελετουργική μουσική αναπαράσταση βασισμένη στον παλμό της αφρικανικής άρπας, πάνω στον οποίο πλέκονται μελωδίες που αντηχούν τη βυζαντινή και την αρχαία ευρωπαϊκή μουσική παράδοση. Στόχος της είναι να αφυπνίσει, μέσα από την έμμετρη αφήγηση, κάτι από τη μορφή και τη λειτουργία των αρχαίων αοιδών. Μαζί της, ο συνθέτης και performer Μανώλης Αφολάνιο (MC Yinca) ενσαρκώνει τον Οδυσσέα και η ηθοποιός Ευαγγελή Φίλη τον μάντη Τειρεσία.
Ο Ευριπίδης «συνομιλεί» με τον Γιαννούλη Χαλεπά στην Εθνική Γλυπτοθήκη
Ακολουθώντας τη Μήδεια μέσα από τον αυτούσιο λόγο των κειμένων του Ευριπίδη, η παράσταση εστιάζει στην πορεία της ως σύμβολο «ξεριζωμού». Μια γυναίκα πρόσφυγας, ξεριζωμένη από την πατρίδα της, την Κολχίδα, φτάνει σε μια δεύτερη πατρίδα την Κόρινθο – χωρίς πολιτικά δικαιώματα – διπλά εξόριστη, από τον τόπο και το γένος της, βιώνει τον κοινωνικό αποκλεισμό ως «ξένη» και την εξορία της ψυχής, προδομένη από τον θεό έρωτα/δαίμονα στο πρόσωπο του Ιάσονα.
Τρεις ερμηνευτές αφηγούνται την ιστορία της Μήδειας ενσωματώνοντας στο κείμενο θραύσματα λέξεων από τη Μήδεια και την Ιοκάστη του Γιάννη Κοντραφούρη.
Η παράσταση εξελίσσεται στην Εθνική Γλυπτοθήκη και «συνομιλεί» με το ομώνυμο έργο ενός από τους σημαντικότερους Έλληνες Γλύπτες, του Γιαννούλη Χαλεπά, Μήδεια ΙΙΙ (Γύψος, 72 × 44 × 26 εκ.), μέσα από τις φωτιστικές «παρουσίες» και τις ιδιαίτερες αντανακλάσεις της γυάλινης προθήκης, προσφέροντας εντυπωσιακές, διαφορετικές οπτικές θέασης, σε κάθε θεατή.
Η παράσταση Μήδεια Έξοδος ΙΙΙ, αναδεικνύει την φιλοσοφική διάσταση του ξεριζωμού, τον αέναο εκτοπισμό γυναικείων πληθυσμών, τη γυναικεία οντότητα, τη σύγκρουση με την ταυτότητα «ξένη», τις δύσκολες συνθήκες ενσωμάτωσης στις «νέες πατρίδες» και τον κοινωνικό αποκλεισμό.
Χώρος: Εθνική Γλυπτοθήκη, Άλσος Στρατού, Γουδή Ημερομηνίες: 25 Φεβρουαρίου έως 15 Μαρτίου, Τετάρτη έως Κυριακή