Μνημόνιο Συνεργασίας για την προστασία και την ανάδειξη του Ζαππείου και των λόφων Αρδηττού και Άγρας υπέγραψαν η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, και ο πρόεδρος της Επιτροπής Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος, Λευτέρης Γιοβανίδης.
Το Μνημόνιο θέτει το πλαίσιο για τον συντονισμό των δύο φορέων, με στόχο την εκπόνηση των απαραίτητων μελετών και την υλοποίηση παρεμβάσεων στο σύνολο των χώρων που υπάγονται στο Κληροδότημα, με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και υποχρεώσεων.
Όπως δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, το Ζάππειο, οι λόφοι Αρδηττού και Άγρας, καθώς επίσης και η ευρύτερη περιοχή, αποτελούν ένα ενιαίο ιστορικό, αρχαιολογικό και φυσικό τοπίο, άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορία της Αθήνας. Στόχος της συνεργασίας είναι η προστασία και ανάδειξη των μνημείων και των αρχαιοτήτων, η αποκατάσταση της ιστορικής και χωρικής συνέχειας της περιοχής και η απόδοση αναβαθμισμένων και λειτουργικών δημόσιων χώρων στους πολίτες και στους επισκέπτες της πρωτεύουσας.
«Το Ζάππειο, οι λόφοι Άγρας και Αρδηττού και η ευρύτερη περιοχή συνθέτουν ένα μοναδικό ιστορικό, αρχαιολογικό και φυσικό τοπίο, άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορική διαδρομή της Αθήνας. Η περιοχή συγκεντρώνει μνημεία και αρχαιολογικά κατάλοιπα από την αρχαιότητα, σημαντικά τεκμήρια της νεότερης ιστορίας της πρωτεύουσας, αλλά και ένα πολύτιμο απόθεμα φυσικού περιβάλλοντος και δημόσιων χώρων. Με το Μνημόνιο Συνεργασίας που υπογράψαμε με την Επιτροπή Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος, διαμορφώνουμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο κοινής δράσης, ώστε να προχωρήσουμε συντονισμένα και με επιστημονική τεκμηρίωση στην προστασία, τη συντήρηση και την ανάδειξη του σύνθετου πολιτιστικού τοπίου. Στόχος μας είναι να αποκαταστήσουμε τις ιστορικές και χωρικές συνέχειες, να αναδείξουμε τον πλούτο των μνημείων και των αρχαιοτήτων για να αποδώσουμε στους πολίτες και στους επισκέπτες της Αθήνας χώρους υψηλής πολιτιστικής αξίας, αναβαθμισμένους και λειτουργικούς, συνδέοντας δημιουργικά το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον της πόλης» δήλωσε μετά την υπογραφή του Μνημονίου η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.
Από την πλευρά του, ο Λευτέρης Γιοβανίδης σημείωσε ότι βασικός στόχος είναι η ανάδειξη των αρχαιοτήτων που βρίσκονται στον αρχαιολογικό χώρο του Ζαππείου, καθώς και στους λόφους Αρδηττού και Άγρας. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα ευρήματα των πρόσφατων ανασκαφών, αλλά και στη συντήρηση και ανάδειξη των αγαλμάτων που βρίσκονται στον Κήπο του Ζαππείου, επισημαίνοντας τη σημασία της ενημέρωσης των επισκεπτών για την πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής.
Ανάδειξη των αρχαιοτήτων και των μνημείων
Στόχος του μνημονίου συνεργασίας είναι η ανάδειξη του Ζαππείου, του Αρδηττού και του ευρύτερου περιβάλλοντος χώρου ως ενός ενιαίου ιστορικού και πολιτιστικού συνόλου, όπου συνυπάρχουν η αρχαία τοπογραφία της Αθήνας, η νεοκλασική αρχιτεκτονική, η νεότερη πολιτιστική κληρονομιά και το φυσικό περιβάλλον.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ρωμαϊκό μνημειακό συγκρότημα που εκτείνεται από τον Κήπο του Ζαππείου έως τη Λεωφόρο Βασιλίσσης Όλγας, καθώς και στη σύνδεση των αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα με το νυμφαίο στον Κήπο του Ζαππείου. Επιδίωξη του υπουργείου είναι η ανάδειξή τους ως ενός ενιαίου και κατανοητού μνημειακού συνόλου.
Παράλληλα, προβλέπονται παρεμβάσεις για την ανάδειξη των αρχαίων καταλοίπων στους λόφους Άγρας και Αρδηττού. Στο επίκεντρο βρίσκονται το λεγόμενο ταφικό μνημείο του Ηρώδη Αττικού στον λόφο Άγρας και ο ναός της Τύχης στον Αρδηττό.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν αρχαιολογικούς καθαρισμούς, γεωτεχνικές μελέτες, μελέτες στερέωσης πρανών, καθώς και μελέτες συντήρησης και ανάδειξης των μνημείων. Προβλέπεται, επίσης, η αρχιτεκτονική τεκμηρίωσή τους και η δημιουργία εποπτικού και ερμηνευτικού υλικού.
Συντήρηση των γλυπτών του Κήπου του Ζαππείου
Σημαντικό μέρος της συνεργασίας αφορά στην προστασία και συντήρηση των υπαίθριων γλυπτών και μνημειακών έργων που βρίσκονται στον Κήπο του Ζαππείου.
Οι ανδριάντες, οι προτομές και τα αυτοτελή έργα γλυπτικής συγκροτούν μια υπαίθρια Γλυπτοθήκη, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ιστορικής φυσιογνωμίας και της νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς του Κήπου.
Παρεμβάσεις
Σύμφωνα με το Μνημόνιο, το υπουργείο Πολιτισμού αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων μελετών και εργασιών, την εκτέλεση του απαραίτητου αρχαιολογικού έργου, καθώς και την καταγραφή, τεκμηρίωση και συντήρηση των υπαίθριων γλυπτών.
Η Επιτροπή Ολυμπίων και Ζαππείου Κληροδοτήματος αναλαμβάνει, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της, τη χρηματοδότηση επιμέρους μελετών και εργασιών, καθώς και την εκπόνηση και υλοποίηση παρεμβάσεων για την αναβάθμιση των υποδομών.
Οι παρεμβάσεις αυτές αφορούν την πυροπροστασία, τη διαχείριση της βλάστησης, τα δίκτυα άρδευσης, ύδρευσης και απορροής ομβρίων, τον ηλεκτροφωτισμό, καθώς και τη διαμόρφωση και σήμανση των λόφων.
Η συνεργασία των δύο φορέων αποσκοπεί στη διατήρηση της ιστορικής και χωρικής συνέχειας των μνημείων, στην ενίσχυση της ασφάλειας και της λειτουργικότητας των χώρων, στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και στη βελτίωση της προσβασιμότητας και της εμπειρίας των επισκεπτών.
Το Μνημόνιο Συνεργασίας έχει διάρκεια τριών ετών, με δυνατότητα παράτασης.