Είναι γνωστό πως αν δεν θέλεις να αντιμετωπίσεις ένα πρόβλημα, απλώς κλωτσάς το «τενεκεδάκι» παρακάτω, ευελπιστώντας ότι κάποιος, κάπως, θα λύσει αυτό το πρόβλημα για σένα.
Στην περίπτωση της Κομισιόν, η αναβλητικότητα ως προς τη λήψη αποφάσεων για κρίσιμα θέματα, όπως το ενεργειακό κόστος, δεν είναι η εξαίρεση, αλλά δυστυχώς ο κανόνας. Με αυτό το δεδομένο, δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη το ότι αν και οι Ευρωπαίοι ηγέτες κάλεσαν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει μέτρα, στη χθεσινή συνεδρίαση του Eurogroup δεν έγινε η παραμικρή σχετική συζήτηση, την ώρα, μάλιστα, που η Ευρώπη «καιγόταν» από τις υψηλές τιμές του ρεύματος.
Περιμένουν να πέσουν οι διεθνείς τιμές αλλά…
Άνθρωποι που γνωρίζουν από πρώτο χέρι πώς σκέφτονται οι τεχνοκράτες στις Βρυξέλλες, επισημαίνουν ότι πίσω από αυτήν την εκνευριστική, συνάμα απογοητευτική αδράνεια, υπάρχει η προσδοκία πως θα υποχωρήσουν γρήγορα οι διεθνείς τιμές των καυσίμων, συνεπώς δεν θα υπάρχει αντικείμενο προς συζήτηση και ανάγκη λήψης μέτρων στήριξης.
Εν πρώτοις, οι διεθνείς δείκτες μοιάζουν να ενισχύουν αυτές τις προσδοκίες. Η τιμή του πετρελαίου έχει υποχωρήσει κάτω από τα 100 δολάρια και η τιμή του φυσικού αερίου κινείται κάτω από τα 90 ευρώ. Ωστόσο, οι συγκρίσεις με τα όσα ίσχυαν πριν από τον πόλεμο είναι αμείλικτες: το Brent είναι 54% ακριβότερο από την αρχή του χρόνου και 47% από πέρσι, το diesel πωλείται 114% πάνω και το φυσικό αέριο κινείται 190% πιο ψηλά από τον Ιανουάριο και 163% από πέρσι. Όσο για το ρεύμα, η χονδρική τιμή ανά την Ευρώπη θυμίζει ημέρες του 2022.
Συμπέρασμα; Η ανάγκη προστασίας νοικοκυριών κι επιχειρήσεων παραμένει επιτακτική, πόσο μάλλον όταν οι αναλύσεις συγκλίνουν στο συμπέρασμα ότι βρίσκεται προ των πυλών κύμα δευτερογενών ανατιμήσεων στην αγορά των τροφίμων και η επιστροφή στην κανονικότητα αργεί.
«Ηλεκτροσόκ» σε όλη την Ευρώπη
Μετά από σκληρά παζάρια στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είχε καλέσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή «να εξετάσει και να προτείνει, όπου χρειάζεται, περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση της ραγδαίας αύξησης των τιμών της ενέργειας βραχυπρόθεσμα, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τις ειδικές συνθήκες που επικρατούν στα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένων των διαφορών στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας».
Αν λάβει κανείς υπόψιν τι γίνεται κυρίως στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη τις τελευταίες, πολλές ημέρες, με την τιμή του ρεύματος, καθιστά ακόμα πιο απογοητευτική την κωλυσιεργία της Κομισιόν. Στον νοητό άξονα, που συνδέει τις Βαλτικές χώρες με τη Βαλκανική χερσόνησο, η χονδρική τιμή του ρεύματος «έπιασε» ακόμα και τα 460 ευρώ, ενώ πηγαίνοντας πιο δυτικά, οι τιμές ξεπερνούν κατά πολύ τα 300 ευρώ. Στην Ελλάδα, η μέση τιμή διαμορφώνεται σήμερα στα 339 ευρώ, ενώ τις απογευματινές ώρες κινείται πάλι πάνω από τα 500 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Υπάρχει διάθεση και πρόθεση της Κομισιόν να προχωρήσει σε ριζικές αλλαγές στην κοινή αγορά ενέργειας π.χ. στο πώς η οριακή τιμή του συστήματος- εν προκειμένω το ακριβό φυσικό αέριο- καθορίζει τη μέση χονδρική τιμή; Ούτε κατά διάνοια. Υπάρχει διάθεση και πρόθεση της Κομισιόν να λύσει τα χέρια των εθνικών κυβερνήσεων, έτσι ώστε να στηρίξουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις; Όχι ιδιαίτερα, ειδικά από τη στιγμή που η μισή Ευρωζώνη βρίσκεται σε Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος.
«Οι αγορές μπορούν να αλλάξουν πορεία από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά τα νοικοκυριά δεν μπορούν να προσαρμόσουν τους προϋπολογισμούς τους με την ίδια ταχύτητα, και είναι οι δικές τους ανησυχίες που πρέπει να καθοδηγούν τη λήψη των αποφάσεών μας», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Κ. Πιερρακάκης με την ιδιότητα του προέδρου του Eurogroup, μετά τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, δείχνοντας διακριτικά ποια πρέπει να είναι η κατεύθυνση.
Η Ελλάδα είναι ειδική περίπτωση και έχει κάθε λόγο να πιέζει την Κομισιόν να ανταποκριθεί στο κάλεσμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Έχει πάρει ήδη το «οκ» για τη ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια και αυτό που επιδιώκει είναι να πάρει το «οκ» και για ευελιξία στον τρόπο αξιοποίησης αυτών των 1,1 δισ ευρώ της ρήτρας. Αρμόδιες πηγές εκτιμούν ότι τα παζάρια θα συνεχιστούν ως το τέλος της χρονιάς, παράλληλα με τα παζάρια για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Στόχος είναι από τα 400 εκ ευρώ της ρήτρας του 2027, μέρος να χρησιμοποιηθεί για μέτρα στήριξης.