Ένα κορίτσι εμφανίζεται στο όνειρο μαθήτριας και αφηγείται την ιστορία του, όταν μαζί με χιλιάδες Έλληνες Εβραίους της Θεσσαλονίκης οδηγήθηκε στα στρατόπεδα Άουσβιτς-Μπίρκεναου.
«Την ηλικία σου είχα το ‘43, εδώ στη Θεσσαλονίκη. Τότε ο Βαρδάρης ψιθύριζε ακόμη εβραϊκά νανουρίσματα στα σοκάκια της πόλης. Είχα όνομα, είχα σπίτι, είχα τη μητέρα μου που άναβε κεριά το βράδυ της Παρασκευής και τα γέλια όλων μας γύρω από το τραπέζι του Σαββάτου. Είχα φίλους και συγγενείς- όλοι σκιές πια κάτω από τα ερείπια που βλέπεις».
«Το όνειρο» στα στρατόπεδα θανάτου Άουσβιτς-Μπίρκεναου
Οι μαθήτριες του 7ου Λυκείου Θεσσαλονίκης Δέσποινα Τρυφωνίδου, Ναταλία Χαρατσίδη και Λίνα Τσέπουρα με υπεύθυνη καθηγήτρια την Κατερίνα Εφραιμίδου δημιούργησαν «Το όνειρο», ένα βίντεο διάρκειας τριών λεπτών, μέσα από το οποίο θέλησαν να αναδείξουν τους κινδύνους της παραχάραξης της Ιστορίας και της διαστρέβλωσης του Ολοκαυτώματος.
Συμμετείχαν με «Το όνειρο» στον διαγωνισμό «Τα γεγονότα σε πρώτο πλάνο», που διοργάνωσαν το Εβραϊκό Μουσείο και η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, το Εβραϊκό Μουσείο και η Ισραηλιτική Κοινότητα Ρόδου, το Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, και διακρίθηκαν, κατακτώντας για την προσπάθειά τους την 1η θέση μεταξύ των σχολείων που συμμετείχαν στη διοργάνωση.
Δείτε το βίντεο παρακάτω
Η παραχάραξη δεν ξεκινά με μεγάλα ψέματα
«Γίναμε όλοι αριθμοί μέσα στα στρατόπεδα του θανάτου. Είδα μητέρες να αγκαλιάζουν τα παιδιά τους για τελευταία φορά, είδα αδέλφια να σκίζονται από τα συρματοπλέγματα, έγκυες να γίνονται πειραματόζωα, άνδρες να πεθαίνουν από την πείνα. Χιλιάδες ψυχές, κάθε μέρα στα κρεματόρια. Κάποιοι επέζησαν - μη με ρωτήσεις πώς. Οι επιζώντες συχνά δεν έχουν καθαρές απαντήσεις, μόνο ενοχές που αυτοί μπορούν ακόμη να αναπνέουν.
Εγώ δεν ήμουν ανάμεσα σε αυτούς», εμφανίζεται να αφηγείται το κορίτσι στο όνειρο της μαθήτριας, συνεχίζοντας να της μιλά για τη σημασία των γεγονότων και της προστασίας της ιστορικής αλήθειας απέναντι στην παραχάραξη και την παραπληροφόρηση: «Φαίνεται πως αυτά δεν ήταν αρκετά, προσπαθούν ακόμη να μας πάρουν και τη μνήμη. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι οι θάλαμοι αερίων ήταν ντουζ, ότι τα εκατομμύρια θύματα ήταν μύθος, ότι τα στρατόπεδα ήταν εργατικά κέντρα, ότι ήταν μία τραγωδία όπως πολλές, ότι γίνονται αυτά στους πολέμους. Όμως, μικρή μου, το Ολοκαύτωμα ήταν οργανωμένο ως και την τελευταία λεπτομέρεια σχέδιο.
Η ιστορία πεθαίνει, όταν αρχίζει να γίνεται λίγο πιο βολική», της εξηγεί, καταλήγοντας: «Δε ήλθα να σου παραπονεθώ, ήλθα να σου κληροδοτήσω μίαν ευθύνη. Άκουσέ με προσεκτικά, η παραχάραξη δεν ξεκινά με μεγάλα ψέματα, ξεκινά με μια λέξη που μαλακώνει, με έναν αριθμό που αμφισβητείται, με αστεία και αποκλεισμούς, συχνά, δε, ξεκινάει με αλήθειες, πάνω στις οποίες χτίζονται βολικά ψέματα».
«Είχα ασχοληθεί και στο παρελθόν με το ζήτημα του Ολοκαυτώματος. Όταν η καθηγήτριά μου, κ. Εφραιμίδου, μας ενημέρωσε για τον συγκεκριμένο διαγωνισμό, αποφασίσαμε με τις συμμαθήτριές μου να τον αξιοποιήσουμε ως ευκαιρία για εμβάθυνση στο φαινόμενο της παραχάραξης της Ιστορίας», ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Δέσποινα Τρυφωνίδου, διευκρινίζοντας ότι «την προηγούμενη χρονιά επισκεφθήκαμε το Άουσβιτς και αυτό είχε ήδη ενισχύσει την ιστορική μας αντίληψη, ωστόσο, αυτός ο διαγωνισμός έδινε την ευκαιρία να δούμε το θέμα από άλλη οπτική γωνία», καθώς «μάθαμε ότι η παραχάραξη αποτελεί σοβαρή απειλή για την ιστορική μνήμη, καθώς διαστρεβλώνει γεγονότα και επηρεάζει τη συλλογική συνείδηση».
«Η ενασχόλησή μου με το ζήτημα του Ολοκαυτώματος ξεκίνησε από μια απλή περιέργεια και εξελίχθηκε σε ενδιαφέρον εξαιτίας της συμμετοχής μου στον διαγωνισμό του υπουργείου Παιδείας "Το Ολοκαύτωμα στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων". Η διάκριση σε αυτόν τον διαγωνισμό οδήγησε εμένα και τις συμμαθήτριές μου σε επίσκεψη στο Άουσβιτς. Μέσα από αυτή την συγκλονιστική εμπειρία, είχα την ευκαιρία να μελετήσω σε βάθος την Ιστορία και τον πολιτισμό του εβραϊκού λαού», ανέφερε η Ναταλία Χαρατσίδη, επισημαίνοντας ότι η βράβευση αποτελεί για εκείνην ιδιαίτερη τιμή, «υπενθυμίζοντάς μου πάνω απ’ όλα τον ρόλο της μάθησης και της ιστορικής μνήμης στην υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων».
«Το Ολοκαύτωμα μας θυμίζει με τον πιο τραγικό τρόπο, πού μπορεί να οδηγήσει το μίσος και η διαστρέβλωση της πραγματικότητας. Η παραχάραξη της Ιστορίας δεν είναι κάτι αθώο - μπορεί να έχει ολέθριες συνέπειες, γιατί αλλοιώνει τη μνήμη και ανοίγει τον δρόμο για την επανάληψη τέτοιων εγκλημάτων. Γι’ αυτό έχουμε ευθύνη να διατηρούμε τη μνήμη ζωντανή και να υπερασπιζόμαστε την αλήθεια», τόνισε η Λίνα Τσέπουρα, σημειώνοντας ότι μέσα από τη συμμετοχή της στον διαγωνισμό απέκτησε γνώσεις, αλλά κυρίως κατάλαβε «πόσο σημαντικό είναι να προσεγγίζουμε την Ιστορία με σεβασμό και αλήθεια».
Προσεγγίζοντας βιωματικά ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της ανθρώπινης Ιστορίας
«Η διάκριση των μαθητριών μου με το 1ο βραβείο στον διαγωνισμό “Τα γεγονότα σε πρώτο πλάνο” αποτελεί για εμένα ιδιαίτερη τιμή και βαθιά συγκίνηση, καθώς συνιστά έμπρακτη αναγνώριση της αφοσίωσης, της ευαισθησίας και της ουσιαστικής τους προσπάθειας», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η εκπαιδευτικός Κατερίνα Εφραιμίδου. Όπως εξήγησε, η βράβευση των μαθητριών έχει ιδιαίτερη αξία, λόγω της θεματικής του διαγωνισμού, που εστιάζει στην παραχάραξη της ιστορίας, ένα ζήτημα εξαιρετικά επίκαιρο και κρίσιμο για τη διαμόρφωση ιστορικής συνείδησης.
«Οι ίδιες μαθήτριες είχαν ήδη διακριθεί κατά το προηγούμενο σχολικό έτος στον διαγωνισμό “Το Ολοκαύτωμα στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων”, που διοργανώνεται από το ΥΠΑΙΘΑ, διάκριση η οποία τους έδωσε την ευκαιρία να συμμετάσχουν σε εκπαιδευτική επίσκεψη στο Άουσβιτς. Η εμπειρία αυτή τους επέτρεψε να προσεγγίσουν βιωματικά ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της ανθρώπινης Ιστορίας και λειτούργησε ως εφαλτήριο για βαθύτερο προβληματισμό και δημιουργική έκφραση. Μέσα από την πρόσφατη εργασία τους, ανταποκρινόμενες με ωριμότητα στο πνεύμα του διαγωνισμού “Τα γεγονότα σε πρώτο πλάνο”, ανέδειξαν τη σημασία της ιστορικής αλήθειας, της κριτικής σκέψης και της διατήρησης της συλλογικής μνήμης, στέλνοντας ένα ηχηρό μήνυμα ενάντια στην παραχάραξη και τη διαστρέβλωση των γεγονότων και υπέρ του αδιαπραγμάτευτου σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας», εξήγησε.
Ο διαγωνισμός πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου DECONSTRUCT - «Αποδόμηση της Παραχάραξης και της Παραπληροφόρησης στην Ψηφιακή Εκπαίδευση» και υλοποιήθηκε σε τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες (Ελλάδα, Ουγγαρία, Πορτογαλία και Ιταλία). Το βραβευμένο βίντεο που δημιούργησαν οι μαθήτριες του 7ου ΓΕΛ Θεσσαλονίκης, είναι αναρτημένο στον σύνδεσμο ΕΔΩ.
*Τις φωτογραφίες από την επίσκεψή τους στο Μνημείο και Μουσείο Άουσβιτς-Μπίρκεναου παραχώρησαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ οι μαθήτριες Δέσποινα Τρυφωνίδου, Ναταλία Χαρατσίδη και Λίνα Τσέπουρα.
ΑΠΕ-ΜΠΕ