Πριν από περισσότερα από 3.000 χρόνια, ο Ραμσής Β΄ έγινε το σύμβολο της απόλυτης δύναμης και εξουσίας στην Αίγυπτο, με μνημειώδη αγάλματά του διάσπαρτα σε όλο το βασίλειο.
Ο Φαραώ βασίλευσε για 66 χρόνια και θεωρείται ο ισχυρότερος όλων των Αιγυπτίων ηγεμόνων, με κολοσσιαία αγάλματά του να σκαλίζονται προς τιμή του σε όλη την Αίγυπτο. Ωστόσο, ορισμένες από αυτές τις αναπαραστάσεις θρυμματίστηκαν και θάφτηκαν, περιμένοντας για αιώνες την ανασκαφή τους.
Η τυχαία ανακάλυψη ενός αγρότη
Πρόσφατα, με αφορμή την τυχαία ανακάλυψη μίας πλάκας με ιερογλυφικά από έναν αγρότη, η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως τμήματα δύο κολοσσιαίων αγαλμάτων του φαραώ Ραμσή Β΄, στο Δέλτα του Νείλου.
Ο κάτοικος του χωριού Μπεχμπέιτ ελ-Χάγκαρ (Behbeit el-Hagar), στην επαρχία Γκαρμπίγια, εντόπισε τον ενεπίγραφο λίθο ενώ εργαζόταν στο οικόπεδό του και ειδοποίησε τις αρχές.
Η σωστική ανασκαφή που ακολούθησε έφερε στο φως τα υπολείμματα δύο κολοσσιαίων βασιλικών αγαλμάτων.
Τα δύο εντυπωσιακά αγάλματα
Τα εντυπωσιακά ευρύματα του τρίτου Φαραώ της 19ης δυναστείας - ο οποίος κυβέρνησε την Αίγυπτο από το 1279 έως το 1213 π.Χ - ήρθαν στο φως στο χωριό Μπεχμπέιτ ελ-Χάγκαρ (Behbeit el-Hagar), στην επαρχία Γκαρμπίγια.
Ανάμεσα τους είναι ένα τεράστιο λίθινο κεφάλι (ύψους περίπου 1,6 μέτρων) που απεικονίζει τον Ραμσή Β΄ να φορά το διπλό στέμμα της Άνω και Κάτω Αιγύπτου.
Μάλιστα, υπολογίζεται ότι αν το άγαλμα ήταν ακέραιο, θα έφτανε σε ύψος τα 8,5 μέτρα, μαζί με τη βάση του.
Για το ίδιο γλυπτό, βρέθηκε επίσης τμήμα της πίσω στήριξης του αγάλματος, με ιερογλυφική επιγραφή που διασώζει ένα από τα βασιλικά ονόματα του φαραώ, το λεγόμενο «όνομα του Ώρου». Η επιγραφή επιτρέπει στους αρχαιολόγους να ταυτίσουν με βεβαιότητα το γλυπτό με τον Ραμσή Β΄,
Η ανασκαφή ανέκτησε επίσης ένα μεγάλο μέρος ενός δεύτερου αγάλματος, μήκους περίπου 2,40 μέτρων, το οποίο οι ειδικοί πιστεύουν ότι απεικονίζει επίσης τον Ραμσή Β'.
Το γλυπτό έχει χάσει τα πόδια και τη βάση του, ενώ το πάνω μέρος του βασιλικού καλύμματος κεφαλής είναι κατεστραμμένο. Το κεφάλι, ωστόσο, διατηρεί σαφώς αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά του προσώπου και βρίσκεται σε καλή κατάσταση.
Τώρα, οι ερευνητές ελπίζουν να εντοπίσουν νέα θραύσματα και να μελετήσουν τις σχέσεις μεταξύ των διαφορετικών ευρημάτων, ανασυνθέτοντας έτσι την ιστορία των δύο αγαλμάτων.
Πώς συνδέεται ο Ραμσής Β' με το Μπεχμπέιτ ελ-Χάγκαρ
Το Μπεχμπέιτ ελ-Χάγκαρ είναι γνωστό για τα ερείπια ενός μεγάλου ναού της θεάς Ίσιδα, που ήταν από τα σημαντικότερα κέντρα λατρείας της στο Δέλτα του Νείλου.
Ο ναός είχε χτιστεί σχεδόν εξ ολοκλήρου από γρανίτη και σήμερα σώζονται κυρίως τεράστιοι πεσμένοι λίθοι, τμήματα κιόνων και ενεπίγραφα αρχιτεκτονικά μέλη, διάσπαρτα στον αρχαιολογικό χώρο.
Στην τελευταία ανασκαφή, περίπου ένα μέτρο βόρεια του δεύτερου αγάλματος, βρέθηκε μία τρίτη αναφορά στον Ραμσή Β’: μία πλάκα από ροζ γρανίτη ύψους περίπου 1,30 μέτρων με ιερογλυφικές επιγραφές.
Τα κείμενα διασώζουν δύο βασιλικούς τίτλους του Ραμσή Β': Νεσού-Μπίτι , που σημαίνει βασιλιάς της Άνω και Κάτω Αιγύπτου, και Σα-Ρα , που σημαίνει γιος του Ρα, του θεού του ήλιου.
Ο Ραμσής Β΄, όμως, είχε βασιλέψει σχεδόν 9 αιώνες πριν από την ανέγερση του ναού της Ίσιδας στο Μπεχμπέιτ ελ-Χάγκαρ.
Ετσι, η ανακάλυψη των δύο κολοσσιαίων βασιλικών αγαλμάτων επαναφέρει για τους αρχαιολόγους ένα σημαντικό ερώτημα: τι υπήρχε στο Μπεχμπέιτ ελ-Χάγκαρ πολύ πριν χτιστεί το μεγάλο ιερό της θεάς.