Η πολιτική κρίση που πυροδοτεί το Videogate στη Λευκωσία, εάν παρατείνει την πολιτική αστάθεια και αποκτήσει διάρκεια και βάθος, μπορεί να δυσχεράνει τον κοινό βηματισμό Ελλάδας και Κύπρου, επηρεάζοντας τον συντονισμό σε ενεργειακές, διπλωματικές και γεωπολιτικές πρωτοβουλίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το «Videogate» βαθαίνει την πολιτική κρίση στη Λευκωσία, καθώς οι καταγγελίες που συνοδεύουν το επίμαχο βίντεο –με υπαινιγμούς για χρηματισμό και «διευκολύνσεις» σε επενδύσεις– συμπίπτουν με μια περίοδο αυξημένων διεθνών υποχρεώσεων και έντονης εσωτερικής ρευστότητας. Η κυβέρνηση επιμένει ότι το υλικό είναι αμφίβολης γνησιότητας και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο οργανωμένης επιχείρησης αποσταθεροποίησης, ωστόσο η πίεση προς το Προεδρικό κλιμακώνεται σε πολλά επίπεδα, πολιτικά και θεσμικά. Παράλληλα, η δημόσια συζήτηση έχει ήδη μετατοπιστεί από το ερώτημα «αν είναι μοντάζ» στο «τι ακριβώς δείχνει, πώς στήθηκε και ποιοι εκτέθηκαν».
Συνδρομή από ΗΠΑ, Ισραήλ, Αγγλία και Γαλλία ζήτησε η Κύπρος για την έρευνα του βίντεο με τις μίζες
Στο επιχειρησιακό σκέλος, η Κυπριακή Δημοκρατία ζήτησε τη συνδρομή ειδικών κλιμακίων από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία για τεχνικό έλεγχο του υλικού και αξιολόγηση της προέλευσης και τυχόν αλλοιώσεών του. Παράλληλα, η διερεύνηση βρίσκεται σε εξέλιξη σε συνεργασία της Αστυνομίας με τη Νομική Υπηρεσία, με εμπλοκή αρμόδιων υπηρεσιών που χειρίζονται ψηφιακά και εγκληματολογικά ευρήματα, ώστε να υπάρξει τεκμηριωμένη εικόνα για το τι καταγράφεται, πότε, με ποιον τρόπο αποτυπώθηκε και πώς διοχετεύθηκε στο δημόσιο πεδίο. Η επιλογή εξωτερικής τεχνογνωσίας παρουσιάζεται από τη Λευκωσία ως εγγύηση αξιοπιστίας, αλλά και ως ένδειξη ότι η υπόθεση αντιμετωπίζεται και υπό το πρίσμα της πολιτικής ασφάλειας, όχι μόνο της ποινικής διερεύνησης.
Κύπρος: Έντονες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση -Παραιτήθηκε η πρώτη κυρία
Στον αντίποδα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν ανεβάσει τους τόνους. Ο γενικός γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, υποστηρίζει ότι ο Πρόεδρος είτε «υποτιμά τη βαρύτητα της υπόθεσης» είτε «κλείνει τα μάτια σε πρακτικές που δεν μπορούν να γίνουν ανεκτές», εκτιμώντας ότι η στάση αυτή ισοδυναμεί με συγκάλυψη και έρχεται σε αντίθεση με τη ρητορική περί μηδενικής ανοχής στη διαφθορά. Παράλληλα, αποδομεί το αφήγημα περί «ξένου δάκτυλου», καλώντας τον Πρόεδρο να αναλάβει πολιτικές και θεσμικές ευθύνες. Σε πρακτικό επίπεδο, οι πιέσεις της αντιπολίτευσης έχουν επιτείνει την αστάθεια, μετά και την παραίτηση του διευθυντή του Γραφείου του Προέδρου, Χαράλαμπου Χαραλάμπους, ενώ τίθενται και ζητήματα για τη λειτουργία και τη διαφάνεια του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης.
Στο ήδη βαρύ πολιτικό κλίμα προστέθηκε και η παραίτηση της πρώτης κυρίας της Κύπρου, Φιλίππας Καρσερά, από την Επιτροπή του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης. Η ίδια έκανε λόγο για «ανελέητη επίθεση» και συκοφαντικούς ισχυρισμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διευκρινίζοντας ότι αποχωρεί ώστε το όνομά της να μην εργαλειοποιείται στην πολιτική αντιπαράθεση και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νομικών ενεργειών.
Τηλεδιασκέψεις, συναντήσεις και... 150 εκατ. ευρώ -Η εμπλοκή πολιτικών και επιχειρηματιών
Σε πολιτικό επίπεδο, το περιεχόμενο του βίντεο και το παρασκήνιο των επαφών που αποκαλύπτονται δημιουργούν ένα ιδιαίτερα επιβαρυντικό πλαίσιο. Στο επίκεντρο εμφανίζονται ο πρώην υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακκοτρύπης, ο επικεφαλής του Γραφείου του Προέδρου Χαράλαμπος Χαραλάμπους και ο επιχειρηματίας Γιώργος Χρυσοχόος. Συνομιλητές τους εμφανίζονται πρόσωπα που παρουσιάζονται ως «ξένοι επενδυτές» και, σύμφωνα με το περιεχόμενο των διαλόγων, επιδιώκουν πολιτικές διαβεβαιώσεις, πρόσβαση σε διαδικασίες και διευκολύνσεις με αντάλλαγμα οικονομικά οφέλη. Ακόμη και αν η γνησιότητα του υλικού τεθεί υπό αμφισβήτηση, η πολιτική φθορά είναι ήδη υπαρκτή, καθώς επανέρχεται στο προσκήνιο το διαχρονικό ζήτημα των διαύλων επιρροής και της σχέσης πολιτικής εξουσίας και επιχειρηματικών συμφερόντων.
Η υπόθεση εισήλθε σε νέο στάδιο με την ενεργό εμπλοκή της Αστυνομίας και την έναρξη ανακριτικών διαδικασιών.
Ο Γιώργος Λακκοτρύπης προσήλθε στις αρχές και έδωσε κατάθεση, περιγράφοντας , όπως αποκάλυψε η κυπριακή εφημερίδα Πολίτης, ένα αναλυτικό χρονικό επαφών που ξεκίνησαν με προσέγγιση από πρόσωπο που συστήθηκε ως Florin Georghiou και παρουσιαζόταν να συνδέεται με επενδυτικό σχήμα ή «οικογενειακό γραφείο» με βάση την Ολλανδία. Στο χρονικό αυτό περιλαμβάνονται τηλεδιασκέψεις, συναντήσεις στο εξωτερικό –με αναφορές σε Άμστερνταμ και Λονδίνο–, κάλυψη εξόδων μετακινήσεων και διαμονών, αλλά και πληρωμές για υπηρεσίες που φέρονται να ζητήθηκαν στο πλαίσιο προώθησης επενδυτικού ενδιαφέροντος.
Στη συνέχεια, οργανώθηκαν επαφές και παρουσιάσεις σχετικές με ενεργειακά έργα, μεταξύ των οποίων και έργο ηλεκτροπαραγωγού σταθμού στο Βασιλικό, με εμπλοκή του Γιώργου Χρυσοχόου και υπογραφή συμφωνίας εμπιστευτικότητας για πρόσβαση σε τεχνικά και οικονομικά δεδομένα. Παράλληλα, αναφέρονται επαφές και με τον Χαράλαμπο Χαραλάμπους, σε τηλεδιάσκεψη όπου δίνονταν εξηγήσεις για διαδικασίες μεγάλων επενδύσεων και, σε επίμονες ερωτήσεις για το «πώς θα μπορούσαν να στηρίξουν το έργο της κυβέρνησης», έγιναν αναφορές σε πρακτικές εταιρικών συνεισφορών σε κοινωφελείς δράσεις. Στο ίδιο πλαίσιο, οι υποτιθέμενοι επενδυτές άφηναν να εννοηθεί σχέδιο επένδυσης της τάξης των 150 εκατ. ευρώ και επιδίωκαν επαφή στην Κύπρο και πρόσβαση στο Προεδρικό.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και ο ρόλος του Γιώργου Χρυσοχόου, επικεφαλής της Cyfield, ο οποίος το προηγούμενο διάστημα είχε βρεθεί στο επίκεντρο δημόσιας αντιπαράθεσης για τη στάση του απέναντι στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ (Great Sea Interconnector). Ο Χρυσοχόος είχε εκφράσει ανοιχτά ενστάσεις για το κόστος, τη βιωσιμότητα και τις επιπτώσεις του έργου στην κυπριακή αγορά ενέργειας, υποστηρίζοντας ότι ενδέχεται να αυξήσει το κόστος για τους καταναλωτές και να περιορίσει επενδύσεις στην εγχώρια παραγωγή και στις ανανεώσιμες πηγές. Οι παρεμβάσεις αυτές προκάλεσαν τριβές, όχι μόνο στο εσωτερικό της Κύπρου, αλλά και στις σχέσεις με την Αθήνα, η οποία θεωρεί τη διασύνδεση έργο στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια και τη γεωπολιτική θωράκιση της περιοχής.
Το σκάνδαλο Videogate και οι προκλήσεις για τον Νίκο Χριστοδουλίδη
Υπενθυμίζεται ότι το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης έχει επιβαρύνει και το πολιτικό κλίμα ανάμεσα στη Λευκωσία και την Αθήνα. Οι σχέσεις του Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, αν και παραμένουν θεσμικά λειτουργικές, δεν βρίσκονται στο καλύτερο σημείο τους. Σε αυτό το πλαίσιο, οι τελευταίες εξελίξεις προκαλούν προβληματισμό και στην Αθήνα, καθώς μια πολιτικά αποσταθεροποιημένη Κύπρος δυσχεραίνει τον κοινό βηματισμό και τις επιδιώξεις των δύο χωρών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ενδεικτικό παράδειγμα των ενδεχόμενων επιπτώσεων μιας παρατεταμένης πολιτικής αστάθειας αποτελεί και το σχήμα 3+1 (Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών), που έχει αναδειχθεί σε βασικό πυλώνα συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η εύρυθμη λειτουργία του προϋποθέτει σταθερό πολιτικό περιβάλλον και συνεχή συντονισμό σε ζητήματα ενέργειας, άμυνας και περιφερειακής ασφάλειας. Τυχόν εσωτερική αποδυνάμωση της Λευκωσίας θα μπορούσε να δυσχεράνει τον κοινό σχεδιασμό, να επιβραδύνει αποφάσεις και να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα του σχήματος.
Το πολιτικό πλαίσιο επιβαρύνεται περαιτέρω ενόψει των επικείμενων βουλευτικών εκλογών, καθώς καταγράφεται σαφής ενίσχυση αντισυστημικών τάσεων. Σε αυτό το περιβάλλον εντάσσεται η περίπτωση του πρώην Γενικού Ελεγκτή Οδυσσέα Μιχαηλίδη, ο οποίος απομακρύνθηκε από τη θέση του μετά από μετωπική σύγκρουση με τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη και έχει ταυτιστεί με τη διερεύνηση υποθέσεων διαφθοράς. Στη συνέχεια προχώρησε στη δημιουργία νέου πολιτικού φορέα, με πρόθεση καθόδου στις επόμενες βουλευτικές εκλογές, εκφράζοντας τμήμα της κοινωνικής δυσαρέσκειας απέναντι στο πολιτικό σύστημα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το φαινόμενο Φειδία Παναγιώτου, ο οποίος έχει κατηγορηθεί για προνομιακές σχέσεις με τη Μόσχα και η εκλογή του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανέδειξε τη ρευστότητα του πολιτικού σκηνικού και τη μετατόπιση ψηφοφόρων προς μη συμβατικές επιλογές. Το Videogate, σε αυτό το περιβάλλον, λειτουργεί ως επιταχυντής αμφισβήτησης, ενισχύοντας δυνητικά τη δυναμική τέτοιων αντισυστημικών σχημάτων ενόψει των εκλογών.
Όλα αυτά εκτυλίσσονται ενώ η Κύπρος έχει πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια σαφή δυτική στροφή, ενισχύοντας τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εμβαθύνοντας τη συνεργασία με το Ισραήλ και συμμετέχοντας ενεργά σε σχήματα περιφερειακής ασφάλειας με την Ελλάδα. Η εξωτερική αυτή αναβάθμιση αυξάνει τις προσδοκίες για θεσμική σοβαρότητα και εσωτερική ανθεκτικότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, μια παρατεταμένη πολιτική κρίση ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την αξιοπιστία της χώρας και τον κοινό βηματισμό Αθήνας και Λευκωσίας σε κρίσιμα περιφερειακά ζητήματα.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ο Νίκος Χριστοδουλίδης εμφανίζεται στριμωγμένος: από τη μία καλείται να διαχειριστεί τη θεσμική έρευνα, από την άλλη αντιμετωπίζει ένα πολιτικό περιβάλλον που ζητά παραιτήσεις, καθαρές απαντήσεις και απτές θεσμικές εγγυήσεις. Με την πολιτική αστάθεια να παραμένει και την αντισυστημική ψήφο να ενισχύεται, το Videogate λειτουργεί ως επιταχυντής εξελίξεων, δοκιμάζοντας την αντοχή του πολιτικού συστήματος και τη δυνατότητα της Κύπρου να διατηρήσει τον σταθερό και αξιόπιστο ρόλο που έχει στην περιοχή.