Μια λέξη από το καλαματιανό ιδίωμα, τη «βιλάδα», χρησιμοποίησε ο Αντώνης Σαμαράς σε νέο βίντεο στο TikTok, προκαλώντας ερωτήματα για τη σημασία της.
- Η «βιλάδα», λέξη του καλαματιανού ιδιώματος, εκφράζει την επιμονή, το πείσμα και την εσωτερική ορμή. Συνδέεται με την αντοχή και την αποφασιστικότητα κάποιου να μην εγκαταλείπει τους στόχους του παρά τα εμπόδια που συναντά.
- Σε ορισμένες περιοχές της Μεσσηνίας, η λέξη περιγράφει επίσης την καλώς εννοούμενη «τρέλα» και τη ζωντάνια. Αυτή την έννοια της αδιάκοπης συνέχειας απέδωσε ο πρώην πρωθυπουργός χρησιμοποιώντας την αγγλική έκφραση «keep going».
- Η λέξη αποτελεί τοπικό ιδιωματισμό που διατηρήθηκε προφορικά. Μία ετυμολογική εκδοχή τη συνδέει με το ιταλικό «virata», που σημαίνει «στροφή» ή «ελιγμός», και εικάζεται ότι πέρασε στην περιοχή κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας.
- Η θεωρία υποθέτει φωνητική εξέλιξη και μεταφορική απόδοση της έννοιας της επιμονής από την αρχική σημασία της αλλαγής πορείας. Ωστόσο, αυτή η ετυμολογική σύνδεση παραμένει μια πιθανή ερμηνεία, καθώς δεν έχει τεκμηριωθεί επίσημα.
Ο πρώην πρωθυπουργός, συνομιλώντας με μια νεαρή κοπέλα για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η νέα γενιά, την προέτρεψε να διατηρήσει την αισιοδοξία και την πίστη στις δυνατότητές της, χρησιμοποιώντας μια έκφραση από την ιδιαίτερη πατρίδα του, την Καλαμάτα.
«Να είστε αισιόδοξοι και με πίστη ότι θα πετύχετε. Να έχετε βιλάδα μέσα σας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όταν η συνομιλήτριά του τον ρώτησε τι σημαίνει η συγκεκριμένη λέξη, ο Αντώνης Σαμαράς απάντησε: «Πώς να σου το πω… είναι το "keep going" που λέμε στα Καλαματιανά».
Τι σημαίνει η λέξη «βιλάδα»
Η «βιλάδα» είναι μια λέξη του καλαματιανού ιδιώματος που εκφράζει την επιμονή, το πείσμα, την εσωτερική ορμή και τη δύναμη να συνεχίζει κανείς την προσπάθειά του, ακόμη και όταν αντιμετωπίζει δυσκολίες.
Πρόκειται για μια έννοια που συνδέεται με την αντοχή και την αποφασιστικότητα, αλλά και με τη διάθεση να μην εγκαταλείπει κάποιος τους στόχους του, παρά τα εμπόδια που συναντά.
Σε ορισμένες περιοχές της Μεσσηνίας, η ίδια λέξη χρησιμοποιείται επίσης για να περιγράψει την καλώς εννοούμενη «τρέλα», τη ζωντάνια, το κέφι και την όρεξη για ζωή.
Αυτή ακριβώς την έννοια θέλησε να αποδώσει ο πρώην πρωθυπουργός με την αγγλική έκφραση «keep going», δηλαδή «συνέχισε» ή «προχώρα μπροστά».
Από πού προέρχεται η καλαματιανή λέξη
Η «βιλάδα» αποτελεί τοπικό ιδιωματισμό της Μεσσηνίας, που έχει διατηρηθεί κυρίως μέσα από την προφορική παράδοση.
Όσον αφορά την ετυμολογία της, μία εκδοχή συνδέει τη λέξη με το ιταλικό «virata», το οποίο σημαίνει «στροφή», «αλλαγή πορείας» ή «ελιγμός», ιδιαίτερα στη ναυτική ορολογία.
Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, η λέξη ενδέχεται να πέρασε στα τοπικά ιδιώματα της Πελοποννήσου μέσω των ιταλικών και ενετικών γλωσσικών επιρροών κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας.
Η πιθανή φωνητική εξέλιξη από το «βιράδα» στο «βιλάδα», με την αντικατάσταση του «ρ» από το «λ», συνοδεύεται από την υπόθεση ότι η αρχική σημασία της αλλαγής πορείας απέκτησε μεταφορικά την έννοια της επιμονής και της αντιμετώπισης των δυσκολιών.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη ετυμολογική σύνδεση δεν έχει επιβεβαιωθεί από αναγνωρισμένο ετυμολογικό λεξικό της νέας ελληνικής, επομένως παραμένει μια πιθανή ερμηνεία και όχι τεκμηριωμένη προέλευση της λέξης.