Το χάσμα στο εσωτερικό της Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά βαθαίνει και ο κίνδυνος να οδηγηθεί σε οριστικό αδιέξοδο η προσπάθεια εξεύρεσης συμφωνίας με την Αίγυπτο μεγαλώνει, όσο ο εμφύλιος στους κόλπους της Σιναϊτικής Αδελφότητας παραμένει σε πλήρη εξέλιξη.
Νέο επεισόδιο στην παρατεταμένη κρίση αποτελεί η πύρινη δήλωση του πρώην Αρχιεπισκόπου Δαμιανού, ο οποίος εξαπολύει σφοδρή επίθεση κατά της ελληνικής κυβέρνησης και προσωπικά του Κυριάκου Μητσοτάκη, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις βαθιές έριδες που εξακολουθούν να διχάζουν τους μοναχούς. Την ίδια ώρα, η Αδελφότητα παραμένει χωρισμένη σε τρεις ομάδες, ενώ η παρατεταμένη ασθένεια του νέου Αρχιεπισκόπου Συμεών δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο την αναζήτηση κοινής γραμμής, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για το μέλλον της ιστορικής Μονής.
Οι τρεις ομάδες μοναχών και οι εσωτερικές ισορροπίες
Η μοναστική κοινότητα παραμένει ουσιαστικά χωρισμένη σε τρεις ομάδες, με τις παλαιότερες έριδες να εξακολουθούν να καθορίζουν τους εσωτερικούς συσχετισμούς. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι διαχωριστικές γραμμές διατρέχουν τόσο τους μοναχούς που βρίσκονται στο Σινά όσο και εκείνους που έχουν μεταβεί στην Αθήνα. Οι διαφορετικές προσεγγίσεις απέναντι στον πρώην Αρχιεπίσκοπο Δαμιανό, τη νέα ηγεσία και τους χειρισμούς για τη συμφωνία με την Αίγυπτο εξακολουθούν να δυσχεραίνουν τη διαμόρφωση κοινής θέσης.
Ο Συμεών και η δυσκολία αποκατάστασης της ενότητας
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Αρχιεπίσκοπος Συμεών, ο οποίος ανέλαβε την ηγουμενία με την προσδοκία ότι θα μπορούσε να αποκαταστήσει την ενότητα της Αδελφότητας. Ωστόσο, οι εσωτερικές ισορροπίες αποδείχθηκαν ιδιαίτερα δύσκολες. Σύμφωνα με εκκλησιαστικές πηγές, ο νέος Αρχιεπίσκοπος δεν διαθέτει αποφασιστική επιρροή σε καμία από τις αντιμαχόμενες ομάδες. Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα, η πολυήμερη ασθένεια του νέου Αρχιεπισκόπου έχει προκαλέσει πρόσθετες καθυστερήσεις στις εσωτερικές διαβουλεύσεις. Η εξέλιξη αυτή επιβαρύνει μια ήδη δύσκολη κατάσταση, καθώς η Αδελφότητα εξακολουθεί να αναζητεί κοινά αποδεκτή λύση.
Στον αέρα η συμφωνία με την Αίγυπτο
Η κατάσταση αυτή έχει άμεσες συνέπειες στις διαπραγματεύσεις. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στις επαφές μεταξύ Αθήνας και Καΐρου, η Σιναϊτική Αδελφότητα δεν έχει καταλήξει σε οριστική απόφαση για την αποδοχή του σχεδίου συμφωνίας. Οι παρατάσεις και οι διαδοχικές εσωτερικές διαβουλεύσεις αποτυπώνουν τη δυσκολία εξεύρεσης κοινά αποδεκτής λύσης, ενώ η εκκρεμής δικαστική διαδικασία στην Αίγυπτο προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα πίεσης.
Τα σενάρια για παραίτηση Συμεών και επιστροφή Δαμιανού
Μέσα σε αυτό το κλίμα επανέρχονται ακόμη και σενάρια νέας αλλαγής στην ηγουμενία. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, εκκλησιαστικοί παράγοντες δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο παραίτησης του Συμεών και μεταβατικής επιστροφής του Δαμιανού. Επισημαίνεται, μάλιστα, ότι ο πρώην Αρχιεπίσκοπος εξακολουθεί να είναι ο μόνος που έχει αναγνωριστεί επισήμως από τις αιγυπτιακές αρχές, καθώς δεν έχει ακόμη εκδοθεί το σχετικό προεδρικό διάταγμα για τον διάδοχό του. Πρόκειται, πάντως, για σενάριο και όχι για ειλημμένη απόφαση, το οποίο, εάν επιβεβαιωνόταν, θα άνοιγε έναν ακόμη κύκλο εσωτερικών ανακατατάξεων.
Η επίθεση Δαμιανού στην κυβέρνηση και τον Κυριάκο Μητσοτάκη
Η νέα παρέμβαση του Δαμιανού έρχεται να οξύνει περαιτέρω το κλίμα. Με ασυνήθιστα σκληρή γλώσσα, ο επί δεκαετίες επικεφαλής της Μονής κάνει λόγο για «σύγχρονους Εφιάλτες», οι οποίοι αδιαφορούν ακόμη και για το ενδεχόμενο να υποσταλούν οι σημαίες από τα βυζαντινά σιναϊτικά τείχη, υποστηρίζοντας ότι τα εθνικά ιδανικά υποχωρούν μπροστά σε επιχειρηματικά συμφέροντα.
«Δεν νοείται η ύπαρξη της Μονής χωρίς το αναφαίρετο δικαίωμα της ιδιοκτησίας της», τονίζει, θέτοντας ευθέως το ζήτημα της κυριότητας της μοναστηριακής περιουσίας. Ακόμη πιο αιχμηρή είναι η αναφορά του στον πρωθυπουργό: «Ο Έλληνας Πρωθυπουργός οφείλει προσωπικά να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων και όχι με αλαζονεία να αδιαφορεί για τα ιερά ιδανικά του ελληνικού λαού».
Ο Δαμιανός καταγγέλλει επίσης ότι βρίσκεται σε εξέλιξη οργανωμένη προσπάθεια απαξίωσής του, ενώ απορρίπτει τις πληροφορίες ότι είχε αναγνωρίσει την ιδιοκτησία του αιγυπτιακού Δημοσίου επί της περιουσίας της Μονής. Για το συγκεκριμένο ζήτημα γνωστοποίησε ότι απέστειλε εξώδικο, αντιδρώντας σε δημοσίευμα που του απέδιδε σχετική δικαστική ομολογία.
Η κρίση του καλοκαιριού του 2025 και η αλλαγή ηγεσίας
Η παρέμβασή του δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την κρίση που ξέσπασε το καλοκαίρι του 2025, όταν ομάδα μοναχών αμφισβήτησε ανοιχτά την ηγεσία του και επιχείρησε την απομάκρυνσή του από την ηγουμενία. Η αντιπαράθεση συνοδεύτηκε από αλληλοκατηγορίες και επεισόδια στο μοναστήρι, πριν οδηγήσει τελικά στην παραίτησή του και στην εκλογή του Συμεών. Η αλλαγή ηγεσίας εκτόνωσε προσωρινά την κρίση, χωρίς όμως να επιλύσει τις διαφορές που είχαν συσσωρευτεί στο εσωτερικό της Αδελφότητας.
Το ιδιοκτησιακό καθεστώς στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης
Το ιδιοκτησιακό καθεστώς αποτελεί πλέον το βασικό σημείο αντιπαράθεσης. Η κρίσιμη διάκριση αφορά το εάν μια συμφωνία θα κατοχυρώνει τα περιουσιακά δικαιώματα της Μονής ή θα διασφαλίζει κυρίως την κατοχή, τη χρήση και τη συνέχιση της θρησκευτικής λειτουργίας της. Το πλήρες κείμενο της υπό διαπραγμάτευση συμφωνίας δεν έχει δημοσιοποιηθεί, γεγονός που αφήνει ανοιχτά ερωτήματα για τις προβλέψεις της.
Η εισαγγελική πρόταση στην Αίγυπτο και η 24η Οκτωβρίου
Παράλληλα, η πρόσφατη εισαγγελική πρόταση στην Αίγυπτο, η οποία, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, δεν αποδέχεται τα νομικά επιχειρήματα της Μονής, επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση. Η πρόταση δεν αποτελεί δικαστική απόφαση, ωστόσο ενδεχόμενη υιοθέτησή της θα μπορούσε να δυσχεράνει την προσπάθεια εξωδικαστικής διευθέτησης. Η 24η Οκτωβρίου παρουσιάζεται σε δημοσιεύματα ως κρίσιμο χρονικό ορόσημο, αν και έχει διατυπωθεί αμφισβήτηση για το κατά πόσον έχει πράγματι οριστεί δικάσιμος για τη συγκεκριμένη ημερομηνία.
Στο μεταξύ, η Ρένα Δούρου έχει προειδοποιήσει για τον κίνδυνο «άνευ όρων παράδοσης της κυριότητας στην Αίγυπτο και σε οικονομικά συμφέροντα», ασκώντας κριτική στους κυβερνητικούς χειρισμούς. Παράλληλα, έχει αμφισβητήσει ότι έχει οριστεί δικάσιμος για τις 24 Οκτωβρίου, επικαλούμενη έγγραφη ενημέρωση από το αιγυπτιακό δικαστήριο, ενώ έχει ζητήσει να διευκρινιστεί εάν η ενδεχόμενη συμφωνία θα κατατεθεί προς συζήτηση στη Βουλή.
Η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι η τελική απόφαση ανήκει στη Μονή
Από την πλευρά της ελληνικής διπλωματίας, το βασικό όριο των χειρισμών έχει ήδη αποτυπωθεί με σαφήνεια. Όπως είχε επισημάνει διπλωματική πηγή, «το ζήτημα είναι στην κρίση της Μονής. Δεν μπορεί το ελληνικό κράτος να επιβάλει οτιδήποτε». Η Αθήνα μπορεί να διαπραγματεύεται με το Κάιρο και να αναζητεί εγγυήσεις για το μέλλον της ιστορικής Μονής, η τελική απόφαση όμως για την αποδοχή της συμφωνίας ανήκει στη Σιναϊτική Αδελφότητα.
Στο διπλωματικό και εκκλησιαστικό παρασκήνιο εντάσσονται και οι επικοινωνίες του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντελάτι και τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων Θεόφιλο Γ΄, ο οποίος συνδέεται εκκλησιαστικά με τη Μονή.
Το μέλλον της ιστορικής Μονής παραμένει αβέβαιο
Έτσι, η υπόθεση του Σινά εξελίσσεται ταυτόχρονα σε διπλωματική, δικαστική και εσωτερική εκκλησιαστική εκκρεμότητα. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο εάν Αθήνα και Κάιρο μπορούν να συμφωνήσουν σε μια αποδεκτή νομική διευθέτηση, αλλά και εάν μια βαθιά διχασμένη μοναστική κοινότητα μπορεί να διαμορφώσει ενιαία θέση για το μέλλον της. Και όσο οι τρεις ομάδες εξακολουθούν να βρίσκονται σε αντιπαράθεση, η προοπτική οριστικής συμφωνίας παραμένει αβέβαιη.