Συνεκτικό πλαίσιο για τη μεταναστευτική πολιτική που εδράζεται σε δύο βασικούς πυλώνες διαμορφώνει η κυβέρνηση με το βλέμμα στραμμένο στις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας, αλλά και τις απαιτήσεις της δημόσιας ασφάλειας.
Πρόκειται για την αυστηρή στάση απέναντι στην παρανομία, ταυτόχρονα με τη διατήρηση ανοιχτής νόμιμης πόρτας για όσους συμμορφώνονται με τους κανόνες και επιθυμούν να εργαστούν στη χώρα.
Συζήτηση στη Βουλή στη σκιά της τραγωδίας της Χίου
Η συζήτηση στη Βουλή για το νομοσχέδιο με τίτλο «Προώθηση Πολιτικών Νόμιμης Μετανάστευσης», ωστόσο, διεξήχθη στην σκιά του τραγικού περιστατικού στη Χίο με τους 15 νεκρούς μετανάστες, με αποτέλεσμα η συνεδρίαση στην Ολομέλεια να διεξάγεται σε κλίμα έντονης πολιτικής σύγκρουσης μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, με τον Υπουργό Μετανάστευσης Θάνο Πλεύρη να τονίζει ότι το τραγικό συμβάν καταδεικνύει την μάχη ενάντια στους «δολοφόνους παράνομους διακινητές ανθρώπων», εστιάζοντας στην κυβερνητική πρόθεση για πάταξη των κυκλωμάτων διακίνησης, με αυστηρότερες ποινικές κυρώσεις, ακόμη και ισόβιας κάθειρξης για τους διακινητές.
Αυστηρή και αποτρεπτική στάση απέναντι στην παράνομη είσοδο
Το αυστηρό δόγμα της μεταναστευτικής πολιτικής προβλέπει «επιστροφή ή φυλακή» για όσους δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας, αυστηρή και αποτρεπτική στάση απέναντι στην παράνομη είσοδο, με ρυθμίσεις ωστόσο για την οργανωμένη διαχείριση της νόμιμης μετανάστευσης. Την ίδια ώρα η Ελλάδα συμμετέχει δυναμικά στη συζήτηση για τη δημιουργία κέντρων επιστροφής (Return Hubs) σε τρίτες χώρες εκτός Ευρώπης, πρόταση που υποστηρίζεται από τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Αυστρία, τη Δανία, στο πλαίσιο της γενικότερης στροφής της Ευρώπης σε αυστηρότερες πολιτικής για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι μεταναστευτικές ροές αντιμετωπίζονται με διαχωρισμό βάσει προφίλ: Όσοι δεν δικαιούνται άσυλο οδηγούνται σε κλειστές δομές και να παραμένουν εκεί μέχρι την επιστροφή τους, ενώ όσοι δικαιούνται άσυλο οδηγούνται σε ανοιχτές δομές όπου θα υπάρχει διαδικασία προένταξης για να καλυφθούν κενά στην αγορά εργασίας σε τομείς όπως η αγροτική παραγωγή, ο τουρισμός και οι κατασκευές, κλάδοι όπου καταγράφεται έλλειψη εργατικού δυναμικού. Στο πλαίσιο αυτό, θεσπίζεται αυτόματη ανανέωση αδειών διαμονής για «ασφαλείς» κατηγορίες, όπως η εξαρτημένη εργασία, με μόνη επιφύλαξη λόγους δημόσιας τάξης και ασφάλειας, ενώ παράλληλα καθιερώνεται ελάχιστη διάρκεια δύο ετών για κάθε άδεια διαμονής. Προβλέπεται ακόμη απλοποίηση των διαδικασιών μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες, και fast track διαδικασία για εργαζόμενους σε μεγάλα δημόσια έργα και στρατηγικές επενδύσεις.
Πώς διαχωρίζονται οι δομές φιλοξενίας
Στον σχεδιασμό του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου προβλέπεται ο διαχωρισμός των δομών φιλοξενίας σε δύο κατηγορίες: Στην πρώτη θα ενταχθούν κλειστές δομές όπου θα οδηγούνται μετανάστες χωρίς προσφυγικό προφίλ, όπου θα γίνεται η εξέταση της αίτησης ασύλου και εφόσον απορρίπτεται θα επιστρέφει στη χώρα του ή θα οδηγείται στην φυλακή. Στην δεύτερη κατηγορία εντάσσονται δομές όπως αυτή στο Κουτσόχερο όπου θα οδηγούνται άτομα τα οποία πιθανόν πληρούν τις προϋποθέσεις για να λάβουν άσυλο.
Σε κάθε περίπτωση στο Υπουργείο Μετανάστευσης υπάρχει ικανοποίηση για τα αποτελέσματα της αυστηροποίησης του πλαισίου για την παράνομη είσοδο στη χώρα που θεσμοθετήθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο με στόχο την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και την εντατικοποίηση των επιστροφών, καθώς σύμφωνα με τον αρμόδιο Υπουργό το 2025 έκλεισε με λιγότερες αφίξεις σε σχέση με το 2024, καταγράφοντας μείωση της τάξεως του 40% για το τελευταίο πεντάμηνο, με τους αριθμούς να δείχνουν πως η μεταναστευτική πολιτική που ακολουθείται πλέον αποδίδει.
Μηδενική ανοχή στα κυκλώματα διακίνησης μεταναστών
Το στίγμα της κυβέρνησης για τη μηδενική ανοχή στα κυκλώματα διακίνησης μεταναστών αποτύπωσαν με δηλώσεις τους κυβερνητικά στελέχη καθιστώντας σαφές ότι «η χώρα δεν μπορεί να είναι ξέφραγο αμπέλι και η ρίζα του κακού είναι στο δουλεμπόριο», όπως χαρακτηριστικά σημείωσε ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Alpha, εκφράζοντας θλίψη για την τραγωδία στη Χίο για την οποία έχει διαταχθεί ΕΔΕ, υπογραμμίζοντας πως δεν πρέπει «να αδικούμε τους άνδρες και τις γυναίκες του Λιμενικού στη συγκεκριμένη περίπτωση, των Σωμάτων Ασφαλείας γενικότερα, των Ενόπλων Δυνάμεων, που κάνουν μια καθημερινή προσπάθεια για την προστασία των συνόρων μας και για την προστασία των συμφερόντων της πατρίδας μας συνολικά». Από την πλευρά του ο Υπουργός Ναυτιλίας Βασίλης Κικίλιας χαρακτήρισε «εχθρούς της χώρας» τους διακινητές διαμηνύοντας παράλληλα πως η έρευνα για το ναυάγιο της Χίου θα διεξαχθεί με διαφάνεια και επαγγελματισμό.
Δεν ποινικοποιείται η συμμετοχή στη ΜΚΟ, αλλά ο διακινητής που είναι μέλος ΜΚΟ
Στις ρυθμίσεις του Υπουργείου Μετανάστευσης για τις ΜΚΟ αναφέρθηκε από το βήμα της Βουλής ο Θάνος Πλεύρης τονίζοντας ότι στο συνολικό πλαίσιο, αυστηροποιούνται οι κυρώσεις για μέλη ΜΚΟ που εμπλέκονται σε διακίνηση μεταναστών, με πρόβλεψη πολυετούς κάθειρξης και διαγραφής της οργάνωσης από το μητρώο. «Δεν ποινικοποιείται η συμμετοχή στη ΜΚΟ. Ποινικοποιείται ο διακινητής που είναι μέλος ΜΚΟ», είπε ο κ. Πλεύρης, ξεκαθαρίζοντας ότι το νομοσχέδιο σταματούν οι απευθείας προγραμματικές συμβάσεις με ΜΚΟ και οι συμβάσεις θα καταρτίζονται μετά από ανοιχτές διαδικασίες, προαναγγέλλοντας την κατάργηση της προνομιακής διαδικασία των απευθείας αναθέσεων. «Μέχρι σήμερα οι ΜΚΟ έπαιρναν έργα χωρίς διαγωνισμό. Συνολικά οι φορείς της κοινωνίας των πολιτών έχουν πάρει 300 εκατ ευρώ από το Υπουργείο, άρα δεν μπορούμε να μιλάμε για εθελοντές ανθρωπιστές, μπορούμε να μιλάμε για επαγγελματίες ανθρωπιστές. Πλέον οποίος θέλει να πάρει έργα θα συμμετέχει σε διαγωνισμό», είπε ο κ.Πλεύρης.