Στη δημοκρατία, υποτίθεται, δεν υπάρχουν αδιέξοδα. Ωστόσο, τι συμβαίνει αν αυτά προκύψουν από τη δημοκρατικότερη διαδικασία όλων, τις εκλογές; Προς αυτό ακριβώς το σημείο βαδίζουμε σήμερα.
Και αναφέρομαι στο αδιέξοδο της ΝΔ, η οποία εμφανίζεται μεν πρώτο και δημοφιλέστερο κόμμα στις δημοσκοπήσεις αλλά χωρίς ποσοστά αυτοδυναμίας, ενώ αποκλείεται κάθε μετεκλογική συνεργασία. Αδιέξοδο και γρίφος μαζί.
Ένα αδιέξοδο που ο ίδιος ο πρωθυπουργός περιέγραψε πρόσφατα, συνομιλώντας με τον Αντώνη Σρόιτερ, όταν απέκλεισε κάθε σενάριο συγκυβέρνησης: Όχι σε συνεργασία με τη Δεξιά, όχι με τον Τσίπρα, και το ΠΑΣΟΚ… δεν θέλει.
Ευφυώς ο κ. Μητσοτάκης επιχείρησε να μεταφέρει την ευθύνη στο ΠΑΣΟΚ, επικαλούμενος την απόφαση του Συνεδρίου του που αποκλείει συνεργασία με τη ΝΔ. Πρόκειται για μια βολική στρατηγική: Η ενδεχόμενη αδυναμία του κυβερνώντος κόμματος να συγκεντρώσει πλειοψηφία επιχειρείται να χρεωθεί σε εκείνον που αρνείται να το στηρίξει. Έξυπνο.
Από την άλλη, το πολιτικό σκηνικό δεν επιτρέπει τις εύκολες προβλέψεις. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν δέκα κόμματα στην επόμενη Βουλή. Και τη ΝΔ σταθερά κολλημένη στα ποσοστά των ευρωεκλογών στην εκτίμηση ψήφου, αν και κυρίαρχη απέναντι σε μια διασπασμένη αντιπολίτευση. Η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα φαίνεται να καταγράφει περαιτέρω απώλειες. Παράλληλα, ύστερα από μια οριακή άνοδο τους τελευταίους μήνες, φαίνεται να ξανακολλάει η βελόνα για το ΠΑΣΟΚ. Τα χαμηλά ποσοστά και ο κομματικός ανταγωνισμός επιδεινώνουν τη θέση της αντιπολίτευσης: Αντί να προτάσσει π.χ. την υπευθυνότητα και την υπεροχή του εθνικού συμφέροντος, όπως στα θέματα εξωτερικής πολιτικής, λαϊκίζει κραυγαλέα. Και, το κυριότερο, τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν εκχωρήσει κατ' αποκλειστικότητα στον Μητσοτάκη και στη ΝΔ το επιχείρημα της σταθερότητας.
Πάντως, και τα δύο στρατόπεδα -κυβέρνηση και αντιπολίτευση- έπιασαν ταβάνι και καμία εναλλακτική δεν προβάλλει στον ορίζοντα. Τα νέα πολιτικά πρόσωπα που αναδείχθηκαν τα δύο τελευταία χρόνια, Κασσελάκης και Καρυστιανού, έχουν καταποντιστεί. Ξεμείναμε με το παλιό πολιτικό σκηνικό της προηγούμενης δεκαετίας.
Ο πρωθυπουργός, στη συνέντευξή του στον Αντώνη Σρόιτερ, επιχείρησε να ξεκαθαρίσει κάπως τον πολιτικό ορίζοντα και προσδιόρισε (προς τιμήν του) τη στάση του απέναντι σε ένα θέμα-ταμπού που άλλοι πρωθυπουργοί θα απέφευγαν: Αν η ΝΔ, είπε, συγκεντρώσει στις εκλογές ποσοστό κάτω από 25%, ο ίδιος δεν θα διστάσει να αναλάβει τις ευθύνες του..., δηλαδή να αποχωρήσει.
Έθεσε, με άλλα λόγια, το 25% ως πολιτικό όριο επιβίωσης. Ποσοστό που δεν του εξασφαλίζει ούτε κυβέρνηση ούτε προσωπική παραμονή στην ηγεσία.
Τοποθετήθηκε, επίσης, με σαφήνεια σε δύο ζητήματα: Υπερασπίστηκε την αυτοδυναμία ως μοναδική αποτελεσματική κυβερνητική στρατηγική. «Στην υπόλοιπη Ευρώπη βλέπετε ότι οι κυβερνήσεις συνεργασίας φαίνονται βαλτωμένες...», ήταν η φράση του. Απέρριψε επίσης με απόλυτο και κατηγορηματικό τρόπο κάθε μετεκλογική συνεργασία με τα κόμματα που βρίσκονται δεξιά της ΝΔ, Βελόπουλο και Λατινοπούλου. «Μας χωρίζει ιδεολογική άβυσσος και σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, αλλά και στα ζητήματα ύφους και στο πώς αντιλαμβανόμαστε την άσκηση της εξουσίας». Και πράγματι, άβυσσος χωρίζει τη ΝΔ από τα υπόλοιπα κόμματα της δεξιάς πολυκατοικίας. Μπροστά τους ο Μητσοτάκης εμφανίζεται σαν ένας κεντρώος, ευρωπαϊστής, μετριοπαθής πολιτικός. Σημειώστε ότι στη σημερινή Ευρώπη αυτό τείνει να αποτελεί εξαίρεση. Τα κεντρώα και κεντροδεξιά κόμματα υποχωρούν, ζούμε στην εποχή των άκρων. Μια αντιευρωπαϊκή, εθνικιστική, ξενοφοβική Δεξιά δείχνει τα δόντια της.
Φυσικά, ο πρωθυπουργός απέρριψε κάθε συζήτηση για συνεργασία με τον Αλέξη Τσίπρα - «αυτοί θέλουν να μας βάλουν φυλακή», είπε. Και κατέληξε ότι το μόνο κόμμα που απομένει ως δυνητικός κυβερνητικός εταίρος είναι το ΠΑΣΟΚ. Το οποίο όμως απορρίπτει κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Με την τοποθέτησή του αυτή ο Κ. Μητσοτάκης, όπως γράφτηκε ήδη κάπου, μας επανέφερε στο 1980, όταν η Μάργκαρετ Θάτσερ, εφηύρε ένα από τα γνωστότερα αρκτικόλεξα της σύγχρονης Ιστορίας, το διαβόητο ΤΙΝΑ - «There Is No Alternative», που σημαίνει «δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική».
Είναι τα αδιέξοδα της Δημοκρατίας που λέγαμε. Η εμμονή της ΝΔ στην αυτοδυναμία εμφανίζει αυτή τη στιγμή το κυβερνών κόμμα σε πολιτική απομόνωση. Δεν θα ήταν λάθος να πούμε ότι λειτουργεί και σαν στρατηγικό άλλοθι απέναντι στην απουσία εναλλακτικών λύσεων. Για τον πρωθυπουργό ο μόνος δρόμος είναι η αυτοδυναμία και η τρίτη συνεχόμενη θητεία, όπως είπε. Χωρίς να χρησιμοποιήσει το αρκτικόλεξο «ΤΙΝΑ», ο Κ. Μητσοτάκης ουσιαστικά περιέγραψε μια συνθήκη χωρίς εναλλακτικές επιλογές.
Απορρίπτοντας κάθε συνομιλητή δεξιά και αριστερά, ο πρωθυπουργός αναλαμβάνει, κατά συνέπεια, ένα ρίσκο και μαζί να διεκπεραιώσει τον μεγαλύτερο άθλο στην ελληνική μεταπολιτευτική Ιστορία: Να κερδίσει την αυτοδυναμία της ΝΔ και την τρίτη συνεχόμενη θητεία της κυβέρνησής του στις εκλογές του ερχόμενου Μαΐου. Αυτή τη στιγμή, στην εκτίμηση ψήφου κινείται στο 30%. Αν καταφέρει την πρώτη Κυριακή να το ανεβάσει 3-4 μονάδες, τότε η αυτοδυναμία θα πάψει να είναι ανέφικτη. Ραντεβού στις κάλπες.