Η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα συνεχίζει να βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής και διπλωματικής αντιπαράθεσης για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου, με το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον στις κατ’ ιδίαν ενημερώσεις που θα πραγματοποιήσει ο Γιώργος Γεραπετρίτης στους αρχηγούς των κομμάτων της αντιπολίτευσης το ερχόμενο Σάββατο.
Την ίδια ώρα, το γαλλικό πλοίο βρίσκεται σε πορεία προς την περιοχή των προγραμματισμένων ερευνών, ενώ στη Βασιλίσσης Σοφίας επικρατεί προβληματισμός για τις διαστάσεις που έχει λάβει η υπόθεση στην ελληνική δημόσια συζήτηση.
Ένα ζήτημα που προκάλεσε πρόσθετα ερωτήματα ήταν η αναφορά του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, στη συνέντευξή του στα Παραπολιτικά 90,1, ότι στους πολιτικούς αρχηγούς ενδέχεται να δοθεί και το κείμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης.
«Ο κ. Γεραπετρίτης θα επικοινωνήσει μαζί τους, θα μπορούν να συναντηθούν είτε την Παρασκευή, είτε τη Δευτέρα. Θα τους δοθεί, απ’ όσο καταλαβαίνω, και το κείμενο της ρηματικής διακοίνωσης», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η δήλωση δημιούργησε την εντύπωση ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει πλέον στη διάθεσή της το γαλλικό διπλωματικό έγγραφο και ότι προτίθεται να το κοινοποιήσει στους αρχηγούς των κομμάτων. Ωστόσο, διπλωματική πηγή διευκρίνισε στο iefimerida ότι δεν προβλέπεται να παραδοθεί το κείμενο της διακοίνωσης. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης θα ενημερώσει τους συνομιλητές του για το περιεχόμενό της, όπως αυτό έχει γνωστοποιηθεί στην Αθήνα από τη γαλλική πλευρά, στο πλαίσιο της στρατηγικής σχέσης που διατηρούν οι δύο χώρες.
Η διευκρίνιση έχει τη σημασία της, καθώς η Αθήνα έχει επισημάνει ότι γνωρίζει το περιεχόμενο της γαλλικής ενημέρωσης προς την Άγκυρα, χωρίς να έχει παραλάβει επισήμως το σχετικό έγγραφο. Αντίστοιχη αναφορά είχε κάνει και ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας Δημήτρης Καιρίδης, ο οποίος είχε τονίσει ότι η ελληνική πλευρά δεν έχει στη διάθεσή της το ίδιο το κείμενο.
Όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί της αντιπολίτευσης έχουν αποδεχθεί την πρόσκληση για κατ’ ιδίαν συναντήσεις με τον υπουργό Εξωτερικών. Μια εκκρεμότητα υπάρχει με τον γενικό γραμματέα του ΚΚΕ Δημήτρη Κουτσούμπα, ο οποίος έχει ανταποκριθεί θετικά, αλλά ενδέχεται το Σάββατο να βρίσκεται στη Λήμνο. Εφόσον δεν καταστεί δυνατή η παρουσία του, το κόμμα θα εκπροσωπηθεί από τον αρμόδιο τομεάρχη.
Τι θα περιλαμβάνει η ενημέρωση
Στις συναντήσεις αναμένεται να τεθούν τόσο το περιεχόμενο της γαλλικής διακοίνωσης όσο και οι διπλωματικές επαφές που προηγήθηκαν της επανέναρξης των ερευνών.
Όπως έχει επανειλημμένα διευκρινίσει η Αθήνα, η γαλλική ενημέρωση δεν συνιστά αίτημα άδειας ή συναίνεσης προς τις τουρκικές αρχές. Παράλληλα, σύμφωνα με όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, η Αθήνα υποστηρίζει πως η διακοίνωση δεν περιλαμβάνει γεωγραφικές συντεταγμένες, ενώ έχουν υπάρξει αναφορές σε διατυπώσεις με τις οποίες η γαλλική πλευρά αποφεύγει να εμπλακεί στις διαφορές για τις θαλάσσιες ζώνες. Το ακριβές λεκτικό του εγγράφου, πάντως, δεν έχει δημοσιοποιηθεί.
Από ελληνικής πλευράς επισημαίνεται ότι η πορεία του γαλλικού πλοίου είχε καταστεί γνωστή με την έκδοση της ελληνικής NAVTEX, ενώ η μεταγενέστερη τουρκική NAVTEX, με την οποία η Άγκυρα επικαλείται συντονισμό και συναίνεση των αρχών της, δεν μεταβάλλει τα δεδομένα.
Η ενόχληση στη Βασιλίσσης Σοφίας
Στο υπουργείο Εξωτερικών δεν κρύβουν τον προβληματισμό τους για την έκταση που έχει λάβει η αντιπαράθεση στην Ελλάδα.
Πηγή με γνώση των εκτιμήσεων της ελληνικής διπλωματίας παρατηρούσε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση έχει απασχολήσει πολύ περισσότερο τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης από ό,τι τον τουρκικό Τύπο. Κι αυτό, όπως σημείωνε, ενώ στην ελληνική δημόσια συζήτηση έχει δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η Άγκυρα έχει ήδη κερδίσει τη «μάχη».
Στη Βασιλίσσης Σοφίας εκτιμούν ότι η εσωτερική αντιπαράθεση προσδίδει στις τουρκικές κινήσεις μεγαλύτερη βαρύτητα από εκείνη που έχουν στην πραγματικότητα. Υπενθυμίζουν, άλλωστε, ότι τέτοιου είδους δραστηριότητες δεν δημιουργούν από μόνες τους νομικά τετελεσμένα ως προς τα κυριαρχικά δικαιώματα, ανεξάρτητα από την προσπάθεια κάθε πλευράς να αξιοποιήσει επικοινωνιακά την ανταλλαγή NAVTEX.
Στο ίδιο πλαίσιο, διπλωματική πηγή αντιμετώπιζε με επιφύλαξη την πρόταση της Ρένας Δούρου για σύγκληση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών. Όπως εκτιμούσε, μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε να εκληφθεί από την Άγκυρα ως ένδειξη ότι η Αθήνα αναβαθμίζει την υπόθεση σε μείζονα κρίση, κάτι που η ελληνική πλευρά επιδιώκει να αποφύγει.
Το Abeille Marengo και τα επόμενα βήματα
Στο επιχειρησιακό πεδίο, το γαλλικής σημαίας VB Abeille Marengo, μετά τους ελέγχους και τις δοκιμές του εξοπλισμού του σε ελληνικά χωρικά ύδατα, βορειοδυτικά του Ηρακλείου, βρίσκεται σε πορεία προς την περιοχή όπου πρόκειται να ξεκινήσει τις έρευνες.
Ο σχεδιασμός προβλέπει την ανατολική κίνησή του, με βάση τις δραστηριότητες που έχουν αναγγελθεί στην ελληνική NAVTEX 1411/26. Το επόμενο κρίσιμο στάδιο αφορά την έναρξη των ερευνών και τη συνέχισή τους πέραν των ελληνικών χωρικών υδάτων, με τις αρμόδιες αρχές να παρακολουθούν τόσο την πορεία του πλοίου όσο και τις ενδεχόμενες κινήσεις της τουρκικής πλευράς.
Η εκτίμηση στην Αθήνα παραμένει ότι δεν θα υπάρξει παρέμβαση αντίστοιχη με εκείνη του Ιουλίου του 2024. «Η Τουρκία έχει παίξει όλα της τα χαρτιά στην υπόθεση του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης», αναφέρει αρμόδια πηγή, χωρίς πάντως να αποκλείει κάποια νέα κίνηση της Άγκυρας.
Για τον λόγο αυτό υπάρχει πρόβλεψη για διακριτική επιτήρηση από το Λιμενικό Σώμα, ενώ η παρουσία μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού συνδέεται με το ενδεχόμενο αποστολής τουρκικού πολεμικού πλοίου στην περιοχή των ερευνών.
Η κριτική της αντιπολίτευσης
Στο πολιτικό πεδίο, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη και το ΠΑΣΟΚ συνεχίζουν να ζητούν εξηγήσεις για τις διπλωματικές επαφές που προηγήθηκαν της επανεκκίνησης του έργου.
Η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.Α.Σ., Θεώνη Κουφονικολάκου, υποστήριξε ότι η τελευταία τουρκική NAVTEX, με την αναφορά σε συναίνεση των τουρκικών αρχών, επιβεβαιώνει τις ανησυχίες του κόμματός της. Κατά την ίδια, όταν η ενημέρωση γίνεται υπό συνθήκες πίεσης και με το έργο να έχει παραμείνει παγωμένο επί δύο χρόνια, η διάκριση ανάμεσα στην ενημέρωση και την αναζήτηση άδειας χάνει την ουσία της.
Η κ. Κουφονικολάκου συνέδεσε την υπόθεση με τη συνολικότερη κυβερνητική πολιτική στα ελληνοτουρκικά, αναφερόμενη στο EastMed, στις κινήσεις του Oruc Reis, στα γεγονότα του 2024 στην Κάσο και στο τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Από την πλευρά του, το ΠΑΣΟΚ έκανε λόγο για «κακοπαιγμένη παράσταση αντιφάσεων», ζητώντας να διευκρινιστεί εάν η κυβέρνηση γνώριζε τις πληροφορίες περί ανταλλαγής ρηματικών διακοινώσεων ανάμεσα στη Γαλλία και την Τουρκία.
Παράλληλα, άσκησε κριτική στον Δημήτρη Καιρίδη για την εκτίμησή του ότι η διακοίνωση δεν δημιουργεί πρόβλημα, παρότι είχε παραδεχθεί ότι δεν είχε δει το κείμενό της. «Τα εθνικά θέματα δεν είναι πεδίο εύκολων εντυπώσεων και ανέξοδων δηλώσεων», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Με την πολιτική αντιπαράθεση να συνεχίζεται, η Αθήνα επιδιώκει να αποσαφηνίσει το διπλωματικό παρασκήνιο μέσα από τις ενημερώσεις των πολιτικών αρχηγών, κρατώντας παράλληλα το βάρος στην έναρξη των ερευνών του γαλλικού πλοίου και στην αποφυγή μιας νέας έντασης με την Τουρκία.