Την ώρα που οι συζητήσεις για συγκλίσεις φουντώνουν και το προοδευτικό τοπίο παραμένει ρευστό, ένα κοινό μήνυμα από διαφορετικές αφετηρίες φέρνει ξανά στο προσκήνιο το κρίσιμο ερώτημα για το ΠΑΣΟΚ: καθαρή αντιδεξιά γραμμή ή ανοιχτά παράθυρα συνεργασιών.
Την ώρα που η συζήτηση για τις συγκλίσεις στον προοδευτικό χώρο προκαλεί τριγμούς, εσωτερικές αντιφάσεις και ανοιχτές στρατηγικές διαφωνίες στα κόμματα της Αριστεράς και της κεντροαριστεράς, μια ενδιαφέρουσα σύγκλιση καταγράφεται σε επίπεδο πολιτικών προσώπων. Ο Αλέξης Χαρίτσης και ο Χάρης Δούκας, από διαφορετικές αφετηρίες και με διαφορετικό ρόλο, διατυπώνουν παρεμφερείς θέσεις ως προς ένα κρίσιμο ζήτημα: την ανάγκη το ΠΑΣΟΚ να ξεκαθαρίσει το πολιτικό του στίγμα και τη στάση του απέναντι στη Νέα Δημοκρατία.
Η σύγκλιση αυτή δεν παραπέμπει απαραίτητα σε συντονισμό, ωστόσο αναδεικνύει την ένταση των ζυμώσεων και την αγωνία που διατρέχει συνολικά τον προοδευτικό χώρο, σε μια περίοδο αυξημένης πολιτικής ρευστότητας.
Ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς, σε συνέντευξή του στην Εφημερίδα των Συντακτών, τοποθετεί το ζήτημα σε ευρύτερο ευρωπαϊκό και πολιτικό πλαίσιο. Επισημαίνει ότι το ΠΑΣΟΚ καλείται να αποσαφηνίσει τη θέση του σε μια συγκυρία όπου η σοσιαλδημοκρατία διεθνώς βρίσκεται μπροστά σε ένα σαφές δίλημμα: είτε συγκρούεται με τη Δεξιά και την Ακροδεξιά είτε εγκλωβίζεται σε ρόλους πολιτικής ουδετερότητας. Εξάλλου, σημειώνει ότι δεν υπάρχουν πλέον οι προϋποθέσεις επιστροφής στον συναινετικό δικομματισμό προηγούμενων δεκαετιών, όταν η εναλλαγή Νέας Δημοκρατίας και ΠΑΣΟΚ λειτουργούσε σχεδόν αυτόματα. Κατά την εκτίμησή του, το πολιτικό σκηνικό έχει αλλάξει ουσιαστικά και απαιτεί διαφορετικές απαντήσεις και νέες πολιτικές συνθέσεις, με το βασικό διακύβευμα να είναι πλέον η καθαρή σύγκρουση με τη Δεξιά και την Ακροδεξιά, αυτό που ο ίδιος περιγράφει ως «εγχώριο τραμπισμό». Εκεί, όπως υπογραμμίζει, κρίνεται σήμερα η πολιτική ευθύνη όλων των προοδευτικών δυνάμεων, και του ΠΑΣΟΚ.
Παράλληλα, ο Αλέξης Χαρίτσης έχει τοποθετηθεί υπέρ της προοπτικής συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ, υπό τη σαφή προϋπόθεση ότι αυτό θα κινηθεί πιο καθαρά προς τα αριστερά και θα υιοθετήσει ρητή αντιδεξιά κατεύθυνση. Τη θέση αυτή επανέλαβε και στην εισαγωγική του ομιλία στο προγραμματικό συνέδριο της Νέας Αριστεράς το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Ωστόσο, παρά τις προσωπικές του προθέσεις, η πρόσφατη απόφαση του συνεδρίου της Νέας Αριστεράς θέτει σαφές πολιτικό όριο, αποκλείοντας τη συγκρότηση κοινού μετώπου με το ΠΑΣΟΚ και καταγράφοντας τις επιφυλάξεις που υπάρχουν στο εσωτερικό του κόμματος. Στο ίδιο πλαίσιο, ο Αλέξης Χαρίτσης διαψεύδει κατηγορηματικά τα σενάρια περί προσωπικής του προσχώρησης στο ΠΑΣΟΚ, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν τίθεται τέτοιο ζήτημα.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Χάρης Δούκας, με άρθρο του επίσης στην Εφημερίδα των Συντακτών, παρεμβαίνει από διαφορετική αφετηρία αλλά με αντίστοιχη στόχευση. Υποστηρίζει ότι το ΠΑΣΟΚ έχει απομακρυνθεί από το ταυτοτικό του DNA και ότι χρειάζεται μια καθαρή πολιτική επανατοποθέτηση για να επανασυνδεθεί με την κοινωνία. «Ναι στην προοδευτική διακυβέρνηση. Όχι στη συγκυβέρνηση με Ν.Δ.», σημειώνει, επιμένοντας ότι χωρίς σαφή διαχωρισμό από τη συντηρητική διακυβέρνηση δεν μπορεί να υπάρξει αξιόπιστη προοδευτική εναλλακτική.
Όπως έχει γράψει το iefimerida, ο δήμαρχος Αθηναίων πιέζει συστηματικά ενόψει του συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ για ένα ρητό και δεσμευτικό ψήφισμα που θα αποκλείει κάθε ενδεχόμενο συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία. Εξάλλου, έχει προειδοποιήσει ότι η απουσία μιας τέτοιας απόφασης θα σημαίνει, στην πράξη, ότι κάποιοι διατηρούν ανοιχτό το ενδεχόμενο συγκυβέρνησης.
Η ένταση της συζήτησης συνδέεται άμεσα με τη δημοσκοπική εικόνα του ΠΑΣΟΚ. Η επαναφορά στη δεύτερη θέση πριν από το συνέδριο θεωρείται κρίσιμη για την ενίσχυση του αφηγήματος της αυτόνομης πορείας. Ωστόσο, η παραμονή στην τρίτη θέση εντείνει τα σενάρια περί συγκυβέρνησης και αυξάνει τις πιέσεις για καθαρές απαντήσεις, σε μια περίοδο όπου τα περιθώρια πολιτικής ασάφειας στενεύουν.
Σε αυτό το περιβάλλον, η κοινή γραμμή που διατυπώνουν ο Χαρίτσης και ο Δούκας δεν προμηνύει κατ’ ανάγκην κάποια μορφή συντονισμού. Αναδεικνύει, ωστόσο, την αγωνία, τις ζυμώσεις και τις αντιθέσεις που διατρέχουν τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο, καθιστώντας το πολιτικό τοπίο ακόμη πιο ρευστό και το ερώτημα της στρατηγικής κατεύθυνσης του ΠΑΣΟΚ ακόμη πιο πιεστικό.