Σε ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Γιάννη Μανιάτη απάντησε η ευρωπαία επίτροπος Περιβάλλοντος, Ανθεκτικότητας των Υδάτων και Ανταγωνιστικής Κυκλικής Οικονομίας Jessika Roswall.
« Εναπόκειται πρωτίστως στις ελληνικές αρχές να διασφαλίσουν ότι τα έργα αναπτύσσονται και εγκρίνονται σε πλήρη συμμόρφωση με την περιβαλλοντική νομοθεσία της ΕΕ» σημείωσε απαντώντας την ερώτηση που είχε καταθέσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, για σωρευτικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε Γρεβενά, Δεσκάτη, Σέρβια, Κοζάνη, από την κατασκευή και λειτουργία στις περιοχές αυτές επτά έργων αντλησιοταμίευσης συνολικής ισχύος περίπου 2.000 MW, παράλληλα με δεκάδες έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και άλλες ενεργειακές υποδομές.
Αναφέρει συγκεκριμένα στην απάντηση της, η αρμόδια Ευρωπαία Επίτροπος:
«Σύμφωνα με το άρθρο 5 παράγραφος 1 της οδηγίας για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΕΠΕ), όταν απαιτείται ΕΠΕ, πρέπει να συντάσσεται έκθεση η οποία να περιλαμβάνει τις πληροφορίες που απαιτούνται από το παράρτημα IV της οδηγίας, μεταξύ άλλων «περιγραφή των πιθανών σημαντικών επιπτώσεων που το έργο ενδέχεται να προκαλέσει στο περιβάλλον, μεταξύ άλλων, από (…) τη σώρευση επιπτώσεων με άλλα υφιστάμενα και/ή εγκεκριμένα έργα (…).
Το άρθρο 6 της σύμβασης του Aarhus απαιτεί από την Ελλάδα να διασφαλίζει την αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού και να λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματά της. Ωστόσο, η σύμβαση δεν απαιτεί από τα συμβαλλόμενα μέρη να λαμβάνουν συγκεκριμένη απόφαση αποκλειστικά βάσει αρνητικής γνώμης που εκδίδεται από τοπική αρχή.
Με την επιφύλαξη του ρόλου της Επιτροπής ως θεματοφύλακα των Συνθηκών, εναπόκειται πρωτίστως στις ελληνικές αρχές να διασφαλίσουν ότι τα έργα αναπτύσσονται και εγκρίνονται σε πλήρη συμμόρφωση με την περιβαλλοντική νομοθεσία της ΕΕ.
Επιπλέον, το άρθρο 15 στοιχείο δ) της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (RED) περιλαμβάνει την υποχρέωση των κρατών μελών να προωθούν τη δημόσια αποδοχή των έργων ανανεώσιμης ενέργειας μέσω της άμεσης και έμμεσης συμμετοχής των τοπικών κοινοτήτων.
Τον Δεκέμβριο του 2025 η Επιτροπή πρότεινε τη δέσμη μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα, η οποία περιλαμβάνει τομεακά μέτρα σχετικά με τις διαδικασίες αδειοδότησης για ενεργειακές υποδομές μεγάλης κλίμακας και νέες απαιτήσεις συμμετοχής του κοινού στο πλαίσιο της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μεταξύ άλλων σε σχέση με τον καταμερισμό των οφελών.
Η Επιτροπή εξακολουθεί να στηρίζει την εφαρμογή των διατάξεων για τη συμμετοχή του κοινού, μέσω της ανταλλαγής ορθών πρακτικών, μεταξύ άλλων μέσω της άτυπης ομάδας εμπειρογνωμόνων για την αδειοδότηση και της πρωτοβουλίας του συμφώνου δέσμευσης».
Αναφερόμενος στην απάντηση της Επιτρόπου, ο κ. Μανιάτης σε δήλωση του υπογραμμίζει ότι «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπενθυμίζει με απόλυτη σαφήνεια ότι η αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων δεν αποτελεί επιλογή, αλλά υποχρέωση της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Υπενθυμίζει επίσης ότι η ευθύνη εφαρμογής αυτών των κανόνων ανήκει στις ελληνικές αρχές».
Αναφέρει επίσης ότι «η κυβέρνηση οφείλει πλέον να απαντήσει με συγκεκριμένα στοιχεία. Πώς αξιολογήθηκαν οι σωρευτικές επιπτώσεις επτά αντλησιοταμιεύσεων και δεκάδων ακόμη ενεργειακών υποδομών στην ίδια ορεινή ενότητα; Ποια επιστημονική μελέτη τεκμηριώνει ότι η συγκέντρωση όλων αυτών των έργων δεν υπερβαίνει τη φέρουσα ικανότητα της περιοχής;
Η ενεργειακή μετάβαση είναι εθνική και ευρωπαϊκή προτεραιότητα. Δεν μπορεί όμως να υλοποιείται αποσπασματικά, χωρίς ολοκληρωμένο χωροταξικό σχεδιασμό, χωρίς τεκμηριωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων και χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να ζητά από τους πολίτες να εμπιστευθούν τις επιλογές της χωρίς να παρουσιάζει τα επιστημονικά στοιχεία που τις τεκμηριώνουν. Οφείλει να δημοσιοποιήσει τη μελέτη που αποδεικνύει ότι αξιολογήθηκαν οι σωρευτικές επιπτώσεις και η φέρουσα ικανότητα της Βουνάσιας πριν από την αδειοδότηση των έργων. Αν αυτή η τεκμηρίωση δεν υπάρχει, τότε ανακύπτει σοβαρό ζήτημα εφαρμογής της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής νομοθεσίας».