Η τοποθέτηση του Μητροπολίτη Άνθιμου στην παρουσίαση της «Ιθάκης» στην Αλεξανδρούπολη δεν εξέπληξε όσους γνωρίζουν το παρασκήνιο: μια διακριτική αλλά σταθερή σχέση με τον Αλέξη Τσίπρα που ξεκινά από την περίοδο της διακυβέρνησής του.
Μια ακόμη παρουσίαση του βιβλίου «Ιθάκη» του Αλέξη Τσίπρα, αυτή τη φορά στην Αλεξανδρούπολη, στο πλαίσιο των περιοδειών του σε μεγάλες επαρχιακές πόλεις, δεν θα ξεχώριζε εκ πρώτης όψεως από τις προηγούμενες.
Η εκδήλωση, ωστόσο, απέκτησε ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της παρουσίας και κυρίως της τοποθέτησης του Μητροπολίτη Αλεξανδρούπολης Άνθιμου, ο οποίος έδωσε έναν τόνο που υπερέβαινε τα συνήθη.
Μητροπολίτης Άνθιμος: Από την «Ιθάκη» στις... «Θερμοπύλες» της Θράκης
Ο Μητροπολίτης Αλεξανδρούπολης Άνθιμος όχι μόνο συναντήθηκε με τον πρώην πρωθυπουργό —όπως έχει συμβεί και σε άλλες περιπτώσεις, μεταξύ των οποίων και στη Θεσσαλονίκη— αλλά παραχώρησε και την αίθουσα του πνευματικού κέντρου της Μητρόπολης για τη φιλοξενία της εκδήλωσης. Η επιλογή αυτή, σε συνδυασμό με τη δημόσια τοποθέτησή του, κατέγραψε μια στάση που υπερέβαινε τα όρια μιας απλής εθιμοτυπικής παρουσίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Μητροπολίτης δεν περιορίστηκε σε έναν σύντομο εθιμοτυπικό χαιρετισμό. Τοποθετήθηκε με αναφορές που κινούνταν τόσο στο πολιτικό όσο και στο θεσμικό πεδίο, δείχνοντας ότι είχε παρακολουθήσει το περιεχόμενο της συζήτησης. Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η αναφορά του στη λέξη «Ιθάκη», την οποία χαρακτήρισε θετικά, επιλέγοντας να την αντιπαραβάλει με τον όρο «Θερμοπύλες». Ειδικότερα, εξέφρασε την ενόχλησή του για τη συχνή χρήση του όρου «Θερμοπύλες» για τη Θράκη, επισημαίνοντας ότι πίσω από τέτοιες αναφορές κρύβεται συχνά μια ρητορική κολακείας που δεν συνοδεύεται από ουσιαστική στήριξη της περιοχής. Η επισήμανση αυτή κατέδειξε, εμμέσως, την απόσταση ανάμεσα στα ευχολόγια και την πραγματική αντιμετώπιση της ακριτικής περιφέρειας από το κεντρικό κράτος.
Αναφορά Άνθιμου στη συμφωνία Τσίπρα-Ιερώνυμου του 2018
Στην ίδια παρέμβαση, αναφέρθηκε στη συμφωνία Τσίπρα–Ιερώνυμου του 2018, την οποία χαρακτήρισε «καλό πρώτο βήμα» που δεν προχώρησε, επισημαίνοντας ότι αποτέλεσε την πρώτη σοβαρή απόπειρα να τεθεί σε συζήτηση η σχέση Πολιτείας και Εκκλησίας. Παράλληλα, εστίασε στον θρησκευτικό φανατισμό, τοποθετούμενος και στις εξελίξεις των τελευταίων ημερών με αφορμή την πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, περιγράφοντας μια διεθνή πραγματικότητα όπου η βία επιχειρεί να αποκτήσει θρησκευτική νομιμοποίηση — μια εξέλιξη που, όπως σημείωσε, προκαλεί έντονη ανησυχία και δεν συνάδει με το μήνυμα της Ορθοδοξίας περί συνύπαρξης.
Για όσους, ωστόσο, παρακολουθούν διαχρονικά την παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στη Θράκη, η εικόνα αυτή δεν προκάλεσε έκπληξη.
Η σχέση Άνθιμου-Τσίπρα κρατάει χρόνια
Η παρουσία του Άνθιμου στη συγκεκριμένη εκδήλωση δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός. Η σχέση του με τον Αλέξη Τσίπρα καταγράφεται ήδη από την περίοδο της πρωθυπουργίας του και αποτυπώνεται σε συγκεκριμένα περιστατικά και παρεμβάσεις.
Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση καταγράφεται στα Θεοφάνεια της 6ης Ιανουαρίου 2017, στην Αλεξανδρούπολη. Παρουσία του τότε πρωθυπουργού, ο Μητροπολίτης προχώρησε σε δημόσια παρέμβαση με σαφές περιεχόμενο, αναδεικνύοντας ζητήματα που αφορούσαν τον Έβρο. Μεταξύ άλλων, είχε θέσει την ανάγκη ενίσχυσης της παρουσίας της πολιτείας στην περιοχή, προτείνοντας ακόμη και τη δημιουργία γραφείου πρωθυπουργού στην Αλεξανδρούπολη, ως ένδειξη ουσιαστικότερης σύνδεσης της κεντρικής διοίκησης με την ακριτική περιφέρεια.
Η παρέμβαση εκείνη κατέδειξε ότι η σχέση υπερέβαινε τα όρια των εθιμοτυπικών επαφών. Ο δίαυλος επικοινωνίας παρέμεινε ενεργός τα επόμενα χρόνια. Κατά τη συζήτηση για τη συμφωνία Πολιτείας–Εκκλησίας το 2018, ο Μητροπολίτης Αλεξανδρούπολης δεν υιοθέτησε τη σκληρή γραμμή που εκφράστηκε από άλλους ιεράρχες, αλλά κινήθηκε σε πιο μετριοπαθή κατεύθυνση, αναγνωρίζοντας την ανάγκη διαλόγου — στάση που επανέλαβε και στην πρόσφατη τοποθέτησή του.
Παράλληλα, σε όλη αυτή την περίοδο, επανέρχεται σταθερά σε ζητήματα που αφορούν την περιοχή, όπως η ανάγκη για επενδύσεις, η συγκράτηση του πληθυσμού και η ενίσχυση της τοπικής οικονομίας. Πρόκειται για θεματικές που είχαν τεθεί ήδη από την περίοδο της διακυβέρνησης Τσίπρα και εξακολουθούν να αποτελούν σταθερό άξονα των παρεμβάσεών του.
Η εκδήλωση της «Ιθάκης» στην Αλεξανδρούπολη εντάσσεται σε μια σαφή συνέχεια. Δεν πρόκειται για ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά για έναν ακόμη σταθμό σε μια σχέση που διαμορφώθηκε σταδιακά, με χαμηλούς τόνους και χωρίς δημόσιες εντάσεις, αλλά με συνέχεια στον χρόνο.