Υδρογονάνθρακες: Έπεσαν οι υπογραφές για το «Μπλοκ 2» στο Βορειοδυτικό Ιόνιο -Στα 270 δισ. κ.μ. αερίου τα δυνητικά αποθέματα

«Έπεσαν» σήμερα οι υπογραφές για τη σύμβαση που θα ανοίξει τον δρόμο για την πραγματοποίηση της ερευνητικής γεώτρησης για υδρογονάνθρακες στο «μπλοκ 2», στο Βορειοδυτικό Ιόνιο, στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Πρόκειται για ουσιαστικό βήμα στην κατεύθυνση υλοποίησης της γεώτρησης η οποία προγραμματίζεται για τον Φεβρουάριο του 2027 και θα είναι η πρώτη, μετά από περισσότερα από 40 χρόνια στον ελληνικό χώρο. Η σύμβαση που υπεγράφη από την Energean, που είναι ο Διαχειριστής (Operator) της παραχωρησης και τη σουηδική εταιρεία Stena Drilling, αφορά στην εκμίσθωση του γεωτρύπανου Stena DrillMAX.

Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε ως «ιστορική στιγμή» για τη χώρα την υπογραφή της σύμβασης γεώτρησης στο Block 2 του Βορειοδυτικού Ιονίου, συνδέοντας ευθέως την εξέλιξη με τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό της κυβέρνησης και του Πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης.

Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Energean, Μαθιό Ρήγα, η Energean εκτιμά ότι ο στόχος μπορεί να περιέχει 270 δισ. κ.μ. φυσικού αερίου σε δυνητικά αποθέματα, ποσότητα που μεταφράζεται σε 5 δισ. βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου. Τοποθετεί την πιθανότητα επιτυχίας της γεώτρησης σε 16%, η οποία θεωρείται καθιερωμένη για τα δεδομένα του κλάδου. Η γεώτρηση πρόκειται να γίνει σε βάθος 4.622μ. στο υπέδαφος και σε βάθος νερού 840μ. Θα διεξαχθεί μέσα σε 60 ημέρες από το Φεβρουάριο ως τον Απρίλιο του 2027 έναντι ενός κόστους 60-68 εκατ. ευρώ. Στις 21 Απριλίου θα είναι γνωστά τα αποτελέσματά της.

Ο κ. Ρήγας ανέφερε ότι στις 15 Ιουνίου θα κατατεθεί η περιβαλλοντική μελέτη. "Ξέρουμε τι κάνουμε, έχουμε διεξάγει πολλές γεωτρήσεις στο παρελθόν. Εδώ και σχεδόν 50 χρόνια στον Πρίνο δεν προέκυψε το παραμικρό περιβαλλοντικό πρόβλημα", υπογράμμισε ο επικεφαλής της Energean.

Σε περίπτωση επιτυχούς ανακάλυψης, θα περάσει η σκυτάλη στην ExxonMobil. Η ανάπτυξη θα γίνει με μια πλωτή μονάδα επεξεργασίας του αερίου για να το μεταφέρει έπειτα στο εθνικό δίκτυο και άλλους προορισμούς. Η παραγωγή μπορεί να ξεκινήσει μέσα σε 3,5-4 χρόνια μέσω μιας συνολικής επένδυσης άνω των 5 δισ. ευρώ. Επίσης, εντοπίζονται πιθανές συνέργειες με τους αγωγούς Poseidon και ΤΑΡ.

Σταύρος Παπασταύρου: Ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση

Ανοίγοντας την ομιλία του, καλωσόρισε τους παριστάμενους και υπογράμμισε ότι η σημερινή ημέρα σηματοδοτεί την υλοποίηση προσδοκιών, μελετών και σχεδιασμών δεκαετιών, τονίζοντας ότι η χώρα περνάει πλέον από τη θεωρία στην πράξη στον τομέα των υδρογονανθράκων. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, από σήμερα ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση για την πρώτη ερευνητική υπεράκτια γεώτρηση στη χώρα μετά από σχεδόν μισό αιώνα, η οποία τοποθετείται χρονικά στα μέσα Φεβρουαρίου του 2027 και συγκεκριμένα στο στόχο «Ασωπός 1» στο Βορειοδυτικό Ιόνιο. Η επιλογή της ονομασίας, όπως σημείωσε, έχει και συμβολικό χαρακτήρα, καθώς συνδέει τη σύγχρονη ενεργειακή προσπάθεια με τη μυθολογική παρακαταθήκη της χώρας.

Ο υπουργός ανέδειξε με έμφαση τη στρατηγική σημασία του έργου, επισημαίνοντας ότι, εφόσον επιβεβαιωθούν οι ισχυρές ενδείξεις για παρουσία φυσικού αερίου και το κοίτασμα καταστεί εμπορικά εκμεταλλεύσιμο, η Ελλάδα θα αποκτήσει ένα ισχυρό αναπτυξιακό και γεωπολιτικό πλεονέκτημα. Στην κατεύθυνση αυτή, τόνισε ότι η χώρα θα ενισχύσει την ενεργειακή της ανθεκτικότητα και αυτάρκεια, ενώ παράλληλα θα προκύψουν σημαντικά δημόσια έσοδα, καθώς τουλάχιστον το 40% των κερδών θα κατευθύνεται στο Δημόσιο. Παράλληλα, έκανε λόγο για δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, ενίσχυση της τεχνογνωσίας και προσέλκυση επενδύσεων που θα αναβαθμίσουν συνολικά τις ενεργειακές υποδομές.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην κοινοπραξία των ExxonMobil, Energean και HELLENiQ Energy, την οποία ευχαρίστησε για τη συνεργασία και τον επαγγελματισμό της, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για ένα σχήμα διεθνούς εμβέλειας που μπορεί να υλοποιήσει μια επένδυση της τάξης των 5 δισ. ευρώ, υπό την προϋπόθεση της εμπορικής αξιοποίησης του κοιτάσματος. Παράλληλα, καλωσόρισε στη χώρα και τη Stena Drilling, η οποία θα αναλάβει το τεχνικό σκέλος της γεώτρησης.

Ο κ. Παπασταύρου έσπευσε να τονίσει ότι η ανάπτυξη του τομέα υδρογονανθράκων εντάσσεται σε μια ευρύτερη, ισορροπημένη ενεργειακή πολιτική, η οποία συνδυάζει την αξιοποίηση των εγχώριων φυσικών πόρων με την επιτάχυνση της διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Όπως ανέφερε, μέσα σε μόλις ένα έτος προστέθηκαν 3 GW νέας ισχύος από ΑΠΕ, με το συνολικό δυναμικό να φτάνει σήμερα τα 18 GW, έναντι 6,3 GW το 2019, γεγονός που αποτυπώνει την ταχεία πρόοδο της ενεργειακής μετάβασης. Στο ίδιο πλαίσιο, σημείωσε ότι η ωρίμανση της αγοράς και η ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου συμβάλλουν στη διασφάλιση της ευστάθειας του ηλεκτρικού συστήματος, ακόμη και σε περιόδους αυξημένων πιέσεων, όπως αυτή του Πάσχα.

Αναφερόμενος στο διεθνές περιβάλλον, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η γεωπολιτική αστάθεια καθιστά επιτακτική την ανάγκη για διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας, επιβεβαιώνοντας –όπως είπε– την ορθότητα της στρατηγικής επιλογής της κυβέρνησης να επιταχύνει τις διαδικασίες για την ανάπτυξη των υδρογονανθράκων.

Παράλληλα, στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου και «γέφυρας» μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών, επισημαίνοντας τη σημασία των διατλαντικών συνεργασιών. Υπογράμμισε ότι η συγκρότηση της κοινοπραξίας που υπογράφει τη σύμβαση γεώτρησης αποτελεί αποτέλεσμα αυτών των συνεργειών, κάνοντας ειδική αναφορά στη συμβολή Αμερικανών αξιωματούχων και στη διατλαντική πρωτοβουλία ενεργειακής συνεργασίας. Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε και στον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου, ο οποίος, όπως σημείωσε, θα μεταφέρει αμερικανικό LNG σε πληθυσμό περίπου 100 εκατομμυρίων ανθρώπων, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής.

Ιδιαίτερη μνεία έκανε επίσης στις συνεργασίες εντός της χώρας, αναφέροντας ότι η πρόοδος που καταγράφεται είναι αποτέλεσμα συντονισμένης προσπάθειας του Υφυπουργού Νίκος Τσάφος, της ΕΔΕΥΕΠ, υπό τον Άρης Στεφάτος, καθώς και των στελεχών του ΥΠΕΝ, σημειώνοντας ότι ο στόχος που είχε τεθεί πριν από έναν χρόνο για επιτάχυνση των διαδικασιών υλοποιείται πλέον στην πράξη.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο υπουργός επανέλαβε ότι η ενέργεια αποτελεί κρίσιμο παράγοντα ανάπτυξης, ασφάλειας και ευημερίας, τονίζοντας ότι η Ελλάδα προχωρά με όραμα και αυτοπεποίθηση προς μια νέα εποχή, όπου η ενεργειακή πολιτική μετατρέπεται σε συγκριτικό πλεονέκτημα και μοχλό διεθνούς ισχύος. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η σημερινή υπογραφή συνιστά ένα αποφασιστικό βήμα προς μια ισχυρή, ενεργειακά ασφαλή και βιώσιμη Ελλάδα.

Κίμπερλι Γκίλφοϊλ: Ισχυρότερη από ποτέ η συνεργασία Ελλάδας - ΗΠΑ

Με τη σειρά της η Πρέσβειρα των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ανέδειξε τη συμφωνία όχι απλώς ως επενδυτική εξέλιξη, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης διατλαντικής ενεργειακής αρχιτεκτονικής. Όπως τόνισε, η σημερινή υπογραφή αποτελεί «κάτι περισσότερο από μια συμφωνία», καθώς σηματοδοτεί πρόοδο και κοινό σκοπό μεταξύ των εταίρων. Ειδική αναφορά έκανε στη συνεργασία των ExxonMobil, Energean και HELLENiQ Energy, επισημαίνοντας ότι συνδυάζει την αμερικανική καινοτομία, την ελληνική τεχνογνωσία και τη σκανδιναβική τεχνολογία, αποδεικνύοντας ότι η συνεργασία μεταξύ ΗΠΑ και συμμάχων μπορεί να παράγει «απτά αποτελέσματα».

Στον πυρήνα της ομιλίας της βρέθηκε η έννοια της ενεργειακής ασφάλειας. Υπογράμμισε ότι η συμφωνία αντανακλά την κοινή βούληση για ενίσχυση της διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας και της ασφάλειας εφοδιασμού στο άμεσο και μεσοπρόθεσμο μέλλον, ενώ χαρακτήρισε την Ελλάδα «κομβική χώρα» που βρίσκεται στο σταυροδρόμι ηπείρων και ενεργειακών διαδρόμων. Μάλιστα, σημείωσε με έμφαση ότι η Ελλάδα δεν συμμετέχει απλώς στην ενεργειακή μετάβαση της περιοχής, αλλά «την ηγείται», αναγνωρίζοντας τόσο τη γεωστρατηγική της θέση όσο και το ρυθμιστικό και επενδυτικό της περιβάλλον.

Ιδιαίτερη σημασία έδωσε στη διμερή σχέση ΗΠΑ–Ελλάδας, κάνοντας λόγο για «ισχυρότερη από ποτέ συνεργασία», η οποία εκτείνεται από την άμυνα έως την ενέργεια. Όπως ανέφερε, αμερικανικές εταιρείες επενδύουν δισεκατομμύρια δολάρια στην περιοχή, δημιουργώντας θέσεις εργασίας, ενισχύοντας την οικονομική ανάπτυξη και συμβάλλοντας σε ένα πιο ασφαλές και διαφοροποιημένο ενεργειακό σύστημα.

Στο ίδιο πλαίσιο, ανέδειξε τη στρατηγική κατεύθυνση των ΗΠΑ για «ενεργειακή κυριαρχία», τονίζοντας ότι αυτή δεν αφορά μόνο την αμερικανική οικονομία, αλλά και τη στήριξη των συμμάχων διεθνώς. Επικαλέστηκε μάλιστα τη θέση ότι «η ενεργειακή ασφάλεια είναι εθνική ασφάλεια», επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της στρατηγικής.

Αναφερόμενη ειδικά στο έργο, σημείωσε ότι η ανάπτυξη των ελληνικών υδρογονανθράκων ενισχύει τη συνολική ενεργειακή αρχιτεκτονική της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, συμβάλλοντας στην ανάδειξη της χώρας σε περιφερειακό ενεργειακό κόμβο και αξιόπιστο εταίρο.

Κλείνοντας, έδωσε έμφαση στη συνέχεια της προσπάθειας, σημειώνοντας ότι η υπογραφή αποτελεί την αρχή ενός νέου κεφαλαίου με μεγαλύτερη συνεργασία, υψηλότερες φιλοδοξίες και συγκεκριμένα αποτελέσματα. Διαμήνυσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν έτοιμες να στηρίξουν την Ελλάδα και τους εταίρους της για μια πιο ισχυρή και ασφαλή ενεργειακή συνεργασία, υπογραμμίζοντας τον καθοριστικό ρόλο της χώρας στη διαμόρφωση του ενεργειακού τοπίου της περιοχής.

Υπενθυμίζεται ότι η κατ’ αρχήν συμφωνία για την υλοποίηση ερευνητικής γεώτρησης υπεγράφη το Νοέμβριο στην Αθήνα ταυτόχρονα με την είσοδο της αμερικανικής ExxonMobil στην ερευνητική Κοινοπραξία με ποσοστό 60 % (η Energean διατηρεί συμμετοχή 30%, από 75% προηγουμένως και η HelleniQ Energy 10%, από 25% προηγουμένως).

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά, το Block 2 αποτελεί την πλέον ώριμη παραχώρηση για τη διενέργεια ερευνητικής γεώτρησης, προκειμένου να διαπιστωθεί η ύπαρξη αξιοποιήσιμου κοιτάσματος υδρογονανθράκων με πιθανότητες επιτυχίας της τάξης του 15-18%. Η ερευνητική γεώτρηση Ασωπός-1 θα εξετάσει έναν πιθανό ταμιευτήρα ανθρακικών πετρωμάτων σε βάθος 4000 μ και αφορά δυνητικό κοίτασμα περίπου 200 δισ. κυβικών μέτρων (bcm) φυσικού αερίου.

Το γεωτρύπανο Stena DrillMAX

Το Stena DrillMAX είναι ένα πλοίο-γεωτρύπανο 6ης γενιάς, κατασκευασμένο το 2007 από τη Samsung Heavy Industries και λειτουργεί από την εταιρεία Stena Drilling. Ανήκει στη σειρά DrillMAX, μια ομάδα πλοίων υψηλών προδιαγραφών που σχεδιάστηκαν για να ξεπερνούν τα όρια της υπεράκτιας γεώτρησης.

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του Stena DrillMAX είναι η ικανότητά του να λειτουργεί σε υπερβαθέα ύδατα. Έχει σχεδιαστεί για να επιχειρεί σε βάθη νερού έως 10.000 πόδια (3.000 μέτρα) και να πραγματοποιεί γεωτρήσεις σε βάθη έως 35.000 πόδια (πάνω από 10 χιλιόμετρα) επιτρέποντας την πρόσβαση σε κοιτάσματα που κάποτε θεωρούνταν απροσπέλαστα.

Η απόδοσή του βασίζεται σε σύγχρονα τεχνολογικά συστήματα:

* Δυναμική τοποθέτηση (DP3): Χρησιμοποιεί προπέλες ελεγχόμενες από υπολογιστή για να διατηρεί τη θέση του χωρίς αγκυροβόληση.

* Σύστημα διπλής δραστηριότητας: Επιτρέπει ταυτόχρονες εργασίες γεώτρησης, μειώνοντας τον χρόνο και το κόστος, μια λειτουργία γνωστή ως dual-activity drilling.

* Αποτρεπτικό εκροών (BOP): Σύστημα ασφαλείας το οποίο ελέγχει την πίεση και σφραγίζει το φρέαρ σε περίπτωση ανάγκης, αποτρέποντας ανεξέλεγκτες εκροές πετρελαίου ή φυσικού αερίου. Στο πλαίσιο της αυξημένης περιβαλλοντικής ευαισθησίας και τήρησης αυστηρότερων κανόνων τέτοιες τεχνολογίες είναι απαραίτητες.

Τα παραπάνω καθιστούν το πλοίο ικανό να λειτουργεί συνεχώς και με ασφάλεια σε δύσκολες συνθήκες.

Έχει μήκος: 228 μέτρα, πλάτος: 42 μέτρα, μεταφορική ικανότητα: περίπου 97.000 τον. και πλήρωμα έως 180 άτομα.

Διαθέτει επίσης μεγάλες αποθήκες για καύσιμα και εξοπλισμό, επιτρέποντας μακροχρόνιες αποστολές χωρίς ανεφοδιασμό. Περιλαμβάνει συστήματα παραγωγής ενέργειας, βαρέα γερανοφόρα μηχανήματα, εξειδικευμένο εξοπλισμό γεώτρησης και δικλείδες περιβαλλοντικής προστασίας.

Το Stena DrillMAX είναι το πρώτο γεωτρύπανο που έλαβε την πιστοποίηση DNV «Abate (P)», για τη μείωση εκπομπών και τη βελτίωση ενεργειακής απόδοσης.