Σε μία περίοδο που η στεγαστική κρίση αποκτά διαστάσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, το πρόβλημα θα εξεταστεί, με ελληνική πρωτοβουλία, στο άτυπο Eurogroup το οποίο πραγματοποιείται την Παρασκευή στη Λευκωσία.
Υπό την προεδρία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης θα επιχειρήσουν να ανοίξουν μια ευρύτερη συζήτηση για κοινές πολιτικές και αποτελεσματικές παρεμβάσεις απέναντι στην πίεση των πολιτών από το αυξανόμενο κόστος στέγασης.
Η συνεχής άνοδος των ενοικίων, η περιορισμένη προσφορά κατοικιών και η δυσκολία πρόσβασης των νέων και των χαμηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων σε προσιτή στέγη συνθέτουν ένα σκηνικό που πλέον επηρεάζει σχεδόν όλες τις χώρες της ευρωζώνης. Υπό αυτό το πρίσμα η ελληνική πλευρά επιδιώκει να αναδείξει την ανάγκη για ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, καθώς το πρόβλημα έχει αποκτήσει διαστάσεις που ξεπερνούν τα εθνικά όρια και επηρεάζουν τόσο την κοινωνική συνοχή όσο και την οικονομική σταθερότητα.
Πιο αναλυτικά στο τραπέζι του Eurogroup θα παρουσιαστούν οι πολιτικές που εφαρμόστηκαν σε Ισπανία, Κροατία και Ιρλανδία, χώρες που βρέθηκαν αντιμέτωπες με έντονη στεγαστική πίεση και προχώρησαν σε διαφορετικά μοντέλα παρέμβασης. Στόχος της συζήτησης είναι η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των 21 κρατών – μελών και η αναζήτηση πολιτικών που μπορούν να περιορίσουν την κρίση προσιτής κατοικίας.
Αυστηρότερα όρια για βραχυχρόνιες μισθώσεις και νέες κατοικίες στην Ισπανία
Η ισπανική κυβέρνηση επέλεξε πιο επιθετική στρατηγική απέναντι στην έκρηξη των ενοικίων, κυρίως σε περιοχές με υψηλή τουριστική δραστηριότητα. Στο πλαίσιο αυτό προχώρησε σε αυστηρότερους περιορισμούς για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, ενώ ταυτόχρονα ενεργοποίησε μεγάλης κλίμακας πρόγραμμα κατασκευής οικονομικά προσιτών κατοικιών με κρατική χρηματοδότηση. Παράλληλα, εξετάστηκαν μηχανισμοί ελέγχου των ενοικίων σε περιοχές όπου οι τιμές είχαν εκτοξευθεί, ενώ δόθηκαν κίνητρα για την επαναφορά κλειστών κατοικιών στην αγορά.
Κροατία: Φορολογικά μέτρα για προσιτή στέγη και κοινωνική κατοικία
Από την πλευρά της η Κροατία επιχείρησε να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της τουριστικής ανάπτυξης και της μαζικής μετατροπής διαμερισμάτων σε τουριστικά καταλύματα. Η κυβέρνηση προχώρησε σε αυστηρότερο φορολογικό πλαίσιο για τα ακίνητα που παραμένουν κενά ή αξιοποιούνται αποκλειστικά μέσω βραχυχρόνιων μισθώσεων, επιδιώκοντας να αυξήσει τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μακροχρόνια ενοικίαση. Παράλληλα, προωθούνται φορολογικές αλλαγές και κίνητρα για την ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας και της προσιτής στέγης.
Πώς η Ιρλανδία σχεδιάζει να σταματήσει την ακρίβεια στα ενοίκια
Στην Ιρλανδία, η στεγαστική κρίση επιδεινώθηκε μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, λόγω της πολυετούς υστέρησης στην κατασκευή νέων κατοικιών. Το Δουβλίνο βρέθηκε αντιμέτωπο με ακραίες αυξήσεις ενοικίων και οξύ έλλειμμα διαθέσιμων ακινήτων. Ως απάντηση, η ιρλανδική κυβέρνηση ενεργοποίησε το πολυετές πρόγραμμα «Housing for All», ύψους πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο προβλέπει την κατασκευή δεκάδων χιλιάδων κατοικιών ετησίως, με επίκεντρο την κοινωνική και οικονομικά προσιτή στέγη. Το σχέδιο περιλαμβάνει ακόμη επιδοτήσεις για νέους αγοραστές, αξιοποίηση ανενεργών ακινήτων και μέτρα περιορισμού της πίεσης στις τιμές ενοικίασης.
Γιατί η στέγαση στην Ελλάδα έχει γίνει πολύ ακριβή
Στη χώρα μας, το κόστος κατοικίας συγκαταλέγεται πλέον στα υψηλότερα της Ευρώπης σε σχέση με τα διαθέσιμα εισοδήματα. Η συνεχής άνοδος τόσο των ενοικίων όσο και των τιμών πώλησης ακινήτων, σε συνδυασμό με τη μειωμένη προσφορά διαθέσιμων κατοικιών, εντείνει την πίεση ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα και στις τουριστικές περιοχές.
Παράλληλα, σημαντικό μέρος του οικιστικού αποθέματος εξακολουθεί να παραμένει εκτός αγοράς. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, περίπου 794.000 κατοικίες παραμένουν κλειστές, παρά τα φορολογικά κίνητρα που έχουν θεσπιστεί για την επαναφορά τους στη μακροχρόνια μίσθωση.