Με το δάκτυλο στη σκανδάλη είναι το οικονομικό επιτελείο, μη αποκλείοντας νέα περιοριστικά μέτρα για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, αν δεν αμβλυνθεί η στεγαστική κρίση.
- Η Εθνική Στρατηγική για το στεγαστικό αναγνωρίζει πως οι βραχυχρόνιες μισθώσεις στα αστικά κέντρα περιορίζουν τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μακροχρόνια ενοικίαση, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών και επιτείνοντας το πρόβλημα της στέγασης.
- Νέο νομοσχέδιο επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς, όπως την απαγόρευση νέων εγγραφών ακινήτων στο κέντρο της Θεσσαλονίκης έως το 2026, και προβλέπει βαριά πρόστιμα που ξεκινούν από 20.000 ευρώ για τους παραβάτες.
- Εξετάζονται περαιτέρω παρεμβάσεις, όπως η επέκταση των απαγορεύσεων σε νησιωτικές περιοχές. Παράλληλα, η Τράπεζα της Ελλάδος και η Κομισιόν προτείνουν την παραχώρηση ρυθμιστικών αρμοδιοτήτων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση.
- Τα στοιχεία για το φετινό καλοκαίρι δείχνουν αύξηση της πληρότητας κατά 7,1% πανελλαδικά, με τους επισκέπτες να κάνουν κρατήσεις νωρίτερα. Ωστόσο, η μέση ημερήσια τιμή καταγράφει μια ήπια μείωση σε σχέση με πέρυσι.
Όλες οι έως τώρα αναλύσεις συγκλίνουν στο ότι το “κλειδί” του προβλήματος είναι να ξαναμπούν στην αγορά όσο το δυνατόν περισσότερα διαθέσιμα ακίνητα, είτε αυτά είναι σε αχρησία είτε έχουν άλλη χρήση. Ενδεικτική των διαθέσεων και των προθέσεων, είναι η διπλή διαπίστωση, στην υπό διαβούλευση Εθνική Στρατηγική για το στεγαστικό:
- στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου η ζήτηση για κατοικία είναι ιδιαίτερα αυξημένη, η διάθεση μέρους του οικιστικού αποθέματος σε βραχυχρόνιες μισθώσεις περιορίζει περαιτέρω την προσφορά κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση, εντείνοντας την άνοδο των τιμών
- οι “κλειστές” κατοικίες ενεργοποιούνται με χαμηλότερους ρυθμούς, καθεστώς που επηρεάζεται από τη χωρική τους κατανομή, την τεχνική τους κατάσταση, ζητήματα ιδιοκτησίας και συμμόρφωσης, αλλά και από τη μετατόπιση μέρους του αποθέματος προς βραχυχρόνιες ή τουριστικές χρήσεις.
Τα νέα μέτρα και οι νέες εισηγήσεις
Στο φρεσκοψηφισμένο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών ενσωματώθηκαν νέοι περιορισμοί, χωρίς να σημαίνει αυτό ότι εξαντλείται ο κατάλογος των δυνητικών παρεμβάσεων. Συγκεκριμένα:
- από την 1η Ιουλίου 2026 έως την 31η Δεκεμβρίου 2026 δεν επιτρέπεται η εγγραφή για πρώτη φορά στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής για ακίνητα που βρίσκονται στην Α΄ Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Θεσσαλονίκης. Σε κύριο, νομέα, επικαρπωτή, υπεκμισθωτή ή τρίτο διαχειριστή, ο οποίος προβαίνει σε βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτου, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο ίσο με το 50% του εισοδήματος που θα αποκτήσει, το οποίο δεν είναι κατώτερο από 20.000 ευρώ. Αν, μετά την επιβολή του προστίμου διαπιστωθεί νέα παράβαση εντός του ίδιου φορολογικού έτους, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το ποσό των εισπραχθέντων μισθωμάτων από τον προηγούμενο έως τον νέο έλεγχο, που δεν είναι κατώτερο από 40.000 ευρώ.
- ακίνητα που βρίσκονται στις απαγορευμένες περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και μεταβιβάζονται εν ζωή για οποιαδήποτε αιτία, επαχθή ή χαριστική π.χ. γονική παροχή, διαγράφονται από το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής και δεν είναι δυνατή η επανεγγραφή τους σε αυτό για το χρονικό διάστημα που ισχύει κατά περίπτωση ο περιορισμός περί εγγραφής για πρώτη φορά στο Μητρώο αυτό, δηλαδή τουλάχιστον ως το τέλος του 2026
Ποια άλλα μέτρα βρίσκονται στη φαρέτρα του οικονομικού επιτελείου; Το πιο απλό η νέα παράταση κατά ένα έτος του απαγορευτικού στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και στα 3 πρώτα διαμερίσματα του δήμου της Αθήνας. Δεύτερη επιλογή είναι η παράταση του απαγορευτικού και η επέκταση του σε περιοχές της νησιωτικής Ελλάδας όπου το στεγαστικό πρόβλημα χτυπάει “κόκκινο”.
Υπάρχουν, όμως και πιο προχωρημένες εισηγήσεις, όπως αυτές του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους, που προτείνει ως μέρος της λύσης του στεγαστικού προβλήματος τη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, με μέτρα όπως:
- η καθιέρωση διαφορετικού φορολογικού καθεστώτος
- η εισαγωγή αδειοδοτικών απαιτήσεων ή τελών σε περιοχές υψηλής ζήτησης
Όσον αφορά στις παρεμβάσεις για το στεγαστικό, που ανακοινώνει με... δόσεις η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, παρουσιάζει ενδιαφέρον η σύσταση της προς τις εθνικές κυβερνήσεις, να παραχωρήσουν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση την αρμοδιότητα ρυθμίσεων για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Η Τράπεζα της Ελλάδας δίνει, μάλιστα, το “πάτημα” για τέτοιους είδους παρεμβάσεις, σημειώνοντας ότι οι κάτοικοι σε περιοχές με έντονη επισκεψιμότητα συχνά αναφέρουν υπερπληθυσμό, αυξανόμενο κόστος στέγασης, απώλεια τοπικών υπηρεσιών και μείωση της κοινωνικής συνοχής, συμπληρώνοντας ότι οι πλατφόρμες βραχείας διαμονής, όπως το Airbnb, έχουν συνδεθεί με τη μετατόπιση κατοικιών από τη μακροπρόθεσμη προς τη βραχυχρόνια μίσθωση και την αλλοίωση του χαρακτήρα της γειτονιάς, εντείνοντας τη δυσαρέσκεια των κατοίκων.
Οι τάσεις τη φετινή σεζόν
Τα στοιχεία του Συνδέσμου Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ακινήτων (STAMA Greece) αναδεικνύουν για το φετινό καλοκαίρι μια δυναμική χρονιά, η οποία χαρακτηρίζεται από σημαντική άνοδο της πληρότητας σε εθνικό επίπεδο, επιμήκυνση του παραθύρου κρατήσεων, αλλά και στρατηγικές προσαρμογές στις τιμές:
- Άνοδος Πληρότητας (Occupancy): Η μέση πληρότητα στην Επικράτεια διαμορφώνεται στο 41%, σημειώνοντας αξιοσημείωτη αύξηση κατά 7,1% σε σύγκριση με το καλοκαίρι του 2025 (38,2%)
- Διεύρυνση Παραθύρου Κρατήσεων (Booking Window): Οι κρατήσεις πραγματοποιούνται κατά μέσο όρο 19,8 ημέρες νωρίτερα (+6,1% YoY), δείχνοντας πιο οργανωμένη συμπεριφορά από πλευράς των επισκεπτών
- Μέση Ημερήσια Τιμή (ADR): Καταγράφεται ήπια αποκλιμάκωση της τάξης του -4,5%, με τη μέση τιμή στα 104€ (έναντι 109€ το 2025)
- Διάρκεια Διαμονής (Length of Stay): Σταθεροποιείται στις 3,6 νύχτες, παρουσιάζοντας μικρή μείωση (-4,1% YoY)
- Η ζήτηση παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή καθ' όλη τη διάρκεια του Ιουλίου και έως τις 19 Αυγούστου. Μετά τις 28 Αυγούστου, ωστόσο, καταγράφεται απότομη κάμψη της πληρότητας και υποχώρηση των τιμών (στα 190€-215€ για τις premium αγορές), ένα φαινόμενο που αποτελεί πλέον δομικό χαρακτηριστικό της ελληνικής εποχικότητας
- Ανεκμετάλλευτη ευκαιρία στις αρχές Σεπτεμβρίου: Τα δεδομένα αναζητήσεων δείχνουν ότι υπάρχει έντονο ενδιαφέρον (~2% αύξηση) γύρω στην 1η Σεπτεμβρίου, το οποίο όμως δεν μετουσιώνεται σε κρατήσεις (η πληρότητα παραμένει στο 22%)