Στα 5,33 ευρώ ανά κιλό ορίστηκε η τιμή για την αλίευση του λαγοκέφαλου από τους επαγγελματίες ψαράδες, μετά την «επικήρυξή» του, όπως έγινε γνωστό κατά τη διάρκεια σύσκεψης στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Ο Μαργαρίτης Σχοινάς ανακοίνωσε ένα πρώτο πακέτο επτά κοστολογημένων μέτρων.
Τα πρώτα τρία μέτρα ενεργοποιούνται αμέσως:
- Σχέδιο νόμου για την επιδότηση καυσίμου Απριλίου-Ιουνίου
- Πιλοτική δράση σε Κρήτη και Νότιο Αιγαίο για τον λαγοκέφαλο, με ευρωπαϊκούς πόρους
- Σχεδιασμός αποζημίωσης για περιορισμούς αλιείας στα εθνικά θαλάσσια πάρκα σε συνεργασία με το ΥΠΕΝ
Τα επτά μέτρα στήριξης της ελληνικής αλιείας
Το πρώτο πακέτο επτά στοχευμένων μέτρων για τη στήριξη της ελληνικής αλιείας, με στόχο την άμεση αντιμετώπιση των σοβαρών προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο κλάδος, ανακοίνωσε ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μετά από δίωρη σύσκεψη με εκπροσώπους των οργανώσεων αλιέων.
Όπως τόνισε ο Υπουργός, η ελληνική αλιεία βρίσκεται τα τελευταία χρόνια αντιμέτωπη με τις υψηλές τιμές των καυσίμων, τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, την εξάπλωση ξενικών ειδών όπως ο λαγοκέφαλος, αλλά και φαινόμενα λαθραλιείας και αθέμιτου ανταγωνισμού. Έπειτα από διαδοχικές διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους του κλάδου, το Υπουργείο προχωρά στην υλοποίηση ενός πρώτου πλέγματος παρεμβάσεων, οι οποίες αποτελούν την αρχή ενός ευρύτερου σχεδιασμού για την ανασυγκρότηση και τη βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής αλιείας.
Οι δηλώσεις του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
«Η ελληνική αλιεία τα τελευταία χρόνια βρίσκεται σε δύσκολη κατάσταση. Κλονίζεται από τις απαγορευτικές τιμές του πετρελαίου που εν πολλοίς έχουν καθηλώσει τον ελληνικό αλιευτικό στόλο. Απειλείται από την κλιματική αλλαγή, από τα ξενικά είδη και τους λαγοκέφαλους, που αποτελούν πια μια υπαρκτή απειλή στις θάλασσές μας, αλλά και από τη λαθροαλιεία και τις αθέμιτες πρακτικές στο Αιγαίο.Έχουμε διαβουλευτεί δύο και τρεις φορές με τους εκπροσώπους της ελληνικής Αλιείας. Σήμερα, είμαστε σε θέση να ανακοινώσουμε ένα πρώτο πακέτο συγκεκριμένων αποφάσεων που θα βοηθήσει την ελληνική αλιεία να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες του τώρα. Παρουσιάζουμε λοιπόν επτά συγκεκριμένα κοστολογημένα μέτρα, τα οποία επαναλαμβάνω είναι η πρώτη σελίδα, το πρώτο επεισόδιο αν θέλετε, σε αυτά που θα ακολουθήσουν.
Τα πρώτα τρία από αυτά τα μέτρα τα ενεργοποιούμε άμεσα.
Το πρώτο είναι ένα σχέδιο νόμου για την επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου για την περίοδο από τον Απρίλιο ως τον Ιούνιο. Οι τιμές επιδότησης θα είναι 16 λεπτά το λίτρο για τον Απρίλιο και τον Μάιο. Και 12 λεπτά το λίτρο για τον Ιούνιο. Ουσιαστικά αντικατοπτρίζουν και αντανακλούν και τις σχετικές αποφάσεις που έχουμε ήδη λάβει για την ελληνική γεωργία και τις εφαρμόζουμε κατ αναλογία και στην ελληνική αλιεία.
Το δεύτερο άμεσο μέτρο είναι η εφαρμογή μιας πιλοτικής δράσης για την αλιευση, για την αλίευση του λαγοκέφαλου, καταρχήν στις νότιες θάλασσες της χώρας μας, δηλαδή στην Κρήτη και στο Νότιο Αιγαίο, όπου οι επιστημονικές συμβουλές που δεχόμαστε μας δείχνουν ότι είναι και οι περιοχές με το πιο οξυμένο πρόβλημα. Η τιμή που θα επιδοτείται η αλίευση του λαγοκέφαλου στο πλαίσιο αυτής της πιλοτικής δράσης είναι 5,33 ευρώ το κιλό. Μια τιμή που, υπογραμμίζω, είναι καθαρή αμοιβή στους αλιείς. Δεν συμπεριλαμβάνει την ψύξη και την καύση που θα αναλάβουν οι περιφέρειες της χώρας.
Θέλω εδώ να τονίσω ότι είναι η πρώτη φορά που στην Ελλάδα λαμβάνεται ένα τέτοιο μέτρο, αλλά λαμβάνεται από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με τις περιορισμένες δυνατότητες που έχουμε στα χέρια μας. Φιλοδοξία μου είναι να γενικευθεί αυτό το πιλοτικό σχέδιο και να καλύψει όλες τις θάλασσες της χώρας, στο πλαίσιο όμως μίας ευρύτερης περιβαλλοντικής προσέγγισης στην προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος, η οποία όπως αντιλαμβάνεστε εμπλέκει και το Υπουργείο Περιβάλλοντος, με το οποίο σε πολιτικό επίπεδο θα συναντηθούμε την επόμενη Τετάρτη.
Είναι λοιπόν ένα πρώτο σημαντικό βήμα, μια πιλοτική δράση, αυτή που παρουσιάζουμε για το λαγοκέφαλο, αλλά είναι η αρχή, όχι το τέλος των δράσεων στο σχετικό πεδίο.
Τρίτο μέτρο είναι ο σχεδιασμός μιας αποζημίωσης για τους Έλληνες αλιείς, οι οποίοι θα δουν τις δραστηριότητες τους να περιορίζονται από την θεσμοθέτηση των θαλάσσιων πάρκων. Αυτό όπως ξέρετε, είναι ένας σχεδιασμός εθνικός. Στηρίζουμε τα εθνικά πάρκα ως ύψιστη προτεραιότητα, αλλά ταυτόχρονα διαβεβαιώνουμε τους Έλληνες αλιείς ότι θα βρούμε τον τρόπο ώστε να μπορέσουμε να τους αποζημιώσουμε για τις ενδεχόμενες απώλειες ή δυσκολίες πρόσβασης που θα έχουν σε αυτές τις περιοχές.
Νέα Κοινή Αλιευτική Πολιτική
Ως τέταρτο μέτρο, ανακοινώνουμε ότι στη νέα Κοινή Αλιευτική Πολιτική, στον νέο Κανονισμό Αλιείας που διαπραγματευόμαστε αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη, για πρώτη φορά προβλέπεται ο εκσυγχρονισμός των σκαφών και την άρση της απαγόρευσης χρηματοδότησης των μηχανών. Πράγματα δηλαδή που μέχρι τώρα δεν γίνονται, αλλά έχουμε πια ένα φως στον ορίζοντα ότι θα μπορέσουμε να βοηθήσουμε τους Έλληνες αλιείς να εκσυγχρονίσουν τα σκάφη τους με μηχανές, έτσι ώστε να μπορέσουν να δώσουν και τη σκυτάλη στις νέες γενιές.
Και τέλος, τα τρία τελευταία μέτρα, έχουν να κάνουν με τη θεσμοθέτηση της εκπροσώπησης των Ελλήνων αλιέων σε όλα τα επίπεδα, με ένα σχέδιο νόμου που θα τους επιτρέπει να οργανωθούν ανά εργαλείο, σε περιφέρειες και εθνικά όργανα, όπως το Συμβούλιο Αλιείας.
Θεσμοθετούμε για πρώτη φορά ένα μητρώο υποχρέωσης και καταγραφής της παραγωγής από τους ερασιτέχνες αλιείς, έτσι ώστε να μη ανταγωνίζονται άδικα και χωρίς κανόνες τους επαγγελματίες.
Και τέλος εισάγουμε ένα νέο σύστημα για τις ποινές αργίας των σκαφών που έχουν περιπέσει σε παραπτώματα, έτσι ώστε η αργία που τους επιβάλλεται να μην είναι υπερβολική, αλλά να είναι κλιμακωτή μέσα από ένα point system.
Αυτά τα 7 μέτρα είναι αυτό που νομίζουμε ότι μπορούμε να κάνουμε στην τωρινή συγκυρία.
Φιλοδοξία μου είναι να ισχυροποιήσω τις παρεμβάσεις της πολιτείας προς όφελος των Ελλήνων ψαράδων. Σήμερα πιστεύω ότι κάνουμε μια νέα αρχή. Θα συνεχίσουμε να είμαστε σε στενή συνεργασία με τους Έλληνες ψαράδες. Είμαστε σε καθημερινή επαφή με τους επιστήμονες και προσβλέπω σε μία πολύ παραγωγική συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και τον συνάδελφό μου και φίλο Σταύρο Παπασταύρου, έτσι ώστε να μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε αυτές τις πρώτες δράσεις και να κινηθούμε ταχύτατα στον εθνικό σχεδιασμό».
Τι είναι ο λαγοκέφαλος και πώς έφτασε στην Ελλάδα
Ο λαγοκέφαλος, ένα ιδιαίτερα επιθετικό και τοξικό ξενικό είδος ψαριού που έχει εισβάλει στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, προκαλεί σημαντικά προβλήματα στα θαλάσσια οικοσυστήματα και στην επαγγελματική αλιεία.
Το είδος καταστρέφει αλιευτικά εργαλεία, ανταγωνίζεται τα εγχώρια ψάρια και μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο για τη δημόσια υγεία, καθώς περιέχει ισχυρή τοξίνη.
Σε ανακοίνωσή του το ΕΛΚΕΘΕ ανέφερε ότι ο λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) αποτελεί ξενικό είδος που εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ από την Ερυθρά Θάλασσα.
Στην Ελλάδα καταγράφηκε για πρώτη φορά το 2005 και πλέον συναντάται σχεδόν σε όλες τις ελληνικές θάλασσες, με την παρουσία του να γίνεται ολοένα και πιο συχνή.
Οι επιστήμονες τον χαρακτηρίζουν χωροκατακτητικό είδος, καθώς επηρεάζει αρνητικά τη βιοποικιλότητα, τα θαλάσσια οικοσυστήματα και την αλιευτική δραστηριότητα.
Οι επιπτώσεις στην αλιεία και το περιβάλλον
Σύμφωνα με το ΕΛΚΕΘΕ, ο λαγοκέφαλος διαθέτει υψηλή προσαρμοστικότητα και ελάχιστους φυσικούς θηρευτές. Ανταγωνίζεται τα εγχώρια είδη για τροφή, ενώ καταναλώνει και εμπορικά αλιεύματα.
Παράλληλα, προκαλεί σημαντικές οικονομικές ζημιές στους ψαράδες, καθώς καταστρέφει δίχτυα και άλλα αλιευτικά εργαλεία, μειώνει τα αλιεύματα και αυξάνει το κόστος εργασίας για την αποκατάσταση των ζημιών.
Τοξικός, αλλά όχι αιτία πανικού
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην κατανάλωση του συγκεκριμένου ψαριού, καθώς οι ιστοί του περιέχουν τετροδοτοξίνη (TTX), μία εξαιρετικά ισχυρή νευροτοξίνη για την οποία δεν υπάρχει γνωστό αντίδοτο. Για τον λόγο αυτό, η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαγορεύει αυστηρά τη διάθεση και κατανάλωσή του από τον άνθρωπο.
Ωστόσο, το ΕΛΚΕΘΕ διευκρινίζει ότι στη χώρα μας έχει καταγραφεί μόνο ένα περιστατικό δηλητηρίασης από κατανάλωση λαγοκέφαλου, το οποίο αφορούσε πέντε αλλοδαπούς ναυτικούς που αγνοούσαν την επικινδυνότητά του. Μέχρι σήμερα δεν έχει καταγραφεί κανένας θάνατος στην Ελλάδα από κατανάλωση του είδους.
Τι ισχύει για τις επιθέσεις σε λουόμενους
Το Κέντρο τονίζει ότι δεν υπάρχει επίσημο και οργανωμένο σύστημα καταγραφής επιθέσεων λαγοκέφαλου σε λουόμενους, ούτε στην Ελλάδα ούτε σε άλλες χώρες της Μεσογείου. Οι επιστήμονες έχουν ενημερωθεί μόνο για ένα επιβεβαιωμένο περιστατικό τραυματισμού λουόμενης στην Κρήτη το 2022.
Τα περιστατικά που κυκλοφορούν το τελευταίο διάστημα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν έχουν επιβεβαιωθεί επιστημονικά, ενώ η αναπαραγωγή τους δημιουργεί αίσθημα ανασφάλειας στο κοινό και ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τόσο τον τουρισμό όσο και τις δραστηριότητες που συνδέονται με τη θάλασσα.