Σε εφαρμογή τέθηκαν από τα μεσάνυχτα της Τρίτης οι νέοι παγκόσμιοι δασμοί ύψους 10% που προώθησε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σηματοδοτώντας μια νέα φάση έντασης στο διεθνές εμπόριο.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε το μέτρο λίγες ώρες μετά το πλήγμα που δέχθηκε η εμπορική του πολιτική από απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, η οποία ακύρωσε μεγάλο μέρος των προηγούμενων δασμών.
Τι προβλέπει το νέο καθεστώς των δασμών του Τραμπ
Ο νέος οριζόντιος δασμός 10%, που επέβαλε ο Τραμπ, αντικαθιστά τις υφιστάμενες γενικευμένες επιβαρύνσεις, καθώς και όσες είχαν συμφωνηθεί στο πλαίσιο διμερών ή πολυμερών εμπορικών συμφωνιών με βασικούς εταίρους των ΗΠΑ.
Ωστόσο, δεν επηρεάζει τους λεγόμενους «τομεακούς» δασμούς, που κυμαίνονται από 10% έως 50% και αφορούν συγκεκριμένους κλάδους όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, ο χαλκός και η ξυλεία. Οι συγκεκριμένοι δασμοί παραμένουν σε ισχύ, καθώς δεν συμπεριλαμβάνονταν στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου.
Από το 10% στο 15%; Το μπρος-πίσω του Λευκού Οίκου
Παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ είχε δηλώσει το Σαββατοκύριακο πως οι δασμοί θα αυξηθούν άμεσα στο 15%, τελικά οι αμερικανικές τελωνειακές αρχές ενημέρωσαν τους εισαγωγείς ότι το αρχικό ποσοστό θα παραμείνει στο 10% για διάστημα έως 150 ημερών.
Η κυβέρνηση Τραμπ επικαλείται πλέον το άρθρο 122 του αμερικανικού εμπορικού νόμου, που επιτρέπει την επιβολή δασμών έως 15% για περιορισμένο χρονικό διάστημα 150 ημερών.
Σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, εξετάζεται η υπογραφή νέου διατάγματος από τον ένοικο του Λευκού Οίκου για την αύξηση στο 15%, χωρίς ωστόσο να έχει δοθεί σαφές χρονοδιάγραμμα.
Αντιδράσεις και «εμπορικό χάος»
Το συνεχές «μπρος-πίσω» του Τραμπ έχει προκαλέσει έντονη αβεβαιότητα στις αγορές, στις επιχειρήσεις και στους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι μιλούν για επιστροφή στο «εμπορικό χάος» που χαρακτήρισε την αρχή της δεύτερης θητείας Τραμπ.
To Ευρωκοινοβούλιο «πάγωσε» την εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας της ΕΕ με τις ΗΠΑ, ενώ χώρες όπως η Ινδία, η Κίνα, η Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο επανεξετάζουν τη στάση τους.
Οι περισσότερες εμπορικές συμφωνίες που είχε συνάψει η κυβέρνηση Τραμπ βασίζονταν στον νόμο του 1977 περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης, τη χρήση του οποίου το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ως μη σύννομη στην περίπτωση των γενικευμένων δασμών.
Η νέα αυτή εξέλιξη αναμένεται να επηρεάσει τις παγκόσμιες εμπορικές ροές και να δοκιμάσει εκ νέου τις σχέσεις των ΗΠΑ με βασικούς συμμάχους και ανταγωνιστές, σε μια περίοδο αυξημένης γεωοικονομικής αστάθειας.