Δύο νέα «εργαλεία» θα ενεργοποιηθούν σύντομα στην ελληνική αγορά, επιτρέποντας στους καταναλωτές να μειώσουν αισθητά τους λογαριασμούς ρεύματος μέσω των ΑΠΕ.
Πρόκειται για τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού -γνωστά και ως plug-in φωτοβολταϊκά- καθώς και για μονάδες αποθήκευσης ενέργειας (δηλαδή μπαταρίες) οι οποίες θα εγκαθίστανται αυτόνομα.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται στη συγκυρία μίας νέας ενεργειακής κρίσης, η οποία ξέσπασε λόγω της συνεχιζόμενης σύρραξης στη Μέση Ανατολή και φέρνει ξανά στο προσκήνιο την ανάγκη για φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα, σε συνδυασμό με τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας. Μάλιστα, κοινό χαρακτηριστικό των δύο νέων «εργαλείων» είναι πως, για το καταναλωτικό κοινό που προορίζεται καθεμία, δεν απαιτούν ούτε μεγάλες επενδύσεις ούτε πολύπλοκες διαδικασίες.
Το επόμενο βήμα της ενεργειακής μετάβασης
Τα δύο αυτά εργαλεία προωθούνται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Οι σχετικές ρυθμίσεις περιλαμβάνονται σε νομοσχέδιο που συζητείται ήδη στη Βουλή και το οποίο ενώ αναμένεται να εξειδικευτούν μέσω Υπουργικών Αποφάσεων οι οποίες θα καθορίσουν τις λεπτομέρειες εφαρμογής.
Αναφορά στην έλευση των φωτοβολταϊκών μπαλκονιού έκανε χθες ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, κατά τη διαδικασία ακρόασης εξωκοινοβουλευτικών προσώπων στη Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής, με αντικείμενο το νέο νομοσχέδιο. «Ο ήλιος και ο άνεμος ανήκουν σε όλους. Ανοίγουμε τον δρόμο για τα φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι και δημιουργούμε τη δυνατότητα σε κάθε πολίτη να μειώσει το κόστος της ενέργειας, πραγματώνοντας την ενεργειακή δημοκρατία», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η ενεργοποίηση των δύο νέων δυνατοτήτων τους εκτιμάται ότι θα γίνει σύντομα, πιθανότατα εντός του μήνα. Κι αυτό γιατί ο σχεδιασμός του ΥΠΕΝ προβλέπει την ενσωμάτωση των παραμέτρων εφαρμογής στην καινούρια Υπουργική Απόφαση για το μοντέλο ενεργειακού συμψηφισμού (net-billing).
Φωτοβολταϊκά… στην πρίζα
Τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού αποτελούν ίσως την πιο «δημοκρατική» μορφή παραγωγής ενέργειας που έχει παρουσιαστεί μέχρι σήμερα. Με ισχύ που μπορεί να φτάνει έως τα 800 Watt, πρόκειται για μικρά φωτοβολταϊκά πάνελ τα οποία μπορούν να τοποθετηθούν σε μπαλκόνια, ταράτσες, κάγκελα ή στέγαστρα, και να συνδεθούν απευθείας στην ηλεκτρική εγκατάσταση μέσω μιας απλής πρίζας σούκο.
Η λειτουργία τους είναι εξαιρετικά απλή: παράγουν ηλεκτρική ενέργεια από τον ήλιο και τη διοχετεύουν απευθείας στο δίκτυο του σπιτιού, ώστε με αυτήν το νοικοκυριό να καλύπτει μέρος των αναγκών του. Έτσι, μειώνονται οι κιλοβατώρες που θα χρεωθεί ο καταναλωτής από τον πάροχο, κάτι που «μεταφράζεται» σε χαμηλότερους λογαριασμούς.
Χωρίς γραφειοκρατία και εγκαταστάτη
Το βασικό τους πλεονέκτημα είναι ότι δεν απαιτούν τις σύνθετες διαδικασίες που συνοδεύουν τα «κλασικά» φωτοβολταϊκά συστήματα. Δεν χρειάζονται άδειες, μελέτες ή μόνιμες εγκαταστάσεις, ενώ μπορούν να τοποθετηθούν και να λειτουργήσουν άμεσα από τον ίδιο τον χρήστη.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και ενοικιαστές ή πολίτες που δεν διαθέτουν μεγάλους χώρους μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στην παραγωγή καθαρής ενέργειας. Με άλλα λόγια, διευρύνεται η δυνατότητα αξιοποίησης της αυτοπαραγωγής, ώστε να γίνει μια επιλογή για πολύ περισσότερα νοικοκυριά.
Ασφαλιστικές δικλείδες
Πάντως, όπως ήδη έχει γράψει το iefimerida, κρίσιμο ζήτημα αποτελεί η διασφάλιση της ασφαλούς λειτουργίας τους, τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για το ηλεκτρικό δίκτυο. Για παράδειγμα, ο εξοπλισμός θα πρέπει να διαθέτει λειτουργία απονησιδοποίησης – δηλαδή να διακόπτει αυτόματα την παροχή ρεύματος σε περίπτωση γενικής διακοπής, προστατεύοντας έτσι τους τεχνικούς που εργάζονται για την αποκατάσταση βλαβών, αλλά και τις οικιακές συσκευές.
Παράλληλα, θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι η παραγόμενη ενέργεια δεν εγχέεται στο δίκτυο, αλλά περιορίζεται εντός της ηλεκτρικής εγκατάστασης του σπιτιού, ώστε να αποφεύγονται προβλήματα ευστάθειας. Το βέβαιο είναι ότι θα υπάρχει γνωστοποίηση του ιδιώτη προς τον ΔΕΔΔΗΕ (πιθανότατα μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας) για τη χρήση ενός τέτοιου συστήματος.
Αυτό που αναζητείται από το ΥΠΕΝ και τον ΔΕΔΔΗΕ είναι να υπάρξουν επιπλέον «φίλτρα» ώστε να διασφαλίζεται πως τα συστήματα που εγκαθίστανται από τα ελληνικά νοικοκυριά διαθέτουν εξοπλισμό που πληροί τις παραπάνω προϋποθέσεις.
Μπαταρίες χωρίς φωτοβολταϊκά
Η δεύτερη σημαντική αλλαγή αφορά την αποθήκευση ενέργειας και προορίζεται κατά κύριο λόγο για επιχειρήσεις. Μέχρι σήμερα, η εγκατάσταση μπαταριών ήταν απαραίτητα συνδεδεμένη με την ύπαρξη φωτοβολταϊκού συστήματος. Αυτό όχι μόνο αύξανε το κόστος, αλλά περιόριζε και τη διάδοση της τεχνολογίας, καθώς απαιτούνταν διαθέσιμος χώρος για την εγκατάσταση των πάνελ.
Πλέον, ανοίγει ο δρόμος ώστε καταναλωτές να μπορούν να εγκαθιστούν μπαταρίες ανεξάρτητα από το αν διαθέτουν φωτοβολταϊκά. Πρόκειται για μια εξέλιξη που αλλάζει τα δεδομένα, καθώς επιτρέπει την αξιοποίηση των διακυμάνσεων των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας μέσα στο 24ωρο. Με το ύψος στο οποίο διαμορφώνεται το κόστος μίας μπαταρίας, πρόκειται για μία λύση που απευθύνεται κυρίως σε εταιρείες.
Αποθήκευση φθηνής ενέργειας
Η βασική ιδέα είναι απλή αλλά ιδιαίτερα αποτελεσματική: οι μπαταρίες θα φορτίζουν τις ώρες που η ηλεκτρική ενέργεια είναι φθηνή – κυρίως τις μεσημβρινές ώρες, όταν η παραγωγή από φωτοβολταϊκά είναι υψηλή και οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά πέφτουν ακόμη και κάτω από το μηδέν.
Στη συνέχεια, η αποθηκευμένη ενέργεια θα χρησιμοποιείται σε ώρες αιχμής, όταν το ρεύμα είναι ακριβότερο (για παράδειγμα το απόγευμα, μετά τη δύση του ήλιου). Με αυτόν τον τρόπο, μια επιχείρηση αποφεύγει να αγοράζει ρεύμα σε υψηλές τιμές, επιτυγχάνοντας σημαντική εξοικονόμηση.
Σημαντικά οφέλη για επιχειρήσεις
Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις επιχειρήσεις που έχουν υψηλή κατανάλωση ενέργειας (είναι συνδεδεμένες στη μέση τάση). Ακόμη και χωρίς δικά τους φωτοβολταϊκά, οι εταιρείες αυτές μπορούν να εκμεταλλευτούν τη φθηνή ενέργεια της αγοράς και να τη χρησιμοποιούν στρατηγικά.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών του κλάδου, μια τέτοια επένδυση μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του ενεργειακού κόστους από 25% έως και 50%. Παράλληλα, ο χρόνος απόσβεσης υπολογίζεται σε 7 έως 8 χρόνια, καθιστώντας την επένδυση μια οικονομικά βιώσιμη επιλογή μεσοπρόθεσμα.