Νέο πακέτο στήριξης περίπου 100 εκατ. ευρώ για το βιομηχανικό ρεύμα ετοιμάζεται να ενεργοποιήσει η κυβέρνηση, με αναδρομική ισχύ για όλο το 2026.
Εκτός απροόπτου, τα νέα μέτρα αναμένεται να παρουσιαστούν από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στην ανοιχτή εκδήλωση της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης του ΣΕΒ, η οποία πραγματοποιείται σήμερα, Τρίτη 6 Οκτωβρίου. Η παρέμβαση έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία το ενεργειακό κόστος έχει επιστρέψει ψηλά στην ατζέντα της βιομηχανίας, λόγω της νέας ανόδου των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Το πακέτο έχει συνολικό προϋπολογισμό της τάξης των 100 εκατ. ευρώ και, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα καλύψει τόσο βιομηχανικές επιχειρήσεις που δεν λαμβάνουν σήμερα αντιστάθμιση για το έμμεσο κόστος των δικαιωμάτων CO2, όσο και τις μεγαλύτερες ενεργοβόρες μονάδες που είναι ήδη δικαιούχοι του συγκεκριμένου μηχανισμού. Η ενίσχυση θα έχει διαφορετική όμως φόρμουλα για τις δύο κατηγορίες εταιρειών.
Δύο πλαίσια κρατικών ενισχύσεων
Για τις επιχειρήσεις που βρίσκονται εκτός του μηχανισμού αντιστάθμισης CO2, ο σχεδιασμός προβλέπει κάλυψη για ολόκληρο το 2026. Η επιδότηση θα στηριχθεί σε δύο ευρωπαϊκά πλαίσια κρατικών ενισχύσεων, ώστε να καλυφθούν διαδοχικά οι διαφορετικές περίοδοι του έτους.
Για τους πρώτους μήνες θα αξιοποιηθεί το CISAF, το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για την ανταγωνιστικότητα και την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας. Η εφαρμογή του αναμένεται να φθάνει έως τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο και στη συνέχεια θα ενεργοποιείται το προσωρινό πλαίσιο METSAF, το οποίο θεσπίστηκε λόγω της ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, που προκάλεσε νέα ενεργειακή κρίση, και παρέχει μεγαλύτερα περιθώρια στήριξης έως το τέλος του 2026.
Με βάση το CISAF, μπορεί να καλυφθεί έως το 50% της μέσης ετήσιας χονδρεμπορικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας, για ποσότητα που αντιστοιχεί έως στο 50% της ετήσιας κατανάλωσης κάθε επιλέξιμης επιχείρησης. Με το METSAF το μέγιστο ποσοστό μείωσης της τιμής αυξάνεται στο 70%, ενώ διατηρείται το όριο ως προς την επιλέξιμη κατανάλωση. Παράλληλα, το 50% της κρατικής ενίσχυσης συνδέεται με την πραγματοποίηση «πράσινων» επενδύσεων από τις επιχειρήσεις.
Πρόσθετη στήριξη και στις μεγάλες ενεργοβόρες βιομηχανίες
Η σημαντική αλλαγή, σε σχέση με τον αρχικό κυβερνητικό σχεδιασμό, είναι ότι στο νέο πακέτο μπαίνουν και οι μεγάλες ενεργοβόρες βιομηχανίες που λαμβάνουν ήδη αντιστάθμιση CO2. Αρχικά, το βάρος είχε πέσει κυρίως στις επιχειρήσεις που βρίσκονται εκτός του συγκεκριμένου μηχανισμού, καθώς αυτές είχαν μικρότερη προστασία από την άνοδο του ενεργειακού κόστους. Η νέα άνοδος των τιμών ρεύματος, ωστόσο, οδήγησε στη διεύρυνση της παρέμβασης.
Πρόκειται για περίπου 40-50 μεγάλες ενεργοβόρες βιομηχανίες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος της βιομηχανικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα, συνολικού ύψους περίπου 6,5-7 Τεραβατωρών ετησίως. Για τις επιχειρήσεις αυτές, η πρόσθετη ενίσχυση σχεδιάζεται να δοθεί μέσω του METSAF και να καλύπτει την περίοδο από τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο έως και το τέλος Δεκεμβρίου.
Από την άλλη πλευρά, οι επιχειρήσεις που δεν λαμβάνουν αντιστάθμιση CO2 έχουν συνολική ετήσια κατανάλωση της τάξης των 1-1,5 Τεραβατωρών. Στη δική τους περίπτωση επελέγη η κάλυψη ολόκληρου του έτους, ώστε η ενίσχυση να αντισταθμίσει σε μεγαλύτερο βαθμό την επιβάρυνση από τις αυξημένες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.
Το κατώτατο όριο της επιδοτούμενης τιμής
Μία από τις παραμέτρους που απομένει να οριστικοποιηθούν είναι το λεγόμενο «floor price», δηλαδή η κατώτατη τιμή μέχρι την οποία θα μπορεί να μειώνεται, μέσω της κρατικής ενίσχυσης, η τιμή αναφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, εξετάζεται επίπεδο μεταξύ 50 και 60 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, ενώ οι ευρωπαϊκοί κανόνες δεν επιτρέπουν η συγκεκριμένη τιμή να πέσει κάτω από τα 50 ευρώ/MWh.
Για τις επιχειρήσεις που λαμβάνουν ήδη αντιστάθμιση CO2, η δυνατότητα πρόσθετης επιδότησης γίνεται εφικτή χάρη στις μεγαλύτερες ευελιξίες που παρέχει το METSAF. Το προηγούμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο έθετε περιορισμούς στη σώρευση διαφορετικών κρατικών ενισχύσεων, ενώ οι προσωρινοί κανόνες επιτρέπουν πλέον μεγαλύτερο συνδυασμό της αντιστάθμισης CO2 με μέτρα στήριξης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
Η παρέμβαση έρχεται μάλιστα μετά την ενίσχυση του ίδιου του μηχανισμού αντιστάθμισης για την περίοδο 2026-2030. Έπειτα από τις διαπραγματεύσεις του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο σχετικός συντελεστής διατηρήθηκε στο 0,82, με αποτέλεσμα οι δικαιούχες επιχειρήσεις να εξασφαλίζουν περίπου 75 εκατ. ευρώ περισσότερα ετησίως, σε σχέση με το σενάριο της προβλεπόμενης μείωσης των ενισχύσεων.
Οι υπόλοιπες παρεμβάσεις για το ενεργειακό κόστος
Το πακέτο των 100 εκατ. ευρώ έρχεται να προστεθεί σε μία σειρά μέτρων που έχουν ήδη δρομολογηθεί για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους της παραγωγής. Από την 1η Ιουλίου έχουν μειωθεί κατά 50% οι χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας για τη βιομηχανία, παρέμβαση που αφορά περίπου 23.000 καταναλωτές και έχει ετήσιο κόστος περί τα 26 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, έχουν γίνει αλλαγές στο πλαίσιο της αυτοκατανάλωσης μέσω net billing, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν ευκολότερα να περιορίσουν το κόστος ηλεκτροδότησης παράγοντας οι ίδιες μέρος της ενέργειας που χρειάζονται. Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται πλέον και η δυνατότητα εγκατάστασης αυτόνομων μπαταριών, χωρίς να είναι απαραίτητο να συνδυάζονται με φωτοβολταϊκό σταθμό, δίνοντας στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να αξιοποιούν καλύτερα τις διακυμάνσεις των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Στο ίδιο «παζλ» εντάσσεται και το νέο πρόγραμμα επιδότησης συστημάτων αποθήκευσης για επιχειρήσεις, προϋπολογισμού 50 εκατ. ευρώ. Έτσι, η νέα επιδότηση του βιομηχανικού ρεύματος λειτουργεί ως άμεσο μέτρο απορρόφησης μέρους των αυξήσεων του 2026, ενώ οι παρεμβάσεις σε αυτοκατανάλωση και αποθήκευση έχουν πιο μόνιμο χαρακτήρα, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους των επιχειρήσεων σε βάθος χρόνου.