Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου αναμένεται να ανακάμψει σταδιακά από τη διακοπή των ροών στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με τη μηνιαία έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.
- Οι μεταφορές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ αυξάνονται ήδη από τις αρχές Ιουνίου, οδηγώντας σε άνοδο των εξαγωγών της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, παραμένουν σημαντικοί κίνδυνοι και επιχειρησιακοί περιορισμοί που ενδέχεται να καθυστερήσουν την πλήρη ομαλοποίηση.
- Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου προβλέπεται να μειωθεί φέτος κατά 1,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Η υποχώρηση δεν περιορίζεται στις άμεσα επηρεαζόμενες περιοχές, αλλά επεκτείνεται σε όλες τις διεθνείς αγορές καυσίμων, με το ντίζελ να δέχεται τις μεγαλύτερες πιέσεις.
- Το 2027, η παγκόσμια προσφορά αναμένεται να αυξηθεί εκρηκτικά, δημιουργώντας πλεόνασμα άνω των 5 εκατ. βαρελιών ημερησίως. Η εξέλιξη αυτή θα επιτρέψει την αναπλήρωση των στρατηγικών αποθεμάτων που εξαντλήθηκαν κατά την πρόσφατη κρίση.
- Βραχυπρόθεσμα, η αγορά παραμένει υπό πίεση, καθώς τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έχουν μειωθεί δραστικά από την έναρξη της σύγκρουσης και βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, διατηρώντας την αβεβαιότητα για τις τιμές.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά την ενδιάμεση συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό της τρίμηνης σύγκρουσης, η οποία προβλέπει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη και την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Η συμφωνία εκτιμάται ότι μπορεί να βάλει τέλος στη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς πετρελαίου που έχει καταγραφεί, καθώς επηρεάστηκαν περισσότερα από 14.000.000 βαρέλια ημερησίως παραγωγής στη Μέση Ανατολή.
«Εφόσον η συμφωνία διατηρηθεί, οι εξαγωγές και η παραγωγή από τον Κόλπο θα ανακάμψουν σταδιακά, ιδιαίτερα καθώς οι ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου θα μπορούν να επανέλθουν πλήρως μετά την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού», σημειώνει ο ΔΟΕ.
Οι ροές από τη Μέση Ανατολή αρχίζουν να επανέρχονται
Σύμφωνα με την έκθεση, οι μεταφορές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ είχαν ήδη αρχίσει να αυξάνονται στις αρχές Ιουνίου, χάρη στην ενίσχυση των μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο στον Κόλπο του Ομάν.
Ως αποτέλεσμα, οι συνολικές εξαγωγές πετρελαίου της Μέσης Ανατολής αυξήθηκαν στα περίπου 12.000.000 βαρέλια ημερησίως στις αρχές Ιουνίου, από το χαμηλό των 9,6 εκατομμυρίων βαρελιών που είχε καταγραφεί τον Μάιο.
Ωστόσο, ο ΔΟΕ προειδοποιεί ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι για την πλήρη αποκατάσταση των ροών, καθώς πολιτικοί και επιχειρησιακοί περιορισμοί, όπως οι εκτεταμένες επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης και τα εκκρεμή ζητήματα διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, ενδέχεται να καθυστερήσουν την ομαλοποίηση της αγοράς.
Πτώση της ζήτησης το 2026, ανάκαμψη στη συνέχεια
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου θα μειωθεί κατά 1,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως φέτος, μετά από πτώση περίπου 5 εκατ. βαρελιών ημερησίως κατά το διάστημα Απριλίου - Ιουνίου.
Η υποχώρηση της ζήτησης, σύμφωνα με την έκθεση, δεν περιορίζεται πλέον στις περιοχές που επηρεάστηκαν άμεσα από τη σύγκρουση Ιράν - ΗΠΑ, αλλά εμφανίζεται σχεδόν σε όλες τις αγορές καυσίμων διεθνώς, με το ντίζελ να παρουσιάζει τις μεγαλύτερες πιέσεις.
Παράλληλα, ο ΔΟΕ προβλέπει ότι η ζήτηση θα ανακάμψει το 2027, καθώς οι χαμηλότερες τιμές πετρελαίου και η βελτίωση των οικονομικών προοπτικών θα ενισχύσουν την κατανάλωση.
Πλεόνασμα άνω των 5 εκατ. βαρελιών ημερησίως το 2027
Στην πρώτη του εκτίμηση για το 2027, ο ΔΟΕ προβλέπει εκρηκτική αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς κατά περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, την ώρα που η ζήτηση θα αυξηθεί μόλις κατά 2 εκατομμύρια βαρέλια.
Βάσει των υπολογισμών της υπηρεσίας, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου θα μπορούσε να εμφανίσει πλεόνασμα άνω των 5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως το 2027, καθώς οι παραγωγικές δυνατότητες της Μέσης Ανατολής θα επανέρχονται πλήρως.
«Αυτό θα μπορούσε να προσφέρει μια ευπρόσδεκτη ανάσα στην αγορά και μια ευκαιρία για αναπλήρωση των εξαντλημένων αποθεμάτων ή για δημιουργία νέων στρατηγικών αποθεμάτων, καθώς οι χώρες επανεξετάζουν τις ενεργειακές στρατηγικές τους μετά την κρίση», αναφέρει ο ΔΟΕ.
Τα αποθέματα πετρελαίου παραμένουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα
Παρά τις αισιόδοξες προοπτικές για τα επόμενα χρόνια, η υπηρεσία επισημαίνει ότι η αγορά πετρελαίου ενδέχεται να παραμείνει υπό πίεση βραχυπρόθεσμα.
Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έχουν μειωθεί με ρυθμό περίπου 3,8 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ μόνο τον Μάιο η μείωση των αποθεμάτων υπολογίζεται σε 4,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Ο ΔΟΕ εκτιμά ότι τα αποθέματα ενδέχεται να υποχωρήσουν ακόμη περισσότερο πριν η αγορά περάσει σε κατάσταση πλεονάσματος προς τα τέλη του έτους, γεγονός που διατηρεί την αβεβαιότητα για τις βραχυπρόθεσμες εξελίξεις στις τιμές του πετρελαίου.