Τα οικονομικά αντίμετρα, για τα οποία προετοιμάστηκε με ταχύτητα η Ευρώπη, φαίνεται ότι λειτούργησαν κατευναστικά στις ορμές του Ντόναλντ Τραμπ.
Αυτή είναι, τουλάχιστον, η ανάλυση του Ινστιτούτου Bruegel, με φόντο τα όσα συνέβησαν τα προηγούμενα 24ωρα και την αποφυγή μετωπικής σύγκρουσης στο Νταβός. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν επιτρέπεται εφησυχασμός στο ευρωπαϊκό στρατόπεδο, από τη στιγμή που τα γεωπολιτικά μέτωπα παραμένουν ανοικτά.
Η ανάλυση του Bruegel
Οι απειλές επιβολής δασμών αποτέλεσαν βασικό στοιχείο της πρωτοφανούς εκστρατείας πίεσης που χρησιμοποίησε ο Πρόεδρος Τραμπ στην προσπάθειά του να αποκτήσει τη Γροιλανδία.
Πρόκειται για ακόμη ένα παράδειγμα της κεντρικής σημασίας των δασμών στην εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησής του. Ανεξαρτήτως της συμφωνίας που μόλις ανακοινώθηκε για τη Γροιλανδία, υπάρχουν πολλαπλά σημεία τριβής – όπως, για παράδειγμα, η ψηφιακή ρύθμιση – εξαιτίας των οποίων η συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ για τους δασμούς, που επιτεύχθηκε στο Τέρνμπερι τον Αύγουστο του 2025, θα μπορούσε να καταρρεύσει.
Η διαχείριση των αμερικανικών απαιτήσεων για τη Γροιλανδία από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις φαίνεται ότι αποτέλεσε επίτευγμα διπλωματίας, καθώς συνδύασε ήπια δημόσια μηνύματα με σαφή σήματα αποφασιστικότητας για ισχυρά αντίποινα, εφόσον αυτό καθίστατο αναγκαίο. Ο συνδυασμός αυτός απέτρεψε την πραγματική επιβολή δασμών και διευκόλυνε την αποκλιμάκωση – τουλάχιστον προς το παρόν.
Το γεγονός, ωστόσο, ότι αυτές οι απαιτήσεις διατυπώθηκαν εξαρχής αποτελεί επίσης αποτέλεσμα της ταχείας υποχώρησης της ΕΕ στις αμερικανικές απαιτήσεις το καλοκαίρι του 2025. Η στάση αυτή μπορεί να δικαιολογήθηκε από την ανάγκη διατήρησης της στήριξης προς την Ουκρανία και της βοήθειας προς τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ώστε να προσαρμοστούν σε υψηλούς και ασταθείς αμερικανικούς δασμούς, πλην όμως ερμηνεύθηκε ευρέως ως ένδειξη ευρωπαϊκής αδυναμίας.
Η διατλαντική σχέση είναι αναμφισβήτητα η σημαντικότερη σχέση στην παγκόσμια οικονομία. Οι δασμοί πλήττουν την οικονομία αυξάνοντας άμεσα το κόστος και δημιουργούν αβέβαιες συνθήκες εμπορίου, οι οποίες μπορούν να καθυστερήσουν ή να αποτρέψουν επενδύσεις. Ως εκ τούτου, είναι προς το οικονομικό συμφέρον της ΕΕ να σταθεροποιήσει τα επίπεδα των δασμών και να αποτρέψει την επανάληψη μιας κρίσης τύπου Γροιλανδίας.
Το δίδαγμα για την ΕΕ είναι ότι αυτό απαιτεί μια πιο σθεναρή στάση και μεγαλύτερη ετοιμότητα για αντίποινα από ό,τι έχει επιδείξει στο παρελθόν. Ο Λευκός Οίκος θα είναι λιγότερο διατεθειμένος να επαναλάβει τέτοιες ενέργειες εάν πιστεύει ότι η οικονομική εξαναγκαστική πίεση θα αντιμετωπίζεται συστηματικά με σταθερή και αποφασιστική αντίσταση.