Με την ελπίδα ότι ο εφιάλτης στον Περσικό θα τελειώσει το συντομότερο δυνατόν ζουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, μεταξύ των οποίων και η ελληνική.
«Ο Απρίλιος μπορεί να είναι πιο προβληματικός από τον Μάρτιο», προειδοποίησε ο Κ. Πιερρακάκης μιλώντας στο CNBC και συμπλήρωσε ότι, ακόμα και στο καλό σενάριο, η ομαλοποίηση των ροών στις εφοδιαστικές αλυσίδες θα πάρει τουλάχιστον ένα δίμηνο, χωρίς να επιστρέφουμε, όμως, στα πρότερα επίπεδα. Και κάπως έτσι, ο πρόεδρος του Eurogroup προσγείωσε στη σκληρή πραγματικότητα όσους πιστεύουν ότι λίαν συντόμως θα έχουμε λήξη του συναγερμού, άρα ότι δεν απαιτούνται έκτακτα μέτρα αντιμετώπισης των επιπτώσεων της κρίσης.
Τι (δεν) φέρνει η Σύνοδος Κορυφής
Το μήνυμα Πιερρακάκη αποκτά ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς την επόμενη εβδομάδα οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα κληθούν εκ νέου να βρουν μια πειστική απάντηση στη νέα ενεργειακή κρίση, που εξελίσσεται ως η πιο σοβαρή της Ιστορίας. Δυστυχώς, παρά τη διαπίστωση ότι ήδη νοικοκυριά κι επιχειρήσεις στην Ευρώπη νιώθουν τις επιπτώσεις του πολέμου, η επιστολή Κόστα στους Ευρωπαίους ηγέτες δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας ότι μπορεί να αποφασιστούν ή να δρομολογηθούν γενναίες παρεμβάσεις.
«Δεδομένων των πιθανών περαιτέρω αρνητικών οικονομικών συνεπειών μιας παρατεταμένης σύγκρουσης, θα συζητήσουμε τα μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας, βασιζόμενοι στις αποφάσεις που ελήφθησαν στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου και στα μέτρα που πρότεινε η Επιτροπή σε συνέχεια αυτών», σημειώνει ο πρόεδρος Κόστα στην επιστολή του κι αυτό σημαίνει ότι εκ προοιμίου τίθεται εκτός συζήτησης το έστω προσωρινό “πάγωμα” των κανόνων για τις “οροφές” δαπανών, που θα έλυνε τα χέρια και της Αθήνας για περισσότερα μέτρα στήριξης.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι στο τραπέζι θα τεθούν κυρίως κοινά μέτρα για την εξοικονόμηση ενέργειας, όπως συνέβη στην κρίση του 2022/2023, ενώ υπάρχουν εισηγήσεις για μεγαλύτερη ελαστικότητα στους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων, έτσι ώστε να θωρακιστούν κυρίως βιομηχανίες από το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Διαμορφώνεται, πάντως, μπλοκ χωρών κυρίως του ευρωπαϊκού Νότου, που θα επιχειρήσουν εκ νέου να κάμψουν τις αντιρρήσεις των Βόρειων για μέτρα στήριξης σε νοικοκυριά, όχι απαραίτητα με “πάγωμα” των δημοσιονομικών κανόνων, αλλά με ad hoc ερμηνεία του ορισμού των έκτακτων δαπανών, οι οποίες δεν προσμετρώνται στις ετήσιες “οροφές” δαπανών.
Όλη αυτή η συζήτηση θα διεξαχθεί, πάντως, υπό το φόβο παρέμβασης της ΕΚΤ, με αύξηση των επιτοκίων, έτσι ώστε να αποτραπεί ένα πληθωριστικό σπιράλ. «Τα μέτρα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα. Πρέπει να στηρίξουμε τους πιο ευάλωτους και όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη», έσπευσε να καθησυχάσει τα «γεράκια» της ΕΚΤ ο Κ. Πιερρακάκης, πριν πατήσουν το κουμπί.
Τα μέτρα που έχουν πάρει τα κράτη-μέλη
Μέχρι τώρα, τα κράτη- μέλη έχουν προχωρήσει σε μέτρα προσωρινής χρονικής διάρκειας, υπό τον φόβο των κυρώσεων που προβλέπει το Σύμφωνο Σταθερότητας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, άλλωστε, ότι σχεδόν η μισή Ευρωζώνη -συμπεριλαμβανομένων Γαλλίας και Ιταλίας- βρίσκεται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος.
Σύμφωνα με το παρατηρητήριο του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, οι έως τώρα παρεμβάσεις στην Ευρώπη είναι οι εξής:
- Βουλγαρία: Επιδότηση καυσίμων στοχευμένη στο εισόδημα για ιδιοκτήτες αυτοκινήτων-Αύξηση της αποζημίωσης για τους αγρότες σχετικά με τον ειδικό φόρο καυσίμων.
- Κροατία: Πλαφόν στις τιμές πετρελαίου και ντίζελ-Μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης καυσίμων-Παροχή άμεσης οικονομικής στήριξης σε ευάλωτες ομάδες και στοχευμένης τομεακής βοήθειας για τις μεταφορές και τη γεωργία.
- Τσεχία: Περιορισμός των περιθωρίων κέρδους των λιανοπωλητών καυσίμων- Μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης.
- Γαλλία: Παροχή στοχευμένης προσωρινής στήριξης σε βασικούς τομείς (μεταφορές, αλιεία και γεωργία).
- Γερμανία: Μείωση του φόρου βενζίνης και ντίζελ και αφορολόγητο μπόνους εργοδότη- Περιορισμός για τα πρατήρια καυσίμων για αύξηση τιμών βενζίνης και ντίζελ μόνο μία φορά την ημέρα.
- Ουγγαρία: Πλαφόν στις τιμές καυσίμων- Μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στη βενζίνη και το ντίζελ.
- Ιρλανδία: Παράταση επιδόματος καυσίμων και αύξηση έκπτωσης για ντίζελ- Μείωση των ειδικών συντελεστών κατανάλωσης στη βενζίνη και το ντίζελ, μείωση του φόρου NORA και μείωση των φόρων στα καύσιμα κινητήρων- Στοχευμένη ενεργειακή υποστήριξη για συνταξιούχους, φροντιστές και άτομα με αναπηρίες.
- Ιταλία: Μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα- Παροχή στοχευμένων φορολογικών ελαφρύνσεων σε εταιρείες οδικών μεταφορών και στον τομέα της αλιείας και στοχευμένων φορολογικών πιστώσεων για γεωργικές επιχειρήσεις.
- Λετονία: Μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο ντίζελ και το πράσινο ντίζελ.
- Πολωνία: Πλαφόν στις τιμές βενζίνης και ντίζελ- Μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα και μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης.
- Πορτογαλία: Προσωρινή μείωση του φόρου καυσίμων.
- Ρουμανία: Μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο ντίζελ- Παράταση του προγράμματος μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης ντίζελ για τους μεταφορείς και νέα εισφορά αλληλεγγύης σε έκτακτα έσοδα από πωλήσεις αργού πετρελαίου και πετρελαίου.
- Σλοβενία: Μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης σε βενζίνη, ντίζελ και πετρέλαιο θέρμανσης.
- Ισπανία: Μείωση του ΦΠΑ καυσίμων και αναστολή του ειδικού φόρου κατανάλωσης υδρογονανθράκων.
- Σουηδία: Προσωρινή μείωση του φόρου καυσίμων οχημάτων.