Στις 30 Απριλίου θα «κλειδώσει» ο απολογισμός του 2025 για το Μεσοπρόθεσμο, όπως και τα νέα μακροοικονομικά σενάρια για το αν και πόσο επηρεάζεται ο Προϋπολογισμός από τον πόλεμο στον Περσικό.
Οι πληροφορίες του iefimerida αναφέρουν ότι τότε θα “κλειδώσουν” και οι “οροφές” δαπανών του 2026, άρα και τα περιθώρια νέων μέτρων στήριξης, ασχέτως του αν η Κομισιόν θα υποχρεωθεί τελικά από τις εξελίξεις, να ανάψει πράσινο φως σε περιορισμένου χρόνου δημοσιονομική χαλάρωση.
Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, τις τελευταίες τέσσερις ημέρες έγιναν πολύωρες τηλεδιασκέψεις με τους τεχνοκράτες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και μέσα στη Μεγάλη Εβδομάδα θα συνεχιστεί η ανταλλαγή στοιχείων. Στο επίκεντρο αυτών των διαβουλεύσεων δεν βρίσκονται μόνο τα πολεμικά σενάρια, που έχει εκπονήσει το οικονομικό επιτελείο και προβλέπουν “ψαλίδισμα” της ανάπτυξης κατά μισή μονάδα και επιτάχυνση του πληθωρισμού στα όρια του 5%, αλλά κυρίως τα δημοσιονομικά περιθώρια, για νέα μέτρα απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, όπως αυτά διαμορφώνονται από τις ετήσιες “οροφές” δαπανών.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η υποεκτέλεση δαπανών στη διάρκεια του 2025, έδωσε τη δυνατότητα στο υπουργείο Οικονομικών να ανακοινώσει το πρώτο πακέτο μέτρων 300 εκ ευρώ, εκ των οποίων, όμως, τα περίπου 100 εκ είναι αυτοχρηματοδότηση από την αύξηση της φορολογίας στα ηλεκτρονικά τυχερά παιχνίδια. Αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι τα “παζάρια” με τους Ευρωπαίους τεχνοκράτες έχουν να κάνουν με τη μόνιμη επίδραση αυτής της εξοικονόμησης δαπανών, άρα αφενός με τη “νομιμοποίηση” του πρώτου πακέτου μέτρων, αφετέρου με τη δυνατότητα επιπλέον μέτρων στήριξης, χωρίς να παραβιάζονται οι φετινές “οροφές” δαπανών.
Τα σενάρια στο τραπέζι
Αυτό που αναφέρουν οι πληροφορίες είναι μέχρι το τέλος Μαΐου, οπότε ολοκληρώνεται η ισχύς των επιδοτήσεων στα καύσιμα, δεν θα πρέπει να αναμένονται νέες παρεμβάσεις, παρά μόνο αν έχουμε ραγδαίες, αρνητικές εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου, με άμεσες επιπτώσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ως εκ τούτου, το ερώτημα που “καίει” το οικονομικό επιτελείο είναι τι μέλλει γενέσθαι από τον Ιούνιο και μετά.
Ακόμα και στο σενάριο της λήξης του πολέμου μέσα στις επόμενες εβδομάδες, η αποκατάσταση των ζημιών σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές θα πάρει μήνες ή και χρόνια και είναι ενδεικτική της κατάστασης η δήλωση του επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, για τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία, η οποία θα πλήξει την Ευρώπη λίαν συντόμως. Με αυτά τα δεδομένα, το οικονομικό επιτελείο εξετάζει τα σενάρια για τις όποιες αναγκαίες επόμενες κινήσεις.
Στο πρώτο σενάριο, όπου η Κομισιόν εμμένει στην άρνηση της για δημοσιονομική χαλάρωση, τα περιθώρια παρεμβάσεων θα είναι εκ των πραγμάτων μικρά και σε συνάρτηση με την κατάληξη των “παζαριών” για τα όρια των φετινών “οροφών” δαπανών. Προφανώς και υπάρχει η δυνατότητα αντίμετρων, όπως έγινε με την αύξηση της φορολογίας των τυχερών παιχνιδιών.
Όσον αφορά στους ισχυρισμούς περί περιθωρίων, που δίνουν τα αυξημένα έσοδα ΦΠΑ από τις πωλήσεις καυσίμων, αρμόδιες πηγές επισημαίνουν ότι ακόμα κι αν υποθέσει κανείς ότι μπορεί να υπάρξει μια μηνιαία αύξηση της τάξης των 35 εκ ευρώ, θα πρέπει να συνυπολογιστεί η μείωση της κατανάλωσης, όπως αποτυπώνεται στα έσοδα από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης. Είναι ενδεικτικό ότι στο πρώτο δίμηνο, ενώ τα έσοδα του ΦΠΑ σημείωσαν υπέρβαση κατά 45 εκ ευρώ, οι εισπράξεις από ΕΦΚ υστέρησαν κατά 223 εκ ευρώ. Επιπλέον θα πρέπει να ληφθούν υπόψιν οι αλλαγές στις συνήθειες των οδηγών, καθώς σύμφωνα με πληροφορίες καταγράφεται μείωση της κατανάλωσης 100άρας βενζίνης και στροφή στη φτηνότερη 95άρα.
Το δεύτερο σενάριο, βασίζεται στη θεωρία του... “ώριμου φρούτου”. Η εκτίμηση- απολύτως βάσιμη- είναι ότι όσο βαθαίνει η κρίση, εντείνονται οι επιπτώσεις και τα κράτη- μέλη προχωρούν μονομερώς σε μέτρα στήριξης που απειλούν τις δημοσιονομικές ισορροπίες της Ευρωζώνης, θα ενταθεί η πίεση στην Κομισιόν αλλά και στις Βόρειες χώρες, να αποδεχθούν, έστω για περιορισμένο χρόνο τη χαλάρωση των κανόνων για τις “οροφές” δαπανών. Όπως σημειώνουν αρμόδιες πηγές, σχεδόν για τη μισή Ευρωζώνη έχει κινηθεί διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος (EDP), συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας και τις Ιταλίας, ενώ με το ένα πόδι μέσα βρίσκεται και η Ισπανία μετά τα μέτρα που ανακοίνωσε. Θα αντέξει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μια τέτοια θεσμική κρίση, στο όνομα μιας αμφιβόλου αξίας δημοσιονομικής πειθαρχίας;