Έναν από τους μεγαλύτερους μετασχηματισμούς των τελευταίων δεκαετιών ετοιμάζεται να γνωρίσει το παραλιακό μέτωπο της Αττικής, καθώς μια σειρά από μεγάλα έργα που για χρόνια βρίσκονταν στα χαρτιά περνούν σταδιακά στη φάση της υλοποίησης.
Από τον Φαληρικό Όρμο και το νέο Μητροπολιτικό Πάρκο «ΑΕΝΑΟΝ» μέχρι τον παραλιακό πεζόδρομο-ποδηλατόδρομο και την επόμενη παρέμβαση στις εγκαταστάσεις του Τάε Κβον Ντο διαμορφώνεται ένας νέος χάρτης έργων με ορίζοντα κυρίως την περίοδο 2027-2030.
Το μεγάλο στοίχημα είναι οι διαφορετικές αναπλάσεις να πάψουν να λειτουργούν ως απομονωμένες «νησίδες» και να συνδεθούν μεταξύ τους, δημιουργώντας έναν περισσότερο ενιαίο παράκτιο άξονα πρασίνου, αναψυχής, αθλητισμού και μετακίνησης.
Σε αυτή την κατεύθυνση, καθοριστικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει ο παραλιακός ποδηλατόδρομος, ο οποίος σχεδιάζεται να συνδεθεί και με το εσωτερικό δίκτυο του ΑΕΝΑΟΝ.
Το ΑΕΝΑΟΝ αλλάζει τον Φαληρικό Όρμο
Η μεγαλύτερη και πιο ώριμη από τις νέες παρεμβάσεις είναι πλέον το Μητροπολιτικό Πάρκο «ΑΕΝΑΟΝ» στον Φαληρικό Όρμο. Μετά την υπογραφή της σύμβασης, το έργο αφήνει πίσω του μια μακρά περίοδο μελετών, αδειοδοτήσεων και διοικητικών εκκρεμοτήτων και περνά στο κατασκευαστικό στάδιο.
Το ΑΕΝΑΟΝ αναπτύσσεται σε έκταση 741 στρεμμάτων και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες αστικές και περιβαλλοντικές αναπλάσεις που βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη στην Αττική. Η συνολική χρηματοδότηση υπολογίζεται σε περίπου 370 εκατ. ευρώ, ενώ η εγκατάσταση του εργοταξίου προγραμματίζεται για τον Νοέμβριο. Έως τα μέσα Δεκεμβρίου αναμένεται να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες μελέτες εφαρμογής, προκειμένου οι κύριες κατασκευαστικές εργασίες να ξεκινήσουν στις αρχές του 2027.
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει διάρκεια περίπου 30 μηνών, γεγονός που τοποθετεί την ολοκλήρωση της παρέμβασης μέσα στο 2029.
Πρόκειται για ένα έργο που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά την εικόνα του Φαληρικού Όρμου, μετατρέποντας μια περιοχή που επί δεκαετίες παρέμενε αποκομμένη από τον αστικό ιστό σε έναν νέο μητροπολιτικό χώρο πρασίνου και αναψυχής.
Ο ποδηλατόδρομος που θα ενώσει την ακτογραμμή
Κρίσιμος κρίκος στον νέο χάρτη του παραλιακού μετώπου είναι ο πεζόδρομος-ποδηλατόδρομος της Αθηναϊκής Ριβιέρας. Η παρέμβαση αφορά τη δημιουργία ενιαίας διαδρομής από την Καλλιθέα έως το δημαρχείο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, διασχίζοντας έξι δήμους και καλύπτοντας συνολικά περίπου 12 χιλιόμετρα. Ανάδοχος του έργου είναι η ΖΗΤΑΚΑΤ.
Το έργο, ωστόσο, αποδείχθηκε στην πράξη πολύ πιο σύνθετο από όσο είχε αρχικά υπολογιστεί. Ο περιορισμένος διαθέσιμος δημόσιος χώρος, οι γραμμές του τραμ, οι διαφορετικές ιδιοκτησίες και αρμοδιότητες, αλλά και οι μεγάλες επενδύσεις που εξελίσσονται παράλληλα κατά μήκος της Ριβιέρας δημιούργησαν μια σειρά από τεχνικές και αδειοδοτικές δυσκολίες.
Χαρακτηριστικό είναι ότι στην πορεία προέκυψε η ανάγκη για πρόσθετα τεχνικά έργα. Στη ζώνη της μαρίνας Φλοίσβου και του Παλαιού Φαλήρου απαιτήθηκαν 13 νέες κατασκευές συνολικού μήκους περίπου 620 μέτρων, στην παραλία Αλίμου ακόμη επτά, συνολικού μήκους περίπου 400 μέτρων, ενώ από τη Γλυφάδα έως τη Βούλα προβλέφθηκαν πέντε επιπλέον τεχνικά έργα, μήκους περίπου 270 μέτρων.
Οι αλλαγές σε Ελληνικό και Μαρίνα Αλίμου
Δύο από τα δυσκολότερα σημεία της συνολικής παραλιακής διαδρομής είναι σήμερα η Μαρίνα Αλίμου και το Ελληνικό, ακριβώς επειδή εκεί βρίσκονται σε εξέλιξη μεγάλες επενδύσεις που μεταβάλλουν τα δεδομένα πάνω στα οποία είχε βασιστεί ο αρχικός σχεδιασμός.
Στη Μαρίνα Αλίμου εξετάζεται μια μικρή παράκαμψη περίπου 150 μέτρων, προκειμένου να διατηρηθεί η συνέχεια της διαδρομής χωρίς να δημιουργηθεί εμπλοκή με την ανάπλαση της μαρίνας. Στο Ελληνικό η εξίσωση είναι πιο σύνθετη, καθώς αναζητείται εναλλακτική χάραξη που θα επιτρέψει τη διέλευση χωρίς να επηρεαστεί το μεγάλο εργοτάξιο της επένδυσης.
Παρά τις εκκρεμότητες αυτές, ο σχεδιασμός προβλέπει ότι το μεγαλύτερο μέρος του ποδηλατόδρομου θα ολοκληρωθεί μέσα στο 2027.
Από το Ταμείο Ανάκαμψης στο «Αττική 2021-2027»
Σημαντική αλλαγή έχει υπάρξει και στο χρηματοδοτικό σκέλος. Ο πεζόδρομος-ποδηλατόδρομος είχε αρχικά ενταχθεί στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης, με αρχικό προϋπολογισμό 19 εκατ. ευρώ, ενώ η σύμβαση κατασκευής είχε υπογραφεί τον Ιούλιο του 2024. Οι διαδοχικές καθυστερήσεις, όμως, δεν επέτρεψαν στο έργο να παραμείνει εντός των αυστηρών χρονικών ορίων του Ταμείου Ανάκαμψης. Η εξέλιξη αυτή, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι τα συγκεκριμένα τμήματα μένουν χωρίς χρηματοδοτική κάλυψη.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο περιφερειάρχης Αττικής, τα τμήματα που απεντάχθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης περνούν στο Περιφερειακό Πρόγραμμα «Αττική 2021-2027», στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021-2027, προκειμένου να συνεχιστεί και να ολοκληρωθεί το έργο.
Το επόμενο μεγάλο βήμα στο Τάε Κβον Ντο
Την ίδια στιγμή, η Περιφέρεια προετοιμάζει την επόμενη μεγάλη παρέμβαση στον Φαληρικό Όρμο, αυτή τη φορά στις εγκαταστάσεις του Τάε Κβον Ντο. Η βασική μελέτη έχει ολοκληρωθεί, προχωρά η μελέτη σκοπιμότητας και ολοκληρώνεται το πολεοδομικό σκέλος. Το συνολικό σχέδιο αναμένεται να παρουσιαστεί στον πρωθυπουργό έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, ενώ έχει ήδη παρουσιαστεί στους Jaspers.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι πλέον η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, αναζητούνται περίπου 140 εκατ. ευρώ για τη δεύτερη φάση της συνολικής ανάπλασης του παραλιακού μετώπου.
Εφόσον εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση και προχωρήσει η απαιτούμενη προένταξη, ο διαγωνισμός σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί μέσα στο 2027, ώστε ο κατασκευαστής να εγκατασταθεί το 2028 και να ξεκινήσουν οι εργασίες. Ο χρονικός ορίζοντας ολοκλήρωσης τοποθετείται προς το τέλος του 2029 ή το 2030.
Ένας νέος παράκτιος άξονας έως το τέλος της δεκαετίας
Αν τα χρονοδιαγράμματα τηρηθούν, μέχρι το τέλος της δεκαετίας ένα μεγάλο τμήμα του παραλιακού μετώπου της Αθήνας θα έχει διαφορετική εικόνα.
Το ΑΕΝΑΟΝ θα έχει δημιουργήσει έναν νέο μητροπολιτικό πυρήνα πρασίνου στον Φαληρικό Όρμο, το Τάε Κβον Ντο σχεδιάζεται να αποκτήσει νέα ζωή και ο παραλιακός ποδηλατόδρομος θα λειτουργεί ως συνδετικός άξονας μεταξύ διαφορετικών αναπλάσεων.
Αυτό είναι και το μεγαλύτερο στοίχημα της επόμενης περιόδου: τα δεκάδες έργα που εξελίσσονται από το Φάληρο έως τα νότια προάστια να συνδεθούν μεταξύ τους και να δημιουργήσουν μια πραγματικά συνεχόμενη παραλιακή ζώνη. Μια ακτογραμμή περισσότερο προσβάσιμη στους πολίτες, με νέους χώρους πρασίνου, περιπάτου, ποδηλάτου, αθλητισμού και αναψυχής, που θα λειτουργεί πλέον ως ενιαίος αστικός προορισμός και όχι ως ένα άθροισμα αποσπασματικών παρεμβάσεων.