Τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται με ταχείς ρυθμούς, πλησιάζοντας σε κρίσιμα επίπεδα, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή διαταράσσει σοβαρά την προσφορά και εντείνει τις πιέσεις στις αγορές ενέργειας.
Σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Energy που επικαλούνται οι Financial Times, τα αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν τον Απρίλιο κατά σχεδόν 200 εκατομμύρια βαρέλια (6,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως) καταγράφοντας μία από τις ταχύτερες πτώσεις στην ιστορία.
Ιστορική πτώση των αποθεμάτων πετρελαίου παρά τη μείωση της ζήτησης
Εντυπωσιακό είναι ότι η μείωση αυτή σημειώθηκε παρά την ταυτόχρονη κατάρρευση της ζήτησης για πετρέλαιο κατά περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, τη μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί εκτός της περιόδου της πανδημίας της Covid-19.
Αναλυτές της S&P Global Energy εκτιμούν ότι η συνολική απώλεια προσφοράς λόγω του πολέμου των ΗΠΑ με το Ιράν πλησιάζει πλέον το ένα δισεκατομμύριο βαρέλια.
Ο Τζιμ Μπέρκχαρντ, επικεφαλής έρευνας για το αργό πετρέλαιο στην S&P Global Energy, προειδοποίησε ότι «το γεγονός ότι η σωρευτική απώλεια προσφοράς πλησιάζει πλέον το ένα δισεκατομμύριο βαρέλια είναι ένα συγκλονιστικό μέγεθος που τα αποθέματα δεν μπορούν να καλύψουν επ’ αόριστον. Έρχεται μια αναπόφευκτη διόρθωση της αγοράς».
Κρίσιμος παράγοντας τα Στενά του Ορμούζ
Κεντρικό ρόλο στην κρίση διαδραματίζει ο περιορισμός της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και τα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με την S&P Global Energy, ακόμη και αν αποκατασταθεί η διέλευση από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα, θα απαιτηθούν τουλάχιστον επτά μήνες για την πλήρη επαναφορά της παραγωγής πετρελαίου στα επίπεδα πριν την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.
Ωστόσο, το σενάριο αυτό θεωρείται αισιόδοξο. Η S&P προειδοποιεί ότι εάν οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές αποδειχθούν εκτεταμένες ή παραταθεί η σύγκρουση, η κρίση μπορεί να διαρκέσει πολύ περισσότερο.
«Όσο περισσότερο παραμένουν κλειστά τα Στενά, τόσο πιθανότερο είναι η κρίση προσφοράς να επεκταθεί στα τέλη του 2026 και στο 2027», επισημαίνει η S&P Global Energy.
Αποθέματα σε χαμηλό οκταετίας, φόβοι για εκτίναξη τιμών
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τη Goldman Sachs, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου πλησιάζουν στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων οκτώ ετών, με τον κόσμο να διαθέτει περίπου 45 ημέρες αποθεμάτων διυλισμένων προϊόντων, όπως βενζίνη και ντίζελ.
Έμποροι προειδοποιούν ότι αν τα αποθέματα πέσουν κάτω από κρίσιμα όρια τις επόμενες εβδομάδες, οι τιμές θα μπορούσαν να εκτοξευθούν απότομα.
Ήδη, στη Βόρεια Ευρώπη τα αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο εξαετίας, ενώ στις ΗΠΑ τα αποθέματα βενζίνης μειώνονται ενόψει της θερινής περιόδου.
«Η σοβαρότητα της κρίσης δεν έχει ακόμη φανεί πλήρως»
Η S&P Global Energy εκτιμά ότι η πτώση της ζήτησης και η συρρίκνωση των αποθεμάτων πετρελαίου αποτυπώνουν το εύρος της κρίσης.
Όπως αναφέρουν οι αναλυτές της εταιρείας, «η πλήρης σοβαρότητα της μεγαλύτερης διαταραχής προσφοράς στην ιστορία δεν έχει ακόμη φανεί».
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής οικονομολόγος της RSM US, Τζο Μπρουσουέλας, προειδοποίησε για τις ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις: «Ο χρόνος δεν είναι σύμμαχος της αμερικανικής οικονομίας», τονίζοντας ότι η άνοδος των τιμών ενέργειας επηρεάζει σχεδόν κάθε πτυχή της οικονομικής δραστηριότητας.
Κίνδυνος «καταστροφής ζήτησης»
Η παρατεταμένη άνοδος των τιμών του μαύρου χρυσού ενδέχεται να οδηγήσει σε αυτό που οι αναλυτές αποκαλούν «καταστροφή ζήτησης», δηλαδή σε σημαντική μείωση της κατανάλωσης λόγω κόστους.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας χαρακτηρίζει τη σύγκρουση ως τη «σοβαρότερη διαταραχή προσφοράς πετρελαίου στην ιστορία» και προειδοποιεί ότι «η καταστροφή της ζήτησης θα εξαπλωθεί καθώς η σπανιότητα και οι υψηλές τιμές επιμένουν».
Με τις τιμές του πετρελαίου να παραμένουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και τα καύσιμα να ακριβαίνουν σημαντικά, η ενεργειακή κρίση φαίνεται πως θα συνεχίσει να ασκεί έντονες πιέσεις τόσο στις αγορές όσο και στην παγκόσμια οικονομία.