Ο Μάριο Ντράγκι περνά στην επόμενη φάση του σχεδίου του για την Ευρώπη, ιδρύοντας το Rhine Group, ένα νέο think tank με 55 κορυφαίους οικονομολόγους, επιχειρηματίες, ακαδημαϊκούς και πρόσωπα με σημαντική πολιτική και θεσμική εμπειρία.
- Παρά τη θετική υποδοχή της έκθεσης Ντράγκι, οι σημαντικότερες από τις 170 προτάσεις της καθυστερούν. Το Rhine Group στοχεύει να μετατρέψει τις ιδέες σε εφαρμόσιμες λύσεις, αντιμετωπίζοντας τα εμπόδια που επιβραδύνουν τις ευρωπαϊκές μεταρρυθμίσεις.
- Το νέο think tank λειτουργεί ανεξάρτητα από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, δίνοντας στον Ντράγκι μεγαλύτερη ευελιξία. Σκοπός του είναι να προωθεί τις προτάσεις του και να ασκεί πίεση σε Βρυξέλλες και κράτη-μέλη για ταχύτερη υιοθέτησή τους.
- Στο Rhine Group συμμετέχουν 55 ισχυρές προσωπικότητες από τον χώρο της οικονομίας, της τεχνολογίας και της πολιτικής. Μεταξύ τους βρίσκονται νομπελίστες, πρώην ηγέτες κρατών και ιδρυτές κορυφαίων εταιρειών, ενισχύοντας την επιρροή της πρωτοβουλίας.
- Η Ευρώπη υστερεί έναντι ΗΠΑ και Κίνας σε τομείς-κλειδιά όπως η τεχνητή νοημοσύνη, χάνοντας οικονομική και πολιτική ισχύ. Η πρωτοβουλία του Ντράγκι επιδιώκει την άμεση δράση για την ανάκτηση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
Η πρωτοβουλία του πρώην προέδρου της ΕΚΤ και πρώην πρωθυπουργού της Ιταλίας από κοινού με τον Πάτρικ Κόλισον, συνιδρυτή και CEO της Stripe, έχει έναν σαφή στόχο: να μετατρέψει σε συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις τις προτάσεις της «έκθεσης Ντράγκι« για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και να επιταχύνει την εφαρμογή τους.
Η κίνηση έρχεται σχεδόν δύο χρόνια μετά τη δημοσίευση της έκθεσης που είχε αναθέσει στον Ντράγκι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Παρά τη θετική υποδοχή της, αρκετές από τις πιο φιλόδοξες προτάσεις της παραμένουν μέχρι σήμερα σε εκκρεμότητα.
Από την έκθεση Ντράγκι του 2024 στην πράξη
Η έκθεση Ντράγκι περιλάμβανε περισσότερες από 170 προτάσεις για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής οικονομίας, με έμφαση στην ενέργεια, τη βιομηχανία, την άμυνα, τις ψηφιακές υποδομές, την παραγωγικότητα, τις επενδύσεις και τις κεφαλαιαγορές.
Σύμφωνα με ανάλυση του Institut Montaigne, περίπου 30% των συστάσεων έχουν ήδη μετατραπεί σε νομικές ή θεσμικές πρωτοβουλίες, όμως οι σημαντικότερες προτάσεις έχουν προχωρήσει πολύ πιο αργά.
Αυτό ακριβώς φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει το Rhine Group: να λειτουργήσει ως ένας χώρος όπου οικονομολόγοι, επιχειρηματίες, ακαδημαϊκοί και πολιτικοί θα μπορούν να επεξεργάζονται συγκεκριμένες λύσεις για τα εμπόδια που καθυστερούν τις ευρωπαϊκές μεταρρυθμίσεις.
Το νέο σχήμα δεν αποτελεί ευρωπαϊκό θεσμικό όργανο και δεν φιλοδοξεί επισήμως να αντικαταστήσει την Κομισιόν ή τις εθνικές κυβερνήσεις. Ωστόσο, η δημιουργία του δίνει στον Ντράγκι μεγαλύτερη ελευθερία να προωθεί τις δικές του προτάσεις και ταυτόχρονα να ασκεί πίεση στους ευρωπαϊκούς θεσμούς και στα κράτη-μέλη.
55 ισχυρά ονόματα από οικονομία, τεχνολογία και πολιτική
Η σύνθεση του Rhine Group αποτυπώνει και τις φιλοδοξίες της πρωτοβουλίας. Στους 55 συμμετέχοντες περιλαμβάνονται κορυφαίοι οικονομολόγοι, επιχειρηματίες, στελέχη της τεχνολογίας και προσωπικότητες της ευρωπαϊκής πολιτικής.
Μεταξύ αυτών είναι ο νομπελίστας οικονομολόγος Philippe Aghion, ο πρώην πρόεδρος της Εσθονίας Toomas Hendrik Ilves, η Beatrice Weder di Mauro, διευθύντρια του Centre for Economic Policy Research, αλλά και στελέχη της παγκόσμιας τεχνολογικής αγοράς, όπως ο Tobi Lütke της Shopify, ο Niklas Zennström της Atomico και ο Sebastian Siemiatkowski της Klarna.
Ισχυρή είναι και η ιταλική παρουσία, με τον Andrea Pignataro της ION Group, την οικονομολόγο Lucrezia Reichlin, τον καθηγητή του Bocconi Francesco Giavazzi, τον Francesco Decarolis και τον Vittorio Colao, πρώην CEO της Vodafone.
Από τη Γαλλία συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, ο Alexis Kohler, πρώην γενικός γραμματέας των Ηλυσίων, ο πρώην υπουργός Οικονομίας Bruno Le Maire, ο Benoît Coeuré, ο Philippe Aghion και ο επιχειρηματίας Xavier Niel.
Η μεγάλη πρόκληση: να μη μείνει η Ευρώπη πίσω
Πίσω από τη δημιουργία του think tank βρίσκεται η εκτίμηση ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει πλέον ένα πρόβλημα που δεν είναι μόνο οικονομικό αλλά και γεωπολιτικό και στρατηγικό.
Σύμφωνα με το Rhine Group, μόλις τέσσερις από τις 50 μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες στον κόσμο είναι ευρωπαϊκές. Την ίδια ώρα, η Ευρώπη δυσκολεύεται να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Κίνα σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη, οι ψηφιακές πλατφόρμες και οι αναδυόμενες τεχνολογίες.
Η απώλεια ανταγωνιστικότητας σημαίνει, σύμφωνα με το σκεπτικό της πρωτοβουλίας, και απώλεια οικονομικής και τελικά πολιτικής ισχύος. Μια Ευρώπη με χαμηλότερη ανάπτυξη διαθέτει λιγότερους πόρους για άμυνα, υγεία, παιδεία, συντάξεις και κοινωνική προστασία.
Το μήνυμα του Ντράγκι και του Κόλισον είναι επομένως σαφές: η ευρωπαϊκή παρακμή δεν είναι αναπόφευκτη, αλλά η ήπειρος πρέπει να κινηθεί γρήγορα για να ξαναγίνει ανταγωνιστική.
Το Rhine Group επιχειρεί να κάνει ακριβώς αυτό: να μεταφέρει τη συζήτηση από τις διαπιστώσεις και τις εκθέσεις στην εφαρμογή συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων, με την ελπίδα ότι αυτή τη φορά οι προτάσεις για την αλλαγή της ευρωπαϊκής οικονομίας δεν θα μείνουν στα χαρτιά.