Με επενδύσεις που προσεγγίζουν το μισό δισ. ευρώ και με το μεγαλύτερο βάρος να πέφτει πλέον στην ανάπτυξη των δικτύων εκτός των παραδοσιακά ώριμων αγορών, η Enaon EDA χαράσσει τον επόμενο κύκλο επέκτασης των υποδομών διανομής φυσικού αερίου έως το 2031. Το νέο Πρόγραμμα Ανάπτυξης, το οποίο έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση από τη ΡΑΑΕΥ, προβλέπει κεφάλαια 493,9 εκατ. ευρώ για την πενταετία 2027-2031, παράλληλα με έργα ενίσχυσης, αναβάθμισης και επέκτασης του δικτύου σε ολόκληρη τη χώρα.
Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στο ύψος του επενδυτικού πακέτου. Η γεωγραφική κατανομή του δείχνει ότι ένα σημαντικό μέρος της ανάπτυξης μετατοπίζεται προς τη λεγόμενη «Λοιπή Ελλάδα», όπου προγραμματίζονται επενδύσεις 211,5 εκατ. ευρώ. Ακολουθούν η Αττική με 126,2 εκατ. ευρώ, η Θεσσαλονίκη με 78,3 εκατ. ευρώ και η Θεσσαλία με 77,7 εκατ. ευρώ. Με άλλα λόγια, πάνω από τέσσερα στα δέκα ευρώ του συνολικού προγράμματος κατευθύνονται στις περιοχές εκτός Αττικής, Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας.
Η επόμενη πενταετία συνδέεται και με υψηλότερους στόχους διείσδυσης. Για το 2031, το ποσοστό διείσδυσης του φυσικού αερίου προβλέπεται να φθάσει στο 45% στην Αττική, στο 62% στη Θεσσαλία, στο 58% στη Θεσσαλονίκη και στο 31% στη Λοιπή Ελλάδα. Για τις τρεις πρώτες περιοχές το πρόγραμμα αποτυπώνει παράλληλα ετήσιο ρυθμό αύξησης των ενεργών πελατών της τάξης του 4%.
Το μεγαλύτερο άνοιγμα γίνεται στην περιφέρεια
Η πιο εκτεταμένη ανάπτυξη νέων υποδομών προβλέπεται στις περιοχές της Λοιπής Ελλάδας. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, σχεδιάζεται η προσθήκη 760,2 χιλιομέτρων δικτύου χαμηλής πίεσης και 120,35 χιλιομέτρων μέσης πίεσης, μαζί με επτά νέους σταθμούς διανομής MR. Η κάλυψη του δικτύου εκτιμάται ότι θα ενισχυθεί κατά 18 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2025, φθάνοντας στο 46%.
Το ίδιο σκέλος του σχεδιασμού προβλέπει 37.858 νέες συνδέσεις παροχετευτικών αγωγών και την εγκατάσταση 79.837 μετρητών. Στην Ορεστιάδα, ο υφιστάμενος σταθμός αποσυμπίεσης CNG προβλέπεται να αντικατασταθεί το 2027 από μονάδα LNG, με στόχο μεγαλύτερη δυναμικότητα και αυτονομία τροφοδοσίας. Για την ίδια χρονιά το πρόγραμμα τοποθετεί και τη σύνδεση μίας μονάδας παραγωγής βιομεθανίου.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το επόμενο στάδιο ανάπτυξης δεν εξαντλείται στην απλή προσθήκη νέων αγωγών. Περιλαμβάνει ταυτόχρονα αλλαγές στον τρόπο τροφοδοσίας απομακρυσμένων αγορών και σταδιακή προετοιμασία του δικτύου για την υποδοχή ανανεώσιμων αερίων.
Από το CNG στο LNG στη Θεσσαλία
Ιδιαίτερο σκέλος του επενδυτικού σχεδίου αφορά τη Θεσσαλία, όπου προγραμματίζονται 235 χιλιόμετρα νέου δικτύου χαμηλής πίεσης για ανάπτυξη και ακόμη 9 χιλιόμετρα για ενίσχυση του υφιστάμενου δικτύου. Επιπλέον, προβλέπονται 38 χιλιόμετρα μέσης πίεσης, τα οποία θα εξυπηρετήσουν τόσο την ενίσχυση του συστήματος όσο και τη σύνδεση μεγάλων καταναλωτών.
Ένα από τα βασικά μέτωπα είναι η σταδιακή κατάργηση του «εικονικού» δικτύου CNG. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επεκτάσεις για την τροφοδοσία του Τυρνάβου, του Αμπελώνα και της Φαλάνης το 2027 και της Καλαμπάκας το 2028. Παράλληλα, σε οκτώ πόλεις προβλέπεται αντικατάσταση εγκαταστάσεων CNG με σταθμούς LNG μικρής κλίμακας: στην Ελασσόνα το 2027, σε Παλαμά, Σοφάδες και Μουζάκι το 2028, σε Συκούριο και Πύλη το 2029 και σε Αγιά και Φαρκαδόνα το 2030.
Στον ενεργειακό σχεδιασμό της περιοχής μπαίνει παράλληλα και το βιομεθάνιο, καθώς για το 2030 προβλέπεται η σύνδεση τριών μονάδων παραγωγής στο δίκτυο.
Στην Αττική το βάρος περνά στην αναβάθμιση
Διαφορετική είναι η εικόνα στην Αττική, όπου το δίκτυο βρίσκεται σε σαφώς ωριμότερο στάδιο. Εδώ, μέρος του επενδυτικού σχεδιασμού μετατοπίζεται από την καθαρή επέκταση στην ενίσχυση της δυναμικότητας και στην ανανέωση παλαιότερων υποδομών.
Μεταξύ των έργων περιλαμβάνεται η αναβάθμιση του δικτύου των 25 mbar στο κέντρο της Αθήνας, με την τοποθέτηση αγωγών μεγαλύτερης διαμέτρου όπου αυτό απαιτείται, ώστε να ενισχυθούν η δυναμικότητα και η επιχειρησιακή αξιοπιστία του συστήματος. Παράλληλα, εντός του 2026 προβλέπεται η ολοκλήρωση του προγράμματος αντικατάστασης 150 χιλιομέτρων χυτοσιδηρού δικτύου στο κέντρο της πρωτεύουσας.
Πώς περνούν οι επενδύσεις στις χρεώσεις
Το επενδυτικό κύμα έχει αντίκτυπο και στις χρεώσεις χρήσης του δικτύου. Η μέση χρέωση διανομής για οικιακούς και εμπορικούς πελάτες υπολογίζεται σε 19,86 ευρώ/MWh, έναντι 18,58 ευρώ/MWh στο προηγούμενο πρόγραμμα ανάπτυξης.
Για το 2027, η επίδραση των νέων επενδύσεων διαφοροποιείται ανά περιοχή. Στην Αττική, η μέση χρέωση υπολογίζεται σε 11,90 ευρώ/MWh χωρίς τις νέες επενδύσεις και σε 13 ευρώ/MWh όταν αυτές συνυπολογίζονται. Στη Θεσσαλία οι αντίστοιχες τιμές είναι 6,52 και 7,40 ευρώ/MWh, ενώ στη Θεσσαλονίκη 9,39 και 10,54 ευρώ/MWh. Για τη Λοιπή Ελλάδα η διαφοροποίηση είναι οριακή, από 6,52 σε 6,53 ευρώ/MWh.
Το νέο Πρόγραμμα Ανάπτυξης αποτυπώνει δύο διαφορετικές ταχύτητες για το δίκτυο διανομής φυσικού αερίου. Στις ώριμες αγορές, το βάρος περνά περισσότερο στην αναβάθμιση, την αξιοπιστία και τη δυναμικότητα των υφιστάμενων υποδομών, ενώ στην περιφέρεια ο σχεδιασμός εξακολουθεί να έχει ισχυρό αναπτυξιακό χαρακτήρα, με νέους αγωγούς, νέες συνδέσεις και διαφορετικές λύσεις τροφοδοσίας. Την ίδια στιγμή, οι πρώτες προβλέψεις για σύνδεση μονάδων βιομεθανίου προσθέτουν μια νέα παράμετρο στον ρόλο που θα κληθούν να παίξουν τα δίκτυα αερίου την επόμενη πενταετία.