Με «όπλο» τη σημαντική υπεραπόδοση των δημοσιονομικών μεγεθών για το 2025, η κυβέρνηση προχωρά στην ανακοίνωση ενός πακέτου μέτρων συνολικού ύψους περίπου 500 εκατ. ευρώ, το οποίο στοχεύει κυρίως στη στήριξη των συνταξιούχων, αλλά και ευάλωτων ομάδων.
Το εύρος των παρεμβάσεων περιλαμβάνει τόσο έκτακτες ενισχύσεις όσο και μόνιμες αλλαγές, με βασικό «καύσιμο» το υψηλό πρωτογενές πλεόνασμα.
Πιο αναλυτικά σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που αναμένεται να επιβεβαιωθούν από τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώνεται πλεόνασμα κοντά στο 4,8% με 4,9% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου στα 12,2 δισ. ευρώ. Η επίδοση αυτή υπερβαίνει αισθητά τον αρχικό στόχο που είχε τεθεί στο 3,7% του ΑΕΠ ή 9,1 δισ. ευρώ, δημιουργώντας έναν πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο που εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 3 δισ. ευρώ. Ωστόσο, το περιθώριο αξιοποίησης αυτών των πόρων για νέες παροχές είναι περιορισμένο, καθώς υπόκειται στους κανόνες του ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου και στις συνεννοήσεις με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Ανάχωμα στην αύξηση του ενεργειακού κόστους
Στο σκέλος των άμεσων παρεμβάσεων, η κυβέρνηση σχεδιάζει τη συνέχιση μέτρων που λειτουργούν ως ανάχωμα απέναντι στις πιέσεις του ενεργειακού κόστους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης και για τον Μάιο, καθώς και η διατήρηση των ενισχύσεων για την προμήθεια λιπασμάτων, που αφορά κυρίως τον αγροτικό κόσμο. Παράλληλα, εξετάζεται η συνέχιση των εκπτώσεων στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, σε μια προσπάθεια συγκράτησης του κόστους μετακινήσεων ενόψει της θερινής περιόδου.
Ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο για νέες παρεμβάσεις αντίστοιχες με το fuel pass, το οποίο ολοκληρώνεται στο τέλος Μαΐου, ενώ στο τραπέζι βρίσκεται και ένα σχήμα επιδότησης των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, στα πρότυπα του power pass. Ωστόσο, για το τελευταίο διατυπώνονται επιφυλάξεις ως προς την αποτελεσματικότητα και το δημοσιονομικό του αποτύπωμα.
Αύξηση των 250 ευρώ για χαμηλοσυνταξιούχους και ευάλωτες ομάδες και περισσότεροι δικαιούχοι
Στο πεδίο των μόνιμων μέτρων, κεντρική θέση καταλαμβάνει η ενίσχυση των χαμηλοσυνταξιούχων και ευάλωτων ομάδων. Η υφιστάμενη εφάπαξ οικονομική ενίσχυση των 250 ευρώ αναμένεται να αυξηθεί τουλάχιστον στα 300 ευρώ, ενώ εξετάζεται και η διεύρυνση της βάσης των δικαιούχων. Σήμερα, το μέτρο καλύπτει περίπου 1,4 εκατ. πολίτες, μεταξύ των οποίων συνταξιούχοι άνω των 65 ετών με χαμηλά εισοδήματα, ανασφάλιστοι υπερήλικες και άτομα με αναπηρία. Τα εισοδηματικά όρια τοποθετούνται στις 14.000 ευρώ για άγαμους ή χήρους και στις 26.000 ευρώ για έγγαμους ή όσους έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης.
Σχεδιάζονται παρεμβάσεις για ενίσχυση των ενοικιαστών
Παράλληλα, στο κυβερνητικό επιτελείο επεξεργάζονται σενάρια για ενίσχυση των ενοικιαστών, με βασική επιλογή την αύξηση της επιστροφής ενοικίου πέραν του σημερινού πλαφόν των 800 ευρώ.
Δεν αποκλείεται, μάλιστα, να υπάρξουν και πρόσθετες κινήσεις με φορολογικό χαρακτήρα, οι οποίες αρχικά προορίζονταν για τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και μείωση των φορολογικών βαρών
Το πακέτο που ανακοινώνεται αποτελεί ουσιαστικά την πρώτη φάση ενός ευρύτερου σχεδιασμού, ο οποίος θα εξελιχθεί σταδιακά τους επόμενους μήνες, με ορίζοντα τις εξαγγελίες της Θεσσαλονίκης. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται και παρεμβάσεις με στόχο την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και τη μείωση των φορολογικών βαρών για τις επιχειρήσεις. Μεταξύ των σεναρίων περιλαμβάνεται η μείωση της προκαταβολής φόρου, καθώς και η μείωση του συντελεστή φορολόγησης των επιχειρηματικών κερδών από το 22% στο 20%, όπως είχε τεθεί ως στόχος σε προηγούμενο κυβερνητικό πρόγραμμα.
Στο ίδιο πακέτο εντάσσονται και αλλαγές που αφορούν τους ελεύθερους επαγγελματίες, με πιθανές παρεμβάσεις στα τεκμήρια φορολόγησης, αλλά και η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, ένα μέτρο που εδώ και χρόνια βρίσκεται στο επίκεντρο της κριτικής από την αγορά.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο ζήτημα της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης για τους συνταξιούχους. Εξετάζεται είτε η μείωσή της είτε ακόμη και η πλήρης κατάργησή της, με στόχο την αύξηση του καθαρού εισοδήματος για όσους λαμβάνουν υψηλότερες συντάξεις. Η συγκεκριμένη εισφορά επιβάλλεται κλιμακωτά σε κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ μεικτά και φτάνει έως και το 14% για τα υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια, ενώ εφαρμόζεται ξεχωριστά και στις επικουρικές συντάξεις.