Ανθεκτικότητα απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις συνεχίζει να επιδεικνύει η ελληνική οικονομία, η οποία διατήρησε και στο β’ τρίμηνο του 2026 ρυθμούς ανάπτυξης αισθητά υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.
Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση και κατά 0,3% σε τριμηνιαία βάση, έναντι 2% και 0,2% αντίστοιχα στο α’ τρίμηνο. Η Ελλάδα εξακολούθησε έτσι να αναπτύσσεται ταχύτερα από την Ευρωζώνη, όπου ο ρυθμός μεγέθυνσης διαμορφώθηκε στο 1,2%, συμπληρώνοντας 20 συνεχόμενα τρίμηνα υψηλότερης ανάπτυξης.
Τα στοιχεία περιλαμβάνονται στην έκθεση «7 Ημέρες Οικονομία», , της Eurobank Research, και υπογράφεται από τους οικονομολόγους Τάσο Αναστασάτο, Κωνσταντίνο Πέππα, Θεόδωρο Ράπανο και Θεόδωρο Σταματίου.
Σύμφωνα με την έκθεση παρά τη θετική εικόνα, η απόσταση από το παρελθόν παραμένει μεγάλη. Το πραγματικό ΑΕΠ εξακολουθεί να βρίσκεται 13,6% χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό του β’ τριμήνου του 2007, πριν από την κρίση χρέους. Με βάση την υπόθεση ότι ο ετήσιος ρυθμός ανάπτυξης θα παραμείνει στο 1,9%, η οικονομία θα χρειαστεί έως το α’ τρίμηνο του 2034 για να επιστρέψει στα επίπεδα εκείνης της περιόδου.
Κατανάλωση και επενδύσεις κρατούν την ανάπτυξη
Η εικόνα του β’ τριμήνου δείχνει ότι δύο βασικοί πυλώνες εξακολουθούν να στηρίζουν την οικονομία: η ιδιωτική κατανάλωση και οι επενδύσεις. Η ιδιωτική κατανάλωση είχε τη μεγαλύτερη συμβολή στην ετήσια αύξηση του ΑΕΠ, προσθέτοντας 1,2 ποσοστιαίες μονάδες στον ρυθμό ανάπτυξης. Η κατανάλωση εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει περίπου το 68%-70% του ΑΕΠ, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από το 53,2% στην Ευρωζώνη.
Την ίδια στιγμή, οι επενδύσεις παγίων αυξήθηκαν κατά 6,1% σε ετήσια βάση, παρά την επιβράδυνση από το +12,1% του α’ τριμήνου. Σύμφωνα με τη Eurobank Research, περίπου το 82% της αύξησης των επενδύσεων προήλθε από την οικοδομική δραστηριότητα. Οι επενδύσεις σε κατοικίες αυξήθηκαν κατά 117 εκατ. ευρώ, ενώ οι λοιπές κατασκευές, στις οποίες περιλαμβάνονται μεγάλα έργα υποδομής, ενισχύθηκαν κατά 338 εκατ. ευρώ. Σημαντική ήταν επίσης η συμβολή των επενδύσεων σε μηχανολογικό και οπλικό εξοπλισμό, καθώς και στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών.
Ωστόσο, παρά τη βελτίωση, το επενδυτικό κενό παραμένει. Οι επενδύσεις παγίων αντιστοιχούν στο 21,3% του ΑΕΠ, έναντι 21,5% στην ΕΕ27, ενώ η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται μεταξύ των χωρών με τις χαμηλότερες επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ. Η Eurobank επισημαίνει ότι για να επιτευχθεί πραγματική σύγκλιση απαιτείται ταχύτερη αύξηση του κεφαλαίου ανά εργαζόμενο και, κατά συνέπεια, υψηλότερη επενδυτική προσπάθεια.
Κατασκευές και χρηματοπιστωτικός κλάδος στην πρώτη γραμμή
Σε επίπεδο παραγωγής, η Ακαθάριστη Προστιθέμενη Αξία αυξήθηκε κατά 1,5% σε ετήσια βάση το β’ τρίμηνο, έναντι 1,7% το προηγούμενο τρίμηνο. Σε τριμηνιαία βάση, ωστόσο, ενισχύθηκε κατά 0,5%, από μόλις 0,1% στο α’ τρίμηνο, στοιχείο που δείχνει επιτάχυνση της δραστηριότητας μέσα στο τρίμηνο.
Πρωταγωνιστές αναδεικνύονται οι κατασκευές, με την ΑΠΑ του κλάδου να αυξάνεται κατά 13,5% σε ετήσια βάση, ενώ η συνολική οικοδομική δραστηριότητα στο δωδεκάμηνο Ιουνίου 2025-Μαΐου 2026 αυξήθηκε κατά 19,3%. Ισχυρή ήταν και η εικόνα των χρηματοπιστωτικών και ασφαλιστικών δραστηριοτήτων, με αύξηση ΑΠΑ 7,1%. Παράλληλα, η πιστωτική επέκταση προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις έφτασε το 9,8% τον Ιούνιο, ενώ η καθαρή μηνιαία ροή χρηματοδότησης ανήλθε σε 2,2 δισ. ευρώ.
Θετική ήταν επίσης η πορεία της γεωργίας, με την ΑΠΑ να αυξάνεται κατά 4,6%, της ενημέρωσης και επικοινωνίας κατά 3,9% και των τεχνών, ψυχαγωγίας και λοιπών υπηρεσιών κατά 4,3%. Αντίθετα, η βιομηχανία παρουσίασε επιβράδυνση, με την ΑΠΑ να αυξάνεται κατά 2%, έναντι 4,2% το α’ τρίμηνο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα του εμπορίου, των μεταφορών, των καταλυμάτων και της εστίασης. Η ΑΠΑ του ευρύτερου κλάδου υποχώρησε κατά 1,1%, αν και οι επιμέρους δραστηριότητες κινήθηκαν σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Στα καταλύματα οι δείκτες παραγωγής ήταν ιδιαίτερα ισχυροί, ενώ η εστίαση παρέμεινε σε αρνητικό έδαφος.
Ανεργία σε χαμηλό 18 ετών
Ιδιαίτερα θετικά είναι τα στοιχεία από την αγορά εργασίας. Το ποσοστό ανεργίας υποχώρησε στο 7,9% το β’ τρίμηνο του 2026, από 8,6% ένα χρόνο νωρίτερα, καταγράφοντας το τρίτο χαμηλότερο επίπεδο από το 2001. Ο αριθμός των ανέργων μειώθηκε κατά 7,8%, στις 379,7 χιλιάδες, ενώ οι απασχολούμενοι αυξήθηκαν κατά 27,6 χιλιάδες, φτάνοντας τα 4,414 εκατ.
Ακόμη πιο σημαντική είναι η υποχώρηση της μακροχρόνιας ανεργίας. Οι μακροχρόνια άνεργοι μειώθηκαν κατά 33,2 χιλιάδες μέσα σε έναν χρόνο, στις 201,4 χιλιάδες, ενώ το σχετικό ποσοστό υποχώρησε από 57% σε 53,1%. Παρά τη βελτίωση, όμως, παραμένουν διαρθρωτικές αδυναμίες, κυρίως η χαμηλή συμμετοχή των νέων και των γυναικών στην αγορά εργασίας και ο μικρότερος αριθμός απασχολουμένων σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα.
Τα μέτρα της ΔΕΘ και η επόμενη ημέρα
Στο μέτωπο της οικονομικής πολιτικής, το πακέτο παρεμβάσεων που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ 2026 επικεντρώνεται στη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος, στη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης και στην ενίσχυση της στέγασης, της επιχειρηματικότητας και των επενδύσεων. Αφορά μισθωτούς, συνταξιούχους, οικογένειες με παιδιά, ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και επιχειρήσεις.
Το δημοσιονομικό κόστος των νέων μέτρων που δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί υπολογίζεται σε 605 εκατ. ευρώ για το 2026 και 2,2 δισ. ευρώ για το 2027. Παράλληλα, τα ήδη θεσμοθετημένα μέτρα που δεν έχουν ακόμη αποδώσει πλήρως συνεπάγονται επιπλέον κόστος 940 εκατ. ευρώ το 2026 και 2,8 δισ. ευρώ το 2027. Έτσι, το συνολικό ετήσιο κόστος των παρεμβάσεων που θα επηρεάζουν την οικονομία το 2027 υπολογίζεται περίπου στα 5 δισ. ευρώ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρόκειται εξ ολοκλήρου για νέα δημοσιονομική επέκταση.
Η Eurobank εκτιμά ότι, υπό συγκεκριμένες παραδοχές για τον δημοσιονομικό πολλαπλασιαστή, τα νέα μέτρα των 2,2 δισ. ευρώ θα μπορούσαν να ενισχύσουν τον ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ το 2027 κατά περίπου 0,25-0,45 ποσοστιαίες μονάδες, με κεντρική εκτίμηση τις 0,35 μονάδες. Πρόκειται, ωστόσο, για ακαθάριστη εκτίμηση, καθώς μέρος των μέτρων ενδέχεται ήδη να έχει ενσωματωθεί στις υφιστάμενες μακροοικονομικές προβλέψεις.
Η εικόνα, επομένως, είναι διττή. Η ελληνική οικονομία διαθέτει πλέον ισχυρότερες αντοχές, με ανάπτυξη πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, χαμηλότερη ανεργία, αυξημένες επενδύσεις και σημαντική πιστωτική επέκταση. Ταυτόχρονα, όμως, το χαμηλότερο από το προ κρίσης επίπεδο του ΑΕΠ, η χαμηλή επενδυτική βάση, η παραγωγικότητα και το επίμονο εξωτερικό έλλειμμα παραμένουν κρίσιμες προκλήσεις.
Σύμφωνα με τη Eurobank Research, η επιτάχυνση της υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αποτελεί σημαντικό «ανάχωμα» στους διεθνείς κινδύνους. Μετά την ολοκλήρωσή του, όμως, το ζητούμενο θα είναι η προσέλκυση περισσότερων και ποιοτικότερων ιδιωτικών επενδύσεων μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Η διατηρήσιμη αύξηση της παραγωγικότητας και η αντιμετώπιση της χρόνιας ελλειμματικότητας του εξωτερικού ισοζυγίου αποτελούν, σύμφωνα με την έκθεση, τις βασικές προϋποθέσεις ώστε η σημερινή ανθεκτικότητα να μετατραπεί σε μακροχρόνια και διατηρήσιμη σύγκλιση.