Αρκετά περιορισμένη φαίνεται πως είναι μέχρι στιγμής η επίδραση στην εγχώρια κατανάλωση καυσίμων από το ράλι στις διεθνείς τιμές πετρελαίου.
Έτσι, παρά το γεγονός ότι η ένταση στη Μέση Ανατολή έχει δημιουργήσει ένα νέο κύμα αβεβαιότητας στις ενεργειακές αγορές, και άνοδο των τιμών του μαύρου χρυσού, τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι Έλληνες καταναλωτές δεν έχουν ακόμη περιορίσει σημαντικά τις μετακινήσεις τους, παρόλο που η πίεση στις αντλίες έχει γίνει ήδη παραπάνω από αισθητή.
Όπως επισήμανε ο διευθύνων σύμβουλος της Helleniq Energy, Ανδρέας Σιάμισιης, στο πρόσφατο conference call για τα αποτελέσματα του πρώτου τριμήνου, η αγορά καυσίμων στην Ελλάδα παρουσιάζει μέχρι στιγμής ανθεκτικότητα απέναντι στο νέο κύμα ανατιμήσεων. Σύμφωνα με τον ίδιο, τον Απρίλιο καταγράφηκε μια πολύ ήπια υποχώρηση της κατανάλωσης. Ενδεικτικά, στη βενζίνη η μείωση της ζήτησης δεν ξεπέρασε το 2%-3%, ένδειξη ότι η επίδραση του κόστους παραμένει προς το παρόν περιορισμένη.
Το πρώτο τρίμηνο
Σε επίπεδο πρώτου τριμήνου, οι συνολικές πωλήσεις καυσίμων στην εγχώρια αγορά διαμορφώθηκαν στα 1,69 εκατ. τόνους, σημειώνοντας μικρή μείωση της τάξης του 2% σε ετήσια βάση. Η μεγαλύτερη πτώση, περίπου 5%, καταγράφηκε στο πετρέλαιο θέρμανσης, κάτι που αποδίδεται κυρίως στις πιο ήπιες καιρικές συνθήκες φέτος, σε σχέση με το 2025.
Παράλληλα, το υγραέριο (LPG) υποχώρησε κατά 4%, ενώ το ντίζελ κίνησης σημείωσε πτώση 1%. Αντίθετα, η βενζίνη κινήθηκε οριακά ανοδικά, με αύξηση 1%, επιβεβαιώνοντας ότι η επιβατική κίνηση και οι οδικές μετακινήσεις παραμένουν ανθεκτικές.
Το διάστημα Ιανουάριος - Μάρτιος 2016 περιλαμβάνει μόνο έναν μήνα της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η οποία ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου. Από τότε, οι τιμές στην αντλία κινούνται σε υψηλά επίπεδα, αν και με σημαντικές αυξομειώσεις. Ενδεικτικά, την Κυριακή 17 Μαΐου, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων διαμορφώθηκε στα 2,11 ευρώ ανά λίτρο, ενώ η 100 οκτανίων έφτασε τα 2,30 ευρώ.
Βαρόμετρο ο πόλεμος
Το ντίζελ κίνησης κινήθηκε στα 1,81 ευρώ ανά λίτρο. Βέβαια, πίσω από τις μέσες πανελλήνιες τιμές κρύβονται σημαντικές διαφοροποιήσεις να καταγράφονται ανά περιοχή, με τα νησιά να εμφανίζουν, για παράδειγμα, αισθητά υψηλότερο κόστος. Στις Κυκλάδες, για παράδειγμα, η βενζίνη διαμορφωνόταν την Κυριακή στα 2,25 ευρώ ανά λίτρο και το ντίζελ σχεδόν στα 2 ευρώ.
Σε αυτό το περιβάλλον, κρίσιμος παράγοντας παραμένει η κρατική παρέμβαση μέσω της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης, η οποία ανέρχεται σε 20 λεπτά ανά λίτρο. Σύμφωνα με πληροφορίες, εξετάζεται η πιθανότητα επέκτασης του μέτρου και για τον Ιούνιο, με τις τελικές αποφάσεις να αναμένονται προς το τέλος του μήνα, ανάλογα με την πορεία των δημοσιονομικών και των τιμών.
Ωστόσο, το βασικό ερώτημα αφορά την επόμενη ημέρα των διεθνών αγορών. Οι αναλυτές συγκλίνουν ότι η πορεία των τιμών εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τις εξελίξεις στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και κυρίως από τη διάρκειά της. Κάθε νέα κλιμάκωση οδηγεί άμεσα σε άνοδο του μπρεντ και του αμερικανικού αργού, όπως φάνηκε και πριν από λίγα 24ωρα, μετά την επίθεση με drone σε ενεργειακές υποδομές στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Τα σενάρια
Το πιο ανησυχητικό σενάριο για τις αγορές είναι η παρατεταμένη διάρκεια της σύρραξης. Σε αυτή την περίπτωση, εκτιμάται ότι θα ενταθεί περαιτέρω το ράλι, καθώς τα στρατηγικά αποθέματα που έχουν διοχετευθεί στην αγορά από χώρες-μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας αρχίζουν ήδη να μειώνονται αισθητά.
Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά τη Δευτέρα ο επικεφαλής του IEA, Φατίχ Μπιρόλ, τα εμπορικά αποθέματα πετρελαίου «εξαντλούνται με ταχείς ρυθμούς» και, εάν συνεχιστεί η ίδια ένταση, θα μπορούσαν να περιοριστούν δραστικά μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Ακόμη και στο πιο ευνοϊκό σενάριο, όπου η κρίση αποκλιμακώνεται γρήγορα, η επιστροφή των τιμών στα προ πολέμου επίπεδα δεν θα είναι άμεση. Η αγορά χρειάζεται χρόνο για να επανέλθει σε ισορροπία, ενώ η αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών, σύμφωνα με αναλυτές, ενδέχεται να απαιτήσει περίπου έξι μήνες.
Για την εγχώρια αγορά αυτό μεταφράζεται σε μια παρατεταμένη περίοδο αυξημένου κόστους μετακινήσεων. Ακόμη κι αν αποφευχθούν τα χειρότερα ενδεχόμενα, οι τσουχτερές τιμές «ήρθαν για να μείνουν» για αρκετό χρονικό διάστημα.