Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά «κατάλοιπα» των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 αρχίζει να εξαφανίζεται από το Γουδή, κλείνοντας μια εκκρεμότητα που παρέμενε ανοιχτή για περισσότερα από 20 χρόνια.
Οι μπουλντόζες μπήκαν στο πρώην Ολυμπιακό Κέντρο Αντιπτέρισης, σηματοδοτώντας το τέλος μιας εγκατάστασης που κατασκευάστηκε για να είναι προσωρινή, μετατράπηκε στη συνέχεια σε μόνιμο θέατρο, κρίθηκε παράνομη από το Συμβούλιο της Επικρατείας, εγκαταλείφθηκε για περίπου μία δεκαετία και τελικά υπέστη σοβαρές ζημιές από πυρκαγιά.
Η κατεδάφιση, ωστόσο, δεν αποτελεί μόνο το τέλος της διαδρομής του Badminton. Επαναφέρει στο προσκήνιο μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση για την επόμενη ημέρα στο Γουδή και κυρίως για το εάν αυτή τη φορά μπορεί να προχωρήσει στην πράξη το Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδή – Ιλισίων, ένα σχέδιο που βρίσκεται σε διαφορετικές μορφές στον πολεοδομικό σχεδιασμό της Αθήνας ήδη από τη δεκαετία του 1970.
Η εγκατάσταση που θα έμενε για λίγους μήνες
Η ιστορία του Badminton ξεκινά το 2002, όταν αποφασίστηκε η δημιουργία ενός προσωρινού κλειστού γηπέδου για τις ανάγκες του ολυμπιακού αθλήματος της αντιπτέρισης. Παρότι αρχικά εξεταζόταν η χωροθέτησή του στο Ελληνικό, τελικά επιλέχθηκε το Άλσος Στρατού στο Γουδή.
Η εγκατάσταση χαρακτηρίστηκε εξαρχής προσωρινή και λυόμενη. Η σχετική απόφαση προέβλεπε ότι το κτίριο, μαζί με τις σκληρές επιφάνειες που δημιουργήθηκαν γύρω του, έπρεπε να απομακρυνθεί το αργότερο έξι μήνες μετά τη λήξη των Ολυμπιακών Αγώνων.
Το κλειστό γήπεδο είχε χωρητικότητα περίπου 8.000 θεατών και, σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία, κόστισε περίπου 34 εκατ. ευρώ. Τον Αύγουστο του 2004 φιλοξένησε τους αγώνες αντιπτέρισης, όμως η προβλεπόμενη απομάκρυνσή του δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ.
Πώς το προσωρινό έγινε μόνιμο
Η μεγάλη αλλαγή ήρθε το 2005. Με το θεσμικό πλαίσιο για τη μεταολυμπιακή αξιοποίηση των εγκαταστάσεων, το μέχρι τότε προσωρινό κτίριο χαρακτηρίστηκε μόνιμη εγκατάσταση και άνοιξε ο δρόμος για πολιτιστικές και άλλες δραστηριότητες.
Έναν χρόνο αργότερα παραχωρήθηκε για 20 χρόνια στην Athens Badminton Cultural Development. Ακολούθησε επένδυση περίπου 16 εκατ. ευρώ και το ολυμπιακό γήπεδο μεταμορφώθηκε σε θέατρο περίπου 2.400 θέσεων.
Το Θέατρο Badminton άνοιξε το 2007 και εξελίχθηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους χώρους πολιτισμού και θεάματος της πρωτεύουσας, φιλοξενώντας μεγάλες ελληνικές και διεθνείς παραγωγές, συναυλίες, παραστάσεις και συνέδρια.
Η επιτυχία του ως χώρου πολιτισμού, όμως, δεν έλυνε το βασικό πολεοδομικό ζήτημα. Η ύπαρξη μιας τόσο μεγάλης εγκατάστασης, με χιλιάδες επισκέπτες, κυκλοφορία αυτοκινήτων και ανάγκες στάθμευσης, βρισκόταν σε σύγκρουση με τον σχεδιασμό της περιοχής ως μητροπολιτικού χώρου πρασίνου.
Η απόφαση του ΣτΕ που άλλαξε τα δεδομένα
Οι αντιδράσεις κατοίκων και φορέων οδήγησαν την υπόθεση στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Το 2012 η Ολομέλεια του ΣτΕ, με την απόφαση 1970/2012, έκρινε αντισυνταγματική τη μετατροπή του Badminton σε μόνιμο χώρο πολιτιστικών εκδηλώσεων και ακύρωσε τις σχετικές οικοδομικές άδειες.
Στο σκεπτικό της απόφασης βάρυνε ιδιαίτερα η επίδραση της εγκατάστασης στον χαρακτήρα του Μητροπολιτικού Πάρκου, καθώς κρίθηκε ότι κατακερμάτιζε τον πυρήνα του και επιβάρυνε την περιοχή με κυκλοφορία και στάθμευση.
Ήδη, άλλωστε, το Προεδρικό Διάταγμα του 2011 για την προστασία του Υμηττού και των Μητροπολιτικών Πάρκων Γουδή – Ιλισίων προέβλεπε την κατεδάφιση του Badminton μετά τη λήξη της σύμβασης με τον ιδιώτη.
Παρά την απόφαση, η εγκατάσταση δεν απομακρύνθηκε. Η παραχώρηση εξακολουθούσε να βρίσκεται σε ισχύ, ενώ το θέατρο συνέχισε τη λειτουργία του μέχρι το 2016. Στη συνέχεια έκλεισε και για περίπου μία δεκαετία το κτίριο, έκτασης σχεδόν 10.000 τετραγωνικών μέτρων, παρέμεινε ανενεργό στην καρδιά του Άλσους.
Η λήξη της παραχώρησης και η φωτιά
Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο ήρθε στις 10 Απριλίου 2026, όταν έληξε η εικοσαετής σύμβαση παραχώρησης. Η εξέλιξη αυτή ουσιαστικά αφαίρεσε ένα από τα βασικά εμπόδια που υπήρχαν τα προηγούμενα χρόνια για την απομάκρυνση της εγκατάστασης.
Πριν όμως προχωρήσει η κατεδάφιση, μεσολάβησε η μεγάλη πυρκαγιά της 12ης Ιουλίου. Η φωτιά προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές στο εσωτερικό και κατάρρευση τμήματος της στέγης, επαναφέροντας με ακόμη μεγαλύτερη ένταση το ζήτημα της τύχης του εγκαταλελειμμένου κτιρίου.
Μετά την πυρκαγιά, σύμφωνα με πηγές με γνώση της υπόθεσης, η απομάκρυνση της εγκατάστασης είχε ουσιαστικά καταστεί μονόδρομος.
Η τελική ώθηση δόθηκε τις τελευταίες ημέρες. Το Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας τάχθηκε ομόφωνα υπέρ της άμεσης απομάκρυνσης του καμένου θεάτρου, ενώ ακολούθησε η έναρξη των εργασιών κατεδάφισης με εντολή του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια. Η έκταση ανήκει κατά πλήρη κυριότητα στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ενώ τη διαχείριση και διοίκηση του ακινήτου είχε η ΕΤΑΔ.
Η επόμενη ημέρα και το μεγάλο στοίχημα του Πάρκου
Η απομάκρυνση του Badminton είναι ένα σημαντικό βήμα, αλλά από μόνη της δεν δημιουργεί το Μητροπολιτικό Πάρκο. Και εδώ βρίσκεται ίσως το δυσκολότερο κεφάλαιο της υπόθεσης.
Ο πυρήνας του σχεδιαζόμενου πάρκου υπολογίζεται σε περίπου 965 στρέμματα δημόσιας γης, ενώ η ευρύτερη ζώνη Γουδή – Ιλισίων φτάνει περίπου τα 4.000 έως 4.500 στρέμματα. Η βασική φιλοσοφία δεν είναι η κατασκευή ενός νέου, περιφραγμένου πάρκου, αλλά η ενοποίηση υφιστάμενων χώρων πρασίνου, στρατιωτικών εκτάσεων και διάσπαρτων δημόσιων ακινήτων.
Ο θεσμικός σχεδιασμός προβλέπει τη δημιουργία ενιαίου χώρου υψηλού και πυκνού πρασίνου, περιορισμένες δραστηριότητες αναψυχής, πολιτισμού και αθλητισμού και διατήρηση αξιόλογων ιστορικών στρατιωτικών κτιρίων με νέες χρήσεις.
Παράλληλα προβλέπονται δίκτυα περιπάτου, πεζόδρομοι και ποδηλατόδρομοι, περιορισμός της διαμπερούς κυκλοφορίας και της ανεξέλεγκτης στάθμευσης στον πυρήνα, χώροι στάθμευσης στην περίμετρο και καλύτερη σύνδεση με το Μετρό και τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Στον σχεδιασμό εντάσσονται ακόμη η απομάκρυνση περιφράξεων και η δημιουργία ελεύθερων περασμάτων, ώστε διαφορετικά τμήματα της περιοχής να αποκτήσουν μεγαλύτερη συνέχεια.
Γιατί το Πάρκο παραμένει στα χαρτιά
Το μεγάλο πρόβλημα είναι το ιδιοκτησιακό και διοικητικό μωσαϊκό της περιοχής. Εκτάσεις και ακίνητα συνδέονται με διαφορετικούς δημόσιους φορείς, μεταξύ των οποίων η ΕΤΑΔ, φορείς του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, δήμοι, νοσοκομεία και στρατιωτικές υπηρεσίες.
Αυτό σημαίνει ότι η απομάκρυνση ενός κτιρίου, όσο σημαντική και αν είναι, δεν αρκεί για να ξεμπλοκάρει συνολικά το σχέδιο.
Για να περάσει το Μητροπολιτικό Πάρκο από τους χάρτες στην πραγματικότητα θα πρέπει να καθοριστούν οι εκτάσεις που θα αποτελέσουν κοινόχρηστο πράσινο, τα κτίρια που θα διατηρηθούν ή θα απομακρυνθούν, οι επιτρεπόμενες χρήσεις και οι κυκλοφοριακές παρεμβάσεις. Παράλληλα απαιτούνται πολεοδομικές ρυθμίσεις, παραχωρήσεις εκτάσεων, συγκεκριμένος φορέας διαχείρισης και εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.
Ακριβώς εκεί στρέφεται πλέον και η πολιτική συζήτηση. Ο πρώην δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Μπακογιάννης, σχολιάζοντας την έναρξη της κατεδάφισης, υποστήριξε ότι η απομάκρυνση του Badminton πρέπει να αποτελέσει την αρχή και όχι το τέλος της προσπάθειας, ζητώντας να προχωρήσουν ο φορέας διαχείρισης και η πολεοδομική μελέτη και να υπάρξει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για το πάρκο.
Το Badminton, επομένως, φεύγει έπειτα από μια διαδρομή 22 ετών γεμάτη ανατροπές, νομοθετικές αλλαγές, δικαστικές αποφάσεις και καθυστερήσεις. Το ερώτημα πλέον δεν είναι τι θα συμβεί με το παλιό ολυμπιακό κτίριο. Αυτό έχει ήδη απαντηθεί από τις μπουλντόζες.
Το πραγματικό ερώτημα είναι εάν η κατεδάφισή του θα αποτελέσει την αφετηρία για να υλοποιηθεί επιτέλους το Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδή – Ιλισίων ή εάν, μετά την απομάκρυνση του κτιρίου, το μεγάλο σχέδιο της περιοχής θα επιστρέψει για ακόμη μία φορά στα χαρτιά.