Η κυβέρνηση των ΗΠΑ προχωρά σε μια νέα προσπάθεια αναμόρφωσης της εμπορικής της πολιτικής προτείνοντας την επιβολή δασμών τουλάχιστον 10% στις εισαγωγές από τους περισσότερους μεγάλους εμπορικούς εταίρους της χώρας.
- Η Ουάσιγκτον προτείνει δασμούς 10% έως 12,5% σε βασικούς εμπορικούς εταίρους, συνδέοντας το ύψος τους με την εφαρμογή μέτρων κατά προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία, δημιουργώντας έτσι αθέμιτο ανταγωνισμό για τους Αμερικανούς εργαζόμενους.
- Η εφαρμογή των νέων δασμών δεν θα είναι άμεση, καθώς θα προηγηθεί περίοδος δημόσιας διαβούλευσης και ακροάσεων. Η νομική βάση της πρωτοβουλίας στηρίζεται στο άρθρο 301 του Εμπορικού Νόμου, το οποίο θεωρείται ανθεκτικότερο σε προσφυγές.
- Από το προτεινόμενο καθεστώς εξαιρούνται βασικά τρόφιμα, καύσιμα και πρώτες ύλες για να προστατευθούν οι κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού. Επίσης, προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις και χαμηλότεροι συντελεστές για συγκεκριμένα είδη ένδυσης και κλωστοϋφαντουργίας μέσω ποσοστώσεων.
- Η ανακοίνωση των δασμών αυξάνει την αβεβαιότητα στην παγκόσμια οικονομία, η οποία ήδη αντιμετωπίζει τις επιπτώσεις των γεωπολιτικών κρίσεων και της ανόδου των ενεργειακών τιμών, αναζωπυρώνοντας τους φόβους για νέα έξαρση του πληθωρισμού διεθνώς.
Η πρωτοβουλία αποτελεί μέρος της στρατηγικής του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την επαναφορά του δασμολογικού πλαισίου που είχε υιοθετήσει κατά την πρώτη του θητεία, αλλά αργότερα ακυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το Γραφείο του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ (USTR), δασμός 10% προτείνεται για εισαγωγές από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τον Καναδά, το Μεξικό, την Ταϊβάν και το Ηνωμένο Βασίλειο. Για χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Βραζιλία και η Ελβετία, ο συντελεστής αυξάνεται στο 12,5%.
Στο επίκεντρο η καταναγκαστική εργασία
Η Ουάσιγκτον συνδέει τα νέα μέτρα με έρευνες που αφορούν προϊόντα τα οποία φέρονται να παράγονται με καταναγκαστική εργασία. Όπως αναφέρει η αμερικανική πλευρά, το χαμηλότερο ποσοστό δασμών αφορά χώρες που έχουν θεσπίσει ή δεσμευθεί να εφαρμόσουν περιορισμούς στις εισαγωγές τέτοιων προϊόντων.
Αντίθετα, οι υψηλότεροι συντελεστές προτείνονται για οικονομίες που, σύμφωνα με την αμερικανική αξιολόγηση, δεν εφαρμόζουν επαρκώς αντίστοιχα μέτρα.
«Η αποτυχία των σημαντικότερων εμπορικών μας εταίρων να αντιμετωπίσουν τις εισαγωγές προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία δημιουργεί αθέμιτο ανταγωνισμό εις βάρος των Αμερικανών εργαζομένων», δήλωσε ο Εμπορικός Αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ.
Δημόσια διαβούλευση πριν από την εφαρμογή των νέων δασμών
Οι νέοι δασμοί δεν θα τεθούν άμεσα σε ισχύ. Προβλέπεται περίοδος δημόσιας διαβούλευσης και αξιολόγησης, με προθεσμία υποβολής σχολίων έως τις 6 Ιουλίου, ενώ από τις 7 Ιουλίου αναμένεται να ξεκινήσουν οι δημόσιες ακροάσεις της αρμόδιας επιτροπής που εξετάζει τις υποθέσεις βάσει του άρθρου 301 του Εμπορικού Νόμου του 1974.
Η συγκεκριμένη νομική βάση θεωρείται πιο ισχυρή και ανθεκτική απέναντι σε δικαστικές προσφυγές σε σχέση με τις έκτακτες εξουσίες που είχε επικαλεστεί ο Τραμπ για την επιβολή προηγούμενων δασμών.
Εξαιρέσεις για τρόφιμα, καύσιμα και πρώτες ύλες
Το προτεινόμενο καθεστώς περιλαμβάνει σειρά εξαιρέσεων, με στόχο να περιοριστούν οι επιπτώσεις σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού.
Εκτός των νέων δασμών προβλέπεται να μείνουν προϊόντα όπως το βοδινό κρέας, οι ντομάτες, οι μπανάνες, ο καφές, ο χυμός πορτοκαλιού και άλλα βασικά τρόφιμα. Παράλληλα, εξαιρούνται τα μέταλλα που ήδη υπόκεινται σε ξεχωριστές εμπορικές επιβαρύνσεις, καθώς και συγκεκριμένα καύσιμα και χημικά προϊόντα.
Ειδικές ρυθμίσεις προβλέπονται επίσης για ορισμένα είδη ένδυσης και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα οποία θα μπορούν να εισάγονται με χαμηλότερους συντελεστές στο πλαίσιο ποσοστώσεων.
Νέες πιέσεις στις σχέσεις με την Κίνα
Η πρωτοβουλία της Ουάσιγκτον δημιουργεί νέα ερωτήματα για την πορεία των σχέσεων ΗΠΑ – Κίνας, παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση που ακολούθησε τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ τον περασμένο Μάιο.
Οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει τότε στη δημιουργία νέων μηχανισμών συνεργασίας για το εμπόριο και τις επενδύσεις, με στόχο τη διαχείριση των σχέσεων μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη. Ωστόσο, η επιβολή νέων δασμών ενδέχεται να επαναφέρει τις εντάσεις στο προσκήνιο.
Επιπτώσεις για την παγκόσμια οικονομία
Η ανακοίνωση έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία για τη διεθνή οικονομία. Οι αγορές βρίσκονται ήδη αντιμέτωπες με τις επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή και της ανόδου των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Οι υψηλότερες ενεργειακές τιμές έχουν αναζωπυρώσει τους φόβους για αναθέρμανση του πληθωρισμού διεθνώς, ενώ στις ΗΠΑ αυξάνονται οι ανησυχίες για το κόστος ζωής ενόψει των κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Οι νέοι δασμοί, εφόσον τελικά εφαρμοστούν, αναμένεται να αποτελέσουν ακόμη έναν παράγοντα αβεβαιότητας για το παγκόσμιο εμπόριο και τις προοπτικές ανάπτυξης της διεθνούς οικονομίας.