Η ΕΕ βρίσκεται ένα βήμα πριν από την έγκριση της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ καθώς οι διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες εισέρχονται στην τελική ευθεία υπό την πίεση των νέων απειλών για αυξημένους δασμούς στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα.
- Η ΕΕ αντιμετωπίζει εσωτερικές διαφωνίες για τις «δικλείδες ασφαλείας» της εμπορικής συμφωνίας. Ευρωβουλευτές απαιτούν ρήτρες αναστολής παραχωρήσεων αν οι ΗΠΑ δεν μειώσουν δασμούς σε χάλυβα-αλουμίνιο, καθώς και ρήτρα λήξης της συμφωνίας το 2028.
- Η Ουάσιγκτον ασκεί σημαντική πίεση λόγω των καθυστερήσεων της ΕΕ. Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε με δασμούς 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα αν δεν υπάρξει συμφωνία έως τις 4 Ιουλίου, καλώντας σε συνεργασία αντί σύγκρουσης.
- Η Κομισιόν πρότεινε συμβιβασμό, με δυνατότητα αναστολής δασμολογικών παραχωρήσεων αν οι ΗΠΑ δεν μειώσουν δασμούς σε χάλυβα-αλουμίνιο έως το 2026. Αυτό στοχεύει στη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ κρατών-μελών και Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
- Η τελική δοκιμασία είναι η ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στα μέσα Ιουνίου. Αν η συμφωνία κριθεί ανεπαρκώς προστατευτική για τα ευρωπαϊκά συμφέροντα, μπορεί να καταψηφιστεί, παρά τις προσπάθειες αποφυγής ναυαγίου.
Οι εκπρόσωποι των τριών βασικών ευρωπαϊκών θεσμών – Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Συμβουλίου και Κομισιόν – συναντώνται στο Στρασβούργο με στόχο να κλείσουν τις τελευταίες εκκρεμότητες γύρω από τη διατλαντική εμπορική συμφωνία που είχε επιτευχθεί το περασμένο καλοκαίρι στη Σκωτία.
Διαφωνίες στην ΕΕ για τις «δικλείδες ασφαλείας»
Το βασικό αγκάθι για την υιοθέτηση της εμπορικής συμφωνίας μέχρι τον Ιούλιο αφορά στο κατά πόσο η ΕΕ θα πρέπει να θωρακίσει τη συμφωνία απέναντι σε πιθανές μονομερείς κινήσεις της Ουάσιγκτον στο μέλλον.
Ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μπέρντ Λάνγκε, εμφανίστηκε αισιόδοξος για την επίτευξη συμβιβασμού, τονίζοντας ότι στόχος είναι μια συμφωνία που θα προστατεύει τα ευρωπαϊκά συμφέροντα ακόμη και σε περίπτωση πολιτικών ανατροπών στις ΗΠΑ.
Στο επίκεντρο, όπως αναφέρει το Politico, βρίσκεται η απαίτηση Σοσιαλιστών, Φιλελευθέρων και Πρασίνων να συμπεριληφθούν ρήτρες που θα επιτρέπουν στην ΕΕ να «παγώσει» τις παραχωρήσεις της αν οι ΗΠΑ δεν μειώσουν τους δασμούς σε χάλυβα και αλουμίνιο.
Παράλληλα, μέρος των ευρωβουλευτών ζητά και «ρήτρα λήξης», ώστε η συμφωνία να εκπνεύσει το 2028, λίγο πριν από το τέλος της θητείας Τραμπ.
Πίεση από την Ουάσιγκτον
Οι καθυστερήσεις και οι εσωτερικές διαφωνίες στην ΕΕ έχουν δοκιμάσει τις σχέσεις με την Ουάσιγκτον, με τον Ντόναλντ Τραμπ να απειλεί αυτόν τον μήνα με επιβολή δασμών 25% στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα αν δεν υπάρξει συμφωνία έως τις 4 Ιουλίου.
Την πίεση ενίσχυσε και ο πρέσβης των ΗΠΑ στην ΕΕ, Άντριου Πάζντερ, ο οποίος προειδοποίησε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «έχει δει αρκετά», καλώντας τις Βρυξέλλες να επιλέξουν «τη συνεργασία αντί της σύγκρουσης».
Η διατλαντική εμπορική σχέση αποτιμάται σε περίπου 1,7 τρισ. ευρώ και αντιπροσωπεύει σχεδόν το 30% του παγκόσμιου διασυνοριακού εμπορίου.
Η πρόταση συμβιβασμού της Κομισιόν
Σύμφωνα με το υπό διαμόρφωση σχέδιο, η Κομισιόν θα μπορεί να αναστείλει τις δικές της δασμολογικές παραχωρήσεις αν οι ΗΠΑ δεν μειώσουν έως τα τέλη του 2026 τους δασμούς σε ευρωπαϊκά προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου.
Η πρόταση επιχειρεί να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσα στα κράτη - μέλη της ΕΕ, που επιθυμούν άμεση εφαρμογή της συμφωνίας, και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που ζητά ισχυρότερες εγγυήσεις.
Διπλωμάτες στις Βρυξέλλες περιγράφουν τη συμφωνία ως έναν «δύσκολο αλλά αναγκαίο συμβιβασμό», εκφράζοντας παράλληλα φόβους ότι τυχόν αποτυχία θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα εμπορική κλιμάκωση μετά το καλοκαίρι.
Κρίσιμη ψηφοφορία τον Ιούνιο στο Ευρωκοινοβούλιο
Η τελική δοκιμασία αναμένεται στα μέσα Ιουνίου, όταν η συμφωνία θα τεθεί προς ψήφιση στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Αν το κείμενο θεωρηθεί υπερβολικά ευνοϊκό προς τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών της ΕΕ και όχι επαρκώς προστατευτικό για τα ευρωπαϊκά συμφέροντα, δεν αποκλείεται να καταψηφιστεί.
Παρά τις εντάσεις, όλες οι πλευρές εμφανίζονται αποφασισμένες να αποφύγουν ένα ναυάγιο που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή αναταραχή στις εμπορικές σχέσεις ΕΕ – ΗΠΑ.