Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε τις πρωτεύουσες να μειώσουν τη ζήτηση για φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια, σε μια προσπάθεια να συγκρατηθούν οι τιμές εν μέσω της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης που πλήττει και την Ευρώπη.
«Στο πλαίσιο της περιορισμένης παγκόσμιας προσφοράς και της υψηλής μεταβλητότητας των τιμών, η μείωση της ζήτησης μπορεί να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό μέσο για τον περιορισμό των τιμών», έγραψε ο επίτροπος Ενέργειας της ΕΕ Νταν Γιόργκενσεν σε επιστολή προς τους υπουργούς της ΕΕ, με ημερομηνία 25 Σεπτεμβρίου, την οποία είδε το POLITICO.
Επιστολή της Κομισιόν στου υπουργούς της ΕΕ
Στην επιστολή του, ο Γιόργκενσεν καλεί τους υπουργούς να λάβουν μέτρα για τη μείωση της ζήτησης σε φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια «για όσο διάστημα χρειαστεί». Υποστηρίζει ότι, αν και η κατάσταση είναι «δύσκολη», «προς το παρόν δεν υπάρχουν άμεσοι κίνδυνοι για την ασφάλεια του εφοδιασμού».
Τα επίπεδα αποθεμάτων φυσικού αερίου στην Ευρώπη βρίσκονται επί του παρόντος σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν διαταράσσει τις παγκόσμιες ροές φυσικού αερίου, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει την ήπειρο σε έναν ακριβό χειμώνα, αναφέρει το ρεπορτάζ.
Τα επίπεδα αποθεμάτων ανέρχονται επί του παρόντος στο 68% της χωρητικότητας, ποσοστό που είναι σημαντικά χαμηλότερο από το 71% που είχε καταγραφεί την ίδια περίοδο το 2021 -ακριβώς πριν από την έναρξη μιας ιστορικής ενεργειακής κρίσης, ως συνέπεια της πανδημίας του Covid-19 και της έναρξης του πολέμου στην Ουκρανία.
Η ΕΕ έχει θέσει ως βασικό στόχο την πλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου στο 90% έως τις αρχές Νοεμβρίου, αλλά τον Μάρτιο παραχωρήθηκε κάποια ευελιξία σε αυτό το θέμα, επιτρέποντας στις χώρες να στοχεύσουν στο 80% φέτος, προκειμένου να αποφευχθούν οι αγορές πανικού και να μετριαστούν τα κόστη.
Τα μέτρα που προτείνονται
Τα μέτρα που λαμβάνουν οι χώρες της ΕΕ για τη ρύθμιση των τιμών θα πρέπει να είναι «καλά στοχευμένα» και «προσωρινά», αναφέρεται στην επιστολή του Γιόργκενσεν, προκειμένου να αποφευχθεί η απότομη αύξηση της ζήτησης.
Ο κορυφαίος αξιωματούχος της ΕΕ στον τομέα της ενέργειας δήλωσε ότι η μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στις ώρες αιχμής μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της καύσης φυσικού αερίου στις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, ανακουφίζοντας έτσι τόσο τον εφοδιασμό με φυσικό αέριο όσο και τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, επισημαίνει το Euronews σε σχετικό ρεπορτάζ.
Η Επιτροπή σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ επισημαίνει συγκεκριμένα μέτρα που εφαρμόστηκαν κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης του 2022, όπως η μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις ώρες αιχμής, η ενθάρρυνση των καταναλωτών να μετατοπίσουν τη ζήτηση μέσω έξυπνων μετρητών και τιμολογίων λιανικής, ο περιορισμός της θερμοκρασίας σε δημόσια κτίρια, ο περιορισμός της εξωτερικής θέρμανσης και η απενεργοποίηση του περιττού δημόσιου φωτισμού τη νύχτα.
Η ΕΕ εξετάζει παράταση για τους κανόνες του μεθανίου
Μέσα σε αυτή την κατάσταση ενεργειακής αβεβαιότητας, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει και αλλαγές στους νέους κανόνες για τις εκπομπές μεθανίου από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Από το επόμενο έτος, οι εισαγωγές ορυκτών καυσίμων στην ΕΕ θα πρέπει να συνοδεύονται από στοιχεία για τις εκπομπές μεθανίου και να πληρούν συγκεκριμένες απαιτήσεις ελέγχου και καταγραφής.
Ο Γιόργκενσεν σε νεότερες δηλώσεις του αναφέρει ότι η εφαρμογή των απαιτήσεων για τις εισαγωγές θα μπορούσε να μετατεθεί κατά έναν χρόνο, έως το 2028.
«Έχω δώσει εντολή στις υπηρεσίες μου να εξετάσουν τις δυνατότητες αναβολής, κατά ένα έτος, του σκέλους της νομοθεσίας που αφορά τις εισαγωγές», δήλωσε στο Bloomberg. «Αυτό θα έδινε στους παράγοντες της αγοράς χρόνο ώστε να διασφαλίσουν ότι μπορούν πράγματι να εφαρμόσουν τους νέους κανόνες χωρίς να πλήξουν την ασφάλεια του εφοδιασμού και τις τιμές».
Το μεθάνιο είναι ιδιαίτερα ισχυρό αέριο του θερμοκηπίου. Κατά τα πρώτα 20 χρόνια παραμονής του στην ατμόσφαιρα παγιδεύει περίπου 80 φορές περισσότερη θερμότητα από το διοξείδιο του άνθρακα.
Από το 2030, οι εισαγωγές που ξεπερνούν ένα συγκεκριμένο όριο έντασης εκπομπών μεθανίου θα μπορούσαν να αντιμετωπίζουν κυρώσεις. Με βάση το σημερινό πλαίσιο, τα πρόστιμα μπορούν να φτάσουν έως και το 20% του ετήσιου κύκλου εργασιών μιας εταιρείας.
Πιέσεις από τις ενεργειακές εταιρείες
Οι εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν επικρίνει τους νέους κανόνες, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να δυσκολέψουν την εξασφάλιση επαρκών ποσοτήτων καυσίμων για την Ευρώπη.
Υπό την πίεση δώδεκα κυβερνήσεων και μεγάλων χωρών που εξάγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο, με επικεφαλής τις ΗΠΑ, η ΕΕ είχε ήδη χαλαρώσει νωρίτερα φέτος τη στάση της. Είχε προτείνει να καθυστερήσει για τρία χρόνια η επιβολή προστίμων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Ωστόσο, τόσο η ενεργειακή βιομηχανία όσο και κράτη-μέλη εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι αυτή η λύση δεν προσφέρει αρκετή νομική ασφάλεια στους εισαγωγείς.
Οι συζητήσεις αναμένεται να συνεχιστούν την επόμενη εβδομάδα, όταν οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ θα συναντηθούν στο Δουβλίνο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέχρι σήμερα υποστηρίζει ότι η απόφαση να μην επιβάλλονται κυρώσεις την περίοδο 2027-2029 θα ήταν αρκετή για να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες της ενεργειακής βιομηχανίας.
Οι πιέσεις αυξήθηκαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όταν ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έγραψε στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προτείνοντας να μετατεθούν οι απαιτήσεις κατά έναν χρόνο.
«Πλησιάζουμε σε έναν δυνητικά πολύ δύσκολο χειμώνα»
Ο Γιόργκενσεν συνέδεσε άμεσα το ζήτημα των νέων κανόνων με την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
«Πλησιάζουμε σε έναν δυνητικά πολύ δύσκολο χειμώνα, με την αβεβαιότητα σχετικά με την κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ και, επομένως, με πολύ υψηλές τιμές ενέργειας», δήλωσε ο Γιόργκενσεν αναφερόμενος στις ενεργειακές προκλήσεις.
«Δεν πιστεύω ότι μπορούμε να μπούμε σε αυτόν τον χειμώνα χωρίς να γνωρίζουμε ότι έχουμε κάνει ό,τι μπορούμε για να δημιουργήσουμε βεβαιότητα και να είμαστε σίγουροι ότι, τουλάχιστον, έχουμε κάνει ό,τι μπορούμε για να περιορίσουμε ορισμένες από τις αρνητικές συνέπειες που μπορεί να πλήξουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις μας».
Η βιομηχανία επιμένει ότι οι συστάσεις της ΕΕ δεν επαρκούν και ότι οι εισαγωγείς κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με παραβιάσεις των ευρωπαϊκών κανόνων. Οι ΗΠΑ, οι οποίες έχουν εξελιχθεί στον μεγαλύτερο προμηθευτή LNG της Ευρώπης, έχουν προειδοποιήσει ότι οι αμερικανικές ποσότητες θα κατευθυνθούν σε άλλες αγορές εάν η ΕΕ δεν χαλαρώσει τις απαιτήσεις.
Ο Γιόργκενσεν, πάντως, τόνισε ότι οποιαδήποτε παράταση δεν σημαίνει ότι η ΕΕ εγκαταλείπει τους κλιματικούς της στόχους.