Ένα από τα «αγκάθια» για τη βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος, ήταν και παραμένει η φορολογική πολυνομία.
Νομοσχέδια επί νομοσχεδίων, διατάξεις επί διατάξεων, “βροχή” εφαρμοστικών Αποφάσεων και τροποποιήσεων επί αυτών των Αποφάσεων, καταιγισμός ερμηνευτικών εγκυκλίων, οι οποίες πολλές φορές ανατρέπονται από τα φορολογικά δικαστήρια και πάει λέγοντας.
Όσοι ανατρέχουν στα “ψιλά” γράμματα των Εκθέσεων, που συχνά- πυκνά δημοσιοποιούν η Κομισιόν και διεθνείς οργανισμοί, θα διαπιστώσει ότι ένα από τα ζητούμενα για την αντιμετώπιση της ελληνικής φορολογικής γραφειοκρατίας, είναι να γνωρίζουν εκ των προτέρων οι υποψήφιοι επενδυτές τι τους περιμένει. Και η επισήμανση αυτή δεν έχει να κάνει μόνο με τη γνωστοποίηση φορολογικών συντελεστών, φορολογικών εκπτώσεων ή κινήτρων αλλά κυρίως με το πώς ερμηνεύει η ίδια η Φορολογική Διοίκηση κρίσιμες διατάξεις.
Η ΑΑΔΕ δεσμεύεται
Και κάπως έτσι φτάσαμε σε ένα νομοθετικό πλαίσιο, που θα έμοιαζε απίθανο για την ελληνική πραγματικότητα πριν από λίγα χρόνια: η ΑΑΔΕ να δεσμεύεται εκ των προτέρων για την ερμηνεία και εφαρμογή φορολογικών διατάξεων, κατόπιν ερωτήματος φορολογουμένου.
Δεν πρόκειται για κάτι που θα γίνει στο μέλλον, καθώς με το άρθρο 36 νομοσχεδίου που κατατέθηκε ήδη στη Βουλή, προβλέπεται η έκδοση Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης (Φ.Δ.Α.), από τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, κατόπιν υποβολής σχετικής αίτησης στη Φορολογική Διοίκηση, από φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, με την καταβολή παράβολου. Προφανώς και δεν πρόκειται για ελληνική πατέντα. Τουναντίον. Με τη σχετική ρύθμιση εισάγεται και στην ελληνική νομοθεσία, κατά το πρότυπο νομοθεσίας άλλων κρατών μελών (όπως η Γαλλία, η Ολλανδία, η Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο) ο θεσμός των εκ των προτέρων φορολογικών απαντήσεων (advance tax rulings στην αγγλική γλώσσα, rescrit fiscal στη γαλλική).
Πρόκειται ουσιαστικά για μια μη εκτελεστή πράξη (για εγκύκλιο, ουσιαστικά, της Φορολογικής Διοίκησης απευθυνόμενη σε συγκεκριμένο φορολογούμενο που υπέβαλε το αίτημα). Με αυτήν περιγράφεται η θέση της Φορολογικής Διοίκησης ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας σε σχέση με πραγματικά περιστατικά τα οποία δεν έχουν λάβει ακόμα χώρα (εξ ού και «εκ των προτέρων» (advance) φορολογική απάντηση) που τίθενται υπόψη της και αφορούν συγκεκριμένο φορολογούμενο.
Σημειωτέον, η διαμόρφωση της θέσης της Φορολογικής Διοίκησης γίνεται αποκλειστικά και μόνο εντός του πλαισίου της ισχύουσας νομοθεσίας, των εγκυκλίων και αποφάσεων που έχουν εκδοθεί από τη Φορολογική Διοίκηση, καθώς και της παγιωμένης νομολογίας των ανωτάτων δικαστηρίων. Με απλά λόγια, δεν πρόκειται για απάντηση εν κενώ, αλλά επί τη βάσει των όσων ισχύουν την επίμαχη περίοδο. Και κάτι ακόμα που έχει ακόμα μεγαλύτερη σημασία: ενώ αυτή η απάντηση δεσμεύει τη Φορολογική Διοίκηση, δεν δεσμεύει τον φορολογούμενο να την ακολουθήσει.
Οι εξαιρέσεις, το αντίτιμο της Δεσμευτικής Απάντησης και οι “γκρίζες” ζώνες
Από αυτό το νέο πλαίσιο εξαιρούνται “ευαίσθητα” πεδία και συγκεκριμένα κάθε θέμα σχετικό με:
- προέγκριση μεθοδολογίας ενδοομιλικής τιμολόγησης
- εφαρμογή αλλοδαπού δικαίου στην Ελλάδα
- ζητήματα που σχετίζονται με υποθέσεις του αιτούντος και για τα οποία, κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης έχει ασκηθεί ενδικοφανής προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Α.Α.Δ.Ε. ή οποιοδήποτε ένδικο βοήθημα.
Για να δίνει αποδεκτή η αίτηση του φορολογούμενου, καταβάλλεται το ελάχιστο παράβολο των 5.000 ευρώ. Το ύψος του συνολικού παράβολου ορίζεται σε ποσό από 15.000 ευρώ έως 50.000 ευρώ, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως την πολυπλοκότητα του ερμηνευτικού ζητήματος, τη σώρευση ζητημάτων, τη νομική μορφή και το μέγεθος της επιχείρησης του αιτούντος, καθώς και την τυχόν υποβολή αιτήματος επίσπευσης εκ μέρους του αιτούντος.
Εφόσον η Φορολογική Διοίκηση προβεί στην έκδοση Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης, αυτή εκδίδεται εντός προθεσμίας 150 ημερών από την παραλαβή της πλήρους αίτησης, των δικαιολογητικών και την καταβολή του συνολικού παράβολου.
Αυτό που θα πρέπει, πάντως, να έχουν κατά νου οι ενδιαφερόμενοι είναι ότι παίρνοντας αυτή τη Δεσμευτική Απάντηση, δεν έχουν δέσει και τον γάιδαρο τους. Αντιθέτως. Η Δεσμευτική Απάντηση ισχύει ΜΟΝΟ για όσο χρονικό διάστημα:
- παραμένουν αμετάβλητα τα εξετασθέντα περιστατικά και η νομοθεσία επί των οποίων εκδόθηκε
- δεν υπάρχει διαφορετική ερμηνεία από ανώτατο δικαστήριο ως προς το εφαρμοστέο νομοθετικό πλαίσιο και
- τηρούνται οι τυχόν όροι και οι προϋποθέσεις που περιλαμβάνονται σε αυτή.
Αν και αυτές οι Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις θα δημοσιεύονται στο site της ΑΑΔΕ, θα είναι ανωνυμοποιημένες ή ψευδωνυμοποιημένες, ενώ ο αιτών έχει δικαίωμα να ζητήσει να μην δημοσιευθούν πληροφορίες που αφορούν εμπορικά, επιχειρηματικά, βιομηχανικά ή επαγγελματικά μυστικά ή εμπορική διαδικασία.