Με το μεγαλύτερο επενδυτικό πρόγραμμα στην ιστορία της, έργα στρατηγικής σημασίας και αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, η ΕΥΔΑΠ επιταχύνει τον μετασχηματισμό των υποδομών και διευρύνει τον ρόλο της στη διαχείριση του υδατικού κύκλου.
Η διαχείριση του νερού αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα όχι μόνο για την περιβαλλοντική προστασία, αλλά και για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την οικονομική δραστηριότητα και την ανθεκτικότητα των πόλεων. Η κλιματική κρίση και οι αυξανόμενες πιέσεις στους υδατικούς πόρους μεταβάλλουν τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και λειτουργούν οι υποδομές νερού, καθιστώντας τη διασφάλιση της επάρκειας και της ποιότητάς του ζήτημα στρατηγικής σημασίας.
Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η ΕΥΔΑΠ υλοποιεί το μεγαλύτερο επενδυτικό πρόγραμμα στην ιστορία της, ύψους 2,5 δισ. ευρώ σε ορίζοντα δεκαετίας. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο με περισσότερα από 180 έργα στους τομείς της ύδρευσης και της αποχέτευσης, της περιβαλλοντικής προστασίας, της ενεργειακής αναβάθμισης και του ψηφιακού μετασχηματισμού.
Ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται στην αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών. Αποτυπώνει τη σταδιακή μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο διαχείρισης του νερού, στο οποίο οι επενδύσεις, η τεχνολογία, η αποδοτικότερη αξιοποίηση των πόρων και οι αρχές της κυκλικής οικονομίας λειτουργούν συμπληρωματικά.
Επιτάχυνση των επενδύσεων
Η υλοποίηση του προγράμματος εξελίσσεται με αυξανόμενη δυναμική. Οι ετήσιες επενδύσεις της Εταιρείας έχουν ενισχυθεί από περίπου 15 εκατ. ευρώ πριν από λίγα χρόνια σε σχεδόν 80 εκατ. ευρώ σήμερα, με στόχο να υπερβούν τα 200 εκατ. ευρώ ετησίως μέσα στην επόμενη τριετία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το πρόγραμμα αποχέτευσης στην Ανατολική Αττική, συνολικού ύψους 1 δισ. ευρώ. Πρόκειται για ένα έργο που αντιμετωπίζει μια περιβαλλοντική εκκρεμότητα δεκαετιών και αποκτά πλέον απτή διάσταση στην καθημερινότητα εκατοντάδων χιλιάδων κατοίκων.
Μέχρι σήμερα έχουν κατασκευαστεί 450 χιλιόμετρα αγωγών και 14.000 εξωτερικές διακλαδώσεις, ενώ εννέα εργολαβίες, συνολικού ύψους 260 εκατ. ευρώ, βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη σε πέντε Δήμους, με 70 ενεργά σημεία παρέμβασης. Μόνο από τις τρέχουσες εργολαβίες αναμένεται να ωφεληθούν περισσότεροι από 400.000 κάτοικοι.
Το πρόγραμμα διαθέτει ήδη εγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις 530 εκατ. ευρώ, με την ευρωπαϊκή συγχρηματοδότηση να φθάνει έως και το 90%. Παράλληλα, έργα ύψους 470 εκατ. ευρώ ωριμάζουν μελετητικά και έργα 255 εκατ. ευρώ βρίσκονται σε φάση δημοπράτησης, αποτυπώνοντας το μέγεθος και τη δυναμική της επένδυσης.
Με την ολοκλήρωσή του, το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει 1.500 χιλιόμετρα αγωγών και τρία Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων. Το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Ραφήνας–Πικερμίου και Σπάτων–Αρτέμιδος, προϋπολογισμού 100 εκατ. ευρώ, καθώς και το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Μαραθώνος, ύψους 52,6 εκατ. ευρώ, προχωρούν προς ανάδειξη αναδόχων εντός του 2027, με ορίζοντα πλήρους λειτουργίας του συστήματος συλλογής και επεξεργασίας έως το 2030.
Επενδύσεις με αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα
Η σημασία του εγχειρήματος υπερβαίνει τα τεχνικά μεγέθη. Για το περιβάλλον, σημαίνει προστασία των ακτών και των υπόγειων υδροφορέων. Για τις τοπικές κοινωνίες, μεταφράζεται σε αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και των προοπτικών ανάπτυξης της περιοχής. Για τη χώρα, συμβάλλει στην ολοκλήρωση της συμμόρφωσης με το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων.
Παράλληλα, το επόμενο στάδιο του προγράμματος επεκτείνεται στην Κρωπία, στον Σαρωνικό και στον Ωρωπό, με μελέτες και δημοπρατήσεις που θα αναπτύξουν τα έργα αποχέτευσης σε οκτώ συνολικά Δήμους της Ανατολικής Αττικής.
Υποδομές με όρους κυκλικής οικονομίας
Τα νέα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων δεν θα περιορίζονται στην επεξεργασία των λυμάτων. Σχεδιάζονται ώστε το ανακτημένο νερό να αξιοποιείται για την άρδευση καλλιεργειών και περιαστικού πρασίνου, ενσωματώνοντας στην πράξη τις αρχές της κυκλικής οικονομίας. Οι πιλοτικές εφαρμογές επαναχρησιμοποίησης, σε συνεργασία με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, έχουν ήδη τεκμηριώσει επιστημονικά την ασφαλή χρήση του ανακτημένου νερού.
Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσεται και η αναβάθμιση του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας, μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις κυκλικής οικονομίας που σχεδιάζονται στη χώρα. Στόχος είναι η αποδοτικότερη αξιοποίηση του ανακτημένου νερού και των προϊόντων της επεξεργασίας, ενισχύοντας τη μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο λειτουργίας.
Από την αντιμετώπιση στην πρόληψη
Κεντρικό ρόλο στον μετασχηματισμό της ΕΥΔΑΠ διαδραματίζει η τεχνολογία. Η εγκατάσταση έξυπνων υδρομέτρων, τα προηγμένα συστήματα παρακολούθησης και η αξιοποίηση δεδομένων επιτρέπουν την έγκαιρη ανίχνευση προβλημάτων και τη βελτιστοποίηση της λειτουργίας των δικτύων.
Η Εταιρεία περνά σταδιακά από την αντιμετώπιση των βλαβών στην πρόβλεψη και την πρόληψή τους, ενισχύοντας την αποδοτικότητα των υποδομών και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός γίνεται έτσι αναπόσπαστο μέρος του επενδυτικού σχεδιασμού, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για αποτελεσματικότερη διαχείριση των δικτύων και των διαθέσιμων πόρων.
Ένας διευρυμένος στρατηγικός ρόλος
Η επέκταση της ΕΥΔΑΠ στη Βοιωτία, την Εύβοια και τη Φωκίδα διαμορφώνει έναν νέο στρατηγικό ορίζοντα για την Εταιρεία και σηματοδοτεί τη μετάβαση σε ένα ευρύτερο, ολοκληρωμένο μοντέλο διαχείρισης του υδατικού κύκλου.
Η νέα πραγματικότητα δεν αφορά μόνο τη γεωγραφική διεύρυνση της δραστηριότητας της ΕΥΔΑΠ. Ενισχύει τον ρόλο της στη συνολική διαχείριση των υδατικών πόρων, διευρύνοντας το πεδίο ευθύνης της και δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για καλύτερο συντονισμό, αξιοποίηση τεχνογνωσίας και επίτευξη οικονομιών κλίμακας.
Για την ΕΥΔΑΠ, η διαχείριση του νερού συνδέεται άμεσα με την ανθεκτικότητα των πόλεων, την οικονομική ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής. Με ένα επενδυτικό πρόγραμμα 2,5 δισ. ευρώ και έναν πλέον διευρυμένο στρατηγικό ρόλο, η Εταιρεία θέτει τις βάσεις για ένα σύγχρονο και βιώσιμο μοντέλο διαχείρισης των υδατικών πόρων για τις επόμενες δεκαετίες.