Η απόκτηση μιας εξοχικής κατοικίας σε δημοφιλείς προορισμούς αποτελούσε παραδοσιακά ένα εγχείρημα που απαιτούσε υψηλή οικονομική επένδυση.
Tαυτόχρονα συνοδευόταν από σημαντικές δαπάνες συντήρησης και περιορισμένη χρήση κατά τη διάρκεια του έτους.
Για πολλούς, η δεύτερη κατοικία παραμένει ανενεργή για μεγάλα χρονικά διαστήματα, με τα έξοδα λειτουργίας, τους φόρους και τη διαχείριση να επιβαρύνουν συνεχώς τον ιδιοκτήτη.
Συνιδιοκτησία εξοχικού, ένα νέο μοντέλο
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ένα καινοτόμο μοντέλο απόκτησης ακινήτων, γνωστό ως συνιδιοκτησία ή κλασματική ιδιοκτησία (fractional ownership), κερδίζει διαρκώς έδαφος σε παγκόσμιο επίπεδο.
Αυτό το μοντέλο προτείνει μια ευέλικτη προσέγγιση στην αγορά ακινήτων αναψυχής. Αντί ένα άτομο να αναλαμβάνει το 100% του κόστους για ένα περιουσιακό στοιχείο που αξιοποιεί για λίγες μόνο εβδομάδες ετησίως, η ιδιοκτησία μοιράζεται σε περισσότερους αγοραστές.
Αυτοί οι συνιδιοκτήτες μοιράζονται αναλογικά τόσο την τιμή αγοράς όσο και τα λειτουργικά έξοδα, καθώς και τον χρόνο χρήσης του ακινήτου.
Η κεντρική ιδέα είναι απλή και πρακτική: γιατί να επωμίζεται κανείς ολόκληρο το βάρος ενός ακινήτου, όταν η χρήση του είναι εποχιακή ή περιορισμένη;
Ιδιοκτήτης... ποσοστού του σπιτιού
Στην πράξη, η κλασματική ιδιοκτησία, όπως εφαρμόζεται από εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ελληνική αγορά, όπως η Owners, δομείται γύρω από τη διαίρεση του ακινήτου σε ιδανικά μερίδια. Κάθε ενδιαφερόμενος αγοράζει ένα ποσοστό της ιδιοκτησίας, εξασφαλίζοντας το αντίστοιχο δικαίωμα χρήσης. Νομικά, το ακίνητο ανήκει σε μια Εταιρεία Ειδικού Σκοπού (SPV), και οι αγοραστές αποκτούν μερίδια αυτής της εταιρείας, καθιστάμενοι έτσι έμμεσοι ιδιοκτήτες του ακινήτου.
Εως έξι ιδιοκτήτες ανά ακίνητο
Το μοντέλο της Owners προβλέπει έως έξι συνιδιοκτήτες ανά ακίνητο, με κάθε μερίδιο (1/6) να αντιστοιχεί σε χρήση έως και 56 διανυκτερεύσεων ετησίως. Οι ιδιοκτήτες διαχειρίζονται τις κρατήσεις τους μέσω μιας εξειδικευμένης εφαρμογής και έχουν τη δυνατότητα να εκμισθώνουν το ακίνητο τις περιόδους που δεν το χρησιμοποιούν. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι, σε αντίθεση με τη χρονομεριστική μίσθωση (timeshare), η συνιδιοκτησία αφορά την απόκτηση πραγματικού περιουσιακού στοιχείου με δικαίωμα μεταπώλησης.
Η τάση αυτή δεν είναι απλώς θεωρητική, αλλά αποτυπώνεται και σε έρευνες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Σύμφωνα με την έκθεση «European Housing Trend Report 2023» της RE/MAX, το ενδιαφέρον για τη συνιδιοκτησία είναι σημαντικά αυξημένο στην Ευρώπη. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 65% των Ευρωπαίων και το 67% των Ελλήνων βλέπουν θετικά αυτό το μοντέλο, με την Ελλάδα να κατατάσσεται στην 9η θέση πανευρωπαϊκά ως προς το ενδιαφέρον. Το μοντέλο αυτό είναι ιδιαίτερα ελκυστικό για τις νεότερες γενιές, καθώς πάνω από το 80% των ατόμων κάτω των 25 ετών το θεωρούν μια βιώσιμη λύση. Οι κύριοι λόγοι που προσελκύουν τους αγοραστές είναι η μείωση του κόστους, η κατανομή των ευθυνών συντήρησης και ο περιορισμός του οικονομικού ρίσκου.
Η ελληνική αγορά
Η ελληνική αγορά ακινήτων παρουσιάζει ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη της κλασματικής ιδιοκτησίας. Ο συνδυασμός της έντονης τουριστικής ζήτησης, του αυξανόμενου ενδιαφέροντος για πολυτελείς κατοικίες από ξένους επενδυτές και της συνεχούς ανόδου των τιμών σε περιοχές υψηλού προφίλ, όπως η Αθηναϊκή Ριβιέρα και τα νησιά, καθιστά το μοντέλο αυτό μια ελκυστική εναλλακτική. Προσφέρει πρόσβαση σε ακίνητα υψηλής αξίας με ένα κλάσμα του κόστους, επαγγελματική διαχείριση που απαλλάσσει τους ιδιοκτήτες από τις σχετικές έγνοιες, και τη δυνατότητα μεταπώλησης του μεριδίου. Σε μια εποχή που η απόκτηση και η συντήρηση μιας εξοχικής κατοικίας γίνεται όλο και πιο απαιτητική, η συνιδιοκτησία αναδεικνύεται σε μια έξυπνη λύση που εναρμονίζει την επένδυση με την απόλαυση.