Η εξασφάλιση μακροχρόνιων συμφωνιών προμήθειας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τις ΗΠΑ γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη, σύμφωνα με τον κ. Αλέξανδρο Εξάρχου, επικεφαλής της Atlantic SEE LNG Trade, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει ανατρέψει τις ισορροπίες στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
- Οι Αμερικανοί προμηθευτές LNG διστάζουν να δεσμευτούν σε μακροχρόνια συμβόλαια σταθερής τιμής, λόγω της αβεβαιότητας στις τιμές μετά τις ζημιές σε τερματικό σταθμό του Κατάρ, μια κατάσταση εντελώς διαφορετική από ό,τι ίσχυε πριν από έξι μήνες.
- Οι μικρότεροι αγοραστές αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξασφάλιση μακροχρόνιων συμφωνιών, εξαιτίας των υψηλών κεφαλαιακών δαπανών που απαιτούνται για τα έργα LNG στις ΗΠΑ και της δέσμευσης μεγάλου μέρους της παραγωγής σε υφιστάμενα συμβόλαια.
- Η κοινοπραξία Atlantic SEE (AKTOR-ΔΕΠΑ Εμπορίας) καθιστά την Ελλάδα περιφερειακό ενεργειακό κόμβο, έχοντας υπογράψει 20ετή συμφωνία για 4 δισ. κυβικά μέτρα LNG ετησίως, με μεγάλο μέρος να προορίζεται για τις χώρες της ευρύτερης περιοχής.
- Παρότι η συμφωνία με τη Venture Global προσφέρει προστασία, το κόστος των 20ετών συμβολαίων έχει αυξηθεί. Οι τιμές spot αναμένεται να ανέβουν από τον Σεπτέμβριο, ενώ η ΕΕ δεν έχει λάβει μέτρα για τον εφοδιασμό τον χειμώνα.
Ο ανταγωνισμός μεταξύ Ευρωπαίων και Ασιατών αγοραστών για αμερικανικό LNG έχει ενταθεί μετά τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, η οποία οδήγησε στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Η εξέλιξη αυτή περιόρισε περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών LNG και προκάλεσε άνοδο στις τιμές της spot αγοράς.
Οι αμερικανικές εταιρείες αποφεύγουν τις δεσμεύσεις 20 ετών
Όπως δήλωσε σε συνέντευξή του στο Bloomberg ο κ. Εξάρχου, οι προμηθευτές από τις ΗΠΑ εμφανίζονται πλέον απρόθυμοι να δεσμευτούν σε σταθερές τιμές για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
«Οι αμερικανικοί προμηθευτές έχουν γίνει διστακτικοί στο να δεσμευτούν σε μια τιμή για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα. Πρόκειται για μια εντελώς διαφορετική κατάσταση σε σχέση με πριν από έξι μήνες, όταν αναζητούσαν με αγωνία τέτοιου είδους μακροχρόνιες συμφωνίες», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον κ. Εξάρχου, η αβεβαιότητα γύρω από την πορεία των τιμών, μετά και τις ζημιές στον μεγαλύτερο τερματικό σταθμό εξαγωγών LNG του Κατάρ, έχει οδηγήσει ορισμένους αμερικανικούς προμηθευτές ακόμη και στο να προσφέρουν κίνητρα για τη μείωση ποσοτήτων σε υφιστάμενα συμβόλαια.
Πίεση για τους μικρότερους αγοραστές
Ο κ. Εξάρχου σημείωσε ότι οι σημαντικές κεφαλαιακές δαπάνες που απαιτούνται για την ανάπτυξη και χρηματοδότηση έργων LNG στις ΗΠΑ δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους μικρότερους αγοραστές να εξασφαλίσουν μακροχρόνιες συμφωνίες.
Παράλληλα, μεγάλο μέρος της αμερικανικής παραγωγής έχει ήδη δεσμευτεί μέσω πολυετών συμβολαίων με ευρωπαϊκές και ασιατικές εταιρείες.
Ο ρόλος της Ελλάδας ως περιφερειακού κόμβου LNG
Η Atlantic SEE, κοινοπραξία του Ομίλου AKTOR και της ΔΕΠΑ Εμπορίας Μ.Α.Ε, υπέγραψε τον περασμένο Νοέμβριο 20ετή συμφωνία με τη Venture Global για την εισαγωγή 4 δισ. κυβικών μέτρων LNG ετησίως από το 2030.
Το μεγαλύτερο μέρος των ποσοτήτων αυτών προορίζεται για χώρες της ευρύτερης περιοχής, μεταξύ των οποίων η Αλβανία με 1 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως και η Βοσνία-Ερζεγοβίνη με 0,5 δισ. κυβικά μέτρα.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της εταιρείας οι διαπραγματεύσεις με τη Ρουμανία αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του καλοκαιριού, ανεβάζοντας τις συνολικές συμφωνημένες ποσότητες στα 3,7 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως.
Νέες συμφωνίες σε Βουλγαρία και Ουκρανία
Η προσπάθεια της Ελλάδας να εξασφαλίσει επιπλέον αμερικανικό LNG συνδέεται και με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον πλήρη τερματισμό των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου έως το τέλος του έτους.
Εφόσον επιτευχθούν συμφωνίες με τη Βουλγαρία και την Ουκρανία μέσα στο 2026, η Atlantic SEE σχεδιάζει να αναζητήσει πρόσθετες ποσότητες LNG από τις ΗΠΑ, αυξάνοντας τον συνολικό όγκο προμηθειών έως και τα 8 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως.
Παράλληλα, η εταιρεία εξετάζει τη δυνατότητα σύναψης συμφωνιών και με άλλες χώρες της περιοχής, όπως η Σερβία, η Κροατία και η Βόρεια Μακεδονία.
Προειδοποίηση για τους κινδύνους εφοδιασμού LNG για το χειμώνα στην Ευρώπη
Παρότι η συμφωνία με τη Venture Global προσφέρει προστασία έναντι της μεταβλητότητας των αγορών, ο κ. Εξάρχου υπογράμμισε ότι το κόστος των 20ετών συμβολαίων έχει αυξηθεί σημαντικά.
«Βρισκόμαστε σε συζητήσεις για πρόσθετες ποσότητες με διάφορους προμηθευτές στις ΗΠΑ», δήλωσε, εκφράζοντας παράλληλα την εκτίμηση ότι οι τιμές στη spot αγορά θα κινηθούν αισθητά υψηλότερα από τον Σεπτέμβριο.
Ο ίδιος προειδοποίησε επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ακόμη υιοθετήσει στοχευμένα μέτρα για τον περιορισμό των κινδύνων εφοδιασμού κατά τον επόμενο χειμώνα, την ώρα που οι ευρωπαϊκές χώρες επιχειρούν να αναπληρώσουν τα μειωμένα αποθέματα φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.