Πυρετώδεις αναμένονται οι διαβουλεύσεις, σε τεχνικό επίπεδο, της ελληνικής πλευράς με τους τεχνοκράτες της Κομισιόν ως το Eurogroup της 9ης Νοεμβρίου.
Εκεί, στη νέα Σύνοδο των υπουργών Οικονομικών, θα αναζητηθούν συμμαχίες, έτσι ώστε το «παράθυρο», που άνοιξε στη Σύνοδο Κορυφής για νέα έκτακτα μέτρα στήριξης, να μετουσιωθεί σε ευελιξία όχι επί των “οροφών” δαπανών, αλλά επί της ήδη εγκεκριμένης ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια. Κι αυτό- όπως σημειώνουν αρμόδιες πηγές στο iefimerida- είναι το “κλειδί”.
Οι ενστάσεις της Κομισιόν, το πείσμα των Βόρειων και το ελληνικό «κλειδί»
“Καταφέραμε να μείνει το θέμα πάνω στο τραπέζι. Η σχετική αναφορά στο κείμενο συμπερασμάτων της Συνόδου είναι η βάση για περαιτέρω συζήτηση” επισημαίνουν αρμόδιες πηγές στο iefimerida, συμπληρώνοντας, πάντως, με νόημα ότι “είναι άγνωστο πώς θα εξελιχθεί και πού θα καταλήξει αυτή η συζήτηση”.
Έστω στα παρά 1’, η ελληνική πλευρά κατάφερε να μείνει “ζωντανό” το αίτημα όχι μόνο για μια κοινή ευρωπαϊκή απάντηση στο πρόβλημα του ενεργειακού κόστους, αλλά και για νέα βραχυπρόθεσμα μέτρα. Ποιος είναι ο στόχος της Αθήνας; Να μπορέσει να αξιοποιήσει ένα μέρος από το 1 δισ ευρώ της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια, ως “μαξιλάρι” για το επίμονα υψηλό κόστος ενέργειας, με νέες επιδοτήσεις και νέες εισοδηματικές ενισχύσεις.
Όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, τόσο στο προ ημερών Eurogroup όσο και στη Σύνοδο των Ευρωπαίων ηγετών, εκφράστηκαν ζωηρές επιφυλάξεις- και από την Κομισιόν και από τους Βόρειους- για τη σκοπιμότητα της όποιας “χαλάρωσης” από τους υφιστάμενους δημοσιονομικούς κανόνες. Ειδικά όσον αφορά στο αίτημα της ελληνικής πλευράς για ευελιξία ως προς τη ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια- που ούτως ή άλλως εξαιρείται από τον κανόνα των “οροφών” δαπανών- οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ειδικά η Κομισιόν φοβάται πως αν περάσει το ελληνικό αίτημα, θα σπεύσουν κι άλλες χώρες να αιτηθούν ενεργοποίηση της ρήτρας, ζητώντας παράλληλα να αξιοποιηθεί αυτή εξ ολοκλήρου για μέτρα στήριξης, αντί επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές, όπως είναι ο σκοπός της. Το επιχείρημα της Αθήνας, το ελληνικό “κλειδί”, θα είναι ότι μπορεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παράσχει ευελιξία, προβλέποντας παράλληλα ένα πλαφόν. Με απλά λόγια, να οριστεί ότι από τη ρήτρα θα μπορεί μόνο ένα ποσοστό π.χ. ως 40-50%, να αξιοποιηθεί για μέτρα στήριξης.
Τα παζάρια αναμένονται σκληρά, καθώς είναι λίγες οι χώρες που μπορούν να αιτηθούν την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για την ενέργεια, άρα και να συμμαχήσουν με την Ελλάδα στην αναγκαιότητα ευελιξίας. Κι αυτό γιατί μπορεί οι δαπάνες της ρήτρας να εξαιρούνται από τις “οροφές”, αλλά μετράνε κανονικά στο Έλλειμμα, συνεπώς οι χώρες που βρίσκονται κοντά στο όριο του 3% ή το έχουν ξεπεράσει και βρίσκονται σε Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος (EDP), δεν έχουν ουσιαστικά τη δυνατότητα χρησιμοποίησης αυτής της ρήτρας.
Αυτήν τη στιγμή, βρίσκονται σε Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος 10 χώρες (Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Φινλανδία, Γαλλία, Ουγγαρία, Ιταλία, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβακία), ενώ κινδυνεύει να βρεθεί σε δυσμενή θέση και η Ισπανία λόγω υπέρβασης της “οροφής” δαπανών, κάτι που θα διαπιστωθεί στην επικείμενη διαδικασία του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, στο τέλος Νοεμβρίου.
Το καλό και το κακό σενάριο για τις τιμές των καυσίμων
Αν και είναι προφανής η διάθεση και η πρόθεση κάποιων Ευρωπαίων να “κλωτσήσουν το τενεκεδάκι παρακάτω”, προσδοκώντας σε μια αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών της Ενέργειας, αυτό δεν φαίνεται πιθανό στον ορατό ορίζοντα. Οι διπλωματικές κινήσεις στο μέτωπο της Μ. Ανατολής έχουν “παγώσει” και όλοι στοιχηματίζουν αν θα υπάρξει νέο μαζικό αμερικανικό χτύπημα στο Ιράν, ο Λευκός Οίκος περιορίζεται σε κινήσεις αποσυμπίεσης στο εσωτερικό των ΗΠΑ εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών και η πολυσυζητημένη συμφωνία με το Κρεμλίνο δεν φαίνεται να ηρεμεί τις αγορές.
Είναι ενδεικτικό ότι την Παρασκευή το Brent έκανε άλμα στα 110 δολάρια, το αμερικανικό αργό έσπασε το φράγμα των 100 δολαρίων και η διεθνής τιμή του diesel, παρά τα μικρά σκαμπανεβάσματα, διατηρείται πάνω από τα 190 δολάρια στο ευρωπαϊκό χρηματιστήριο (ICE) και πάνω από τα 205 δολάρια στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης (NYMEX).
Ακόμα και στο... καλό σενάριο η τιμή του Brent θα διατηρηθεί γύρω στα 25 δολάρια πάνω από τα προ πολέμου επίπεδα. Σύμφωνα με την Goldman Sachs Research, ένα βαρέλι αργού πετρελαίου Brent αναμένεται να διαπραγματευτεί στα 90 δολάρια τον Δεκέμβριο του 2026, με μια μικρή αύξηση από την πρόσφατη πρόβλεψη των 85 δολαρίων, ενώ θα είναι κατά μέσο όρο 80 δολάρια το βαρέλι το 2027. Που βασίζεται αυτό το σενάριο; Στην εκτίμηση ότι αφενός οι εξαγωγές πετρελαίου του Περσικού Κόλπου έχουν ανακάμψει και βρίσκονται, πλέον, γύρω από τον μέσο όρο του 2025, αφετέρου η ζήτηση πετρελαίου έχει ήδη μειωθεί κατά 3,3 εκατ βαρέλια σε ετήσια βάση.
Το κακό σενάριο, που απεύχονται άπαντες, προβλέπει παράταση των εχθροπραξιών ως τα μέσα του 2027, με αποτέλεσμα η τιμή του “μαύρου χρυσού” να ανεβαίνει στα 130 δολάρια το βαρέλι...