Με τη μάχη που έδωσε ο Ηρακλής με τη Λερναία Ύδρα μοιάζει η μάχη που καλείται να δώσει το οικονομικό επιτελείο με την ακρίβεια. Το ζητούμενο είναι ποιος θα επικρατήσει.
Ενώ αναζητείται το μίγμα των επιδοτήσεων από τον Προϋπολογισμό και τα διυλιστήρια, για να συγκρατηθεί το κόστος των μετακινήσεων και των μεταφορών, αλλά και για να μην παγώσουν τα νοικοκυριά, η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους ανοίγει και δεύτερο μέτωπο στα ράφια των super markets.
Απειλείται η «συμφωνία κυρίων»
Όταν η κυβέρνηση έδωσε τα χέρια με τους προμηθευτές και τα super markets για μειώσεις τιμών σε τρόφιμα, είδη οικιακής χρήσης, σχολικά είδη, ήταν εξαρχής σαφές ότι αυτή η συμφωνία έχει διάρκεια 2 μηνών, δηλαδή ως το τέλος Οκτωβρίου, με την προοπτική να ανανεωθεί ως το τέλος του έτους, έτσι ώστε να καλυφθεί και η εορταστική περίοδος, με τις συνήθως υψηλές καταναλωτικές δαπάνες. Η μεγάλη αύξηση της τιμής του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, όπως επίσης τα δυσοίωνα μηνύματα από το μέτωπο του ρεύματος, απειλούν να ανατρέψουν τα έως τώρα δεδομένα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ήδη έχουν δηλωθεί στην Αρχή για την εποπτεία της αγοράς, 387 κωδικοί τροφίμων και ειδών προσωπικής υγιεινής, με μειώσεις τιμών πάνω από 5%, οι οποίες θα ισχύσουν μετά τον Οκτώβριο. Δεν πρόκειται μόνο για παράταση υφιστάμενων κωδικών, που “τρέχουν” σε αυτήν την πρώτη φάση της “συμφωνίας κυρίων”, αλλά και για νέους κωδικούς. Την επόμενη εβδομάδα αναμένεται να ξεκινήσουν οι πρώτες διερευνητικές επαφές της Αρχής με όλους τους εμπλεκομένους στην εφοδιαστική αλυσίδα, ωστόσο το κλίμα είναι “βαρύ” λόγω του αυξανόμενου ενεργειακού κόστους.
"Να δούμε” είναι το μήνυμα που εκπέμπει η αγορά και η αβεβαιότητα για τις εξελίξεις στο πεδίο της ενέργειας είναι αυτή που προβληματίζει. Πού ποντάρει η Αρχή ότι η “συμφωνία κυρίων” μπορεί να ανανεωθεί, με αριθμό κωδικών ανάλογο με τους 1.740 της τρέχουσας φάσης; Κατ’ αρχάς, στην πάγια τακτική των πολυεθνικών να “χαλαρώνουν” φτάνοντας στο τέλος του οικονομικού έτους, όπου οι εμπορικοί στόχοι είτε έχουν είτε δεν έχουν επιτευχθεί. Το βασικό “εργαλείο” για το... μασάζ στους προμηθευτές αλλά και τα super markets, είναι, όμως, ότι ο συνδυασμός των μειωμένων τιμών της “συμφωνίας” με τις προωθητικές ενέργειες της εορταστικής περιόδου, θα βοηθήσει έτσι ώστε η καταναλωτική δαπάνη- άρα και ο τζίρος τους- θα διατηρηθεί στα συνήθη επίπεδα. Προφανές είναι ότι από αυτόν τον επιθυμητό ανταγωνισμό μεταξύ όλων των εμπλεκομένων στην εφοδιαστική αλυσίδα, κερδισμένοι θα πρέπει να είναι οι καταναλωτές.
Υπάρχουν, ωστόσο, δύο στοιχεία που προκαλούν ανησυχία. Το πρώτο είναι ότι ήδη καταγράφονται ανατιμήσεις σε είδη διατροφής, που δεν συμπεριλαμβάνονται στη “συμφωνία κυρίων” και μάλιστα από μεγάλους προμηθευτές, που συμμετέχουν, μεν, στην πρωτοβουλία, αλλά με άλλους κωδικούς. Το δεύτερο είναι ότι αναζητώντας υψηλότερες τιμές, προμηθευτές και παραγωγοί κατευθύνουν τα προϊόντα τους σε αγορές εκτός Ελλάδας. Κάτι αντίστοιχο, για παράδειγμα, συνέβη με την παραγωγή ντομάτας της Κρήτης, η οποία διοχετεύθηκε κυρίως σε εξαγωγές, με αποτέλεσμα την εκτίναξη της τιμής συνολικά.
Η «μάχη» των καυσίμων
Στο βασικό πεδίο “μάχης”, δηλαδή τα καύσιμα, τα μηνύματα από τις διεθνείς αγορές δεν είναι ιδιαιτέρως αισιόδοξα. Το πρόβλημα δεν είναι η τιμή του Brent, η οποία έτσι κι αλλιώς επέστρεψε σε επίπεδα άνω των 100 δολαρίων λόγω της αβέβαιης κατάληξης των διπλωματικών διεργασιών ΗΠΑ- Ιράν, αλλά οι τιμές των διυλισμένων προϊόντων και ειδικά του diesel, που επηρεάζει όλη την εφοδιαστική αλυσίδα.
Η κατάρρευση της διυλιστικής δυνατότητας της Ευρώπης τα τελευταία 10-15 χρόνια, σε συνδυασμό με το σοκ που έχουν προκαλέσει στις εισαγωγές καυσίμων οι πόλεμοι στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, έχουν δημιουργήσει συνθήκες ασφυξίας. Όπως σημειώνουν οι Financial Times, η τιμή του diesel στην Ευρώπη αυξήθηκε την Τετάρτη, καθώς η ήπειρος αντέδρασε στην «καταστροφική» προοπτική να αποκοπεί από τις ΗΠΑ, τον μεγαλύτερο προμηθευτή της. Τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης σημείωσαν άνοδο έως και 7% στα 1.528 δολάρια ανά τόνο, ποσό που αντιστοιχεί σε περισσότερα από 200 δολάρια το βαρέλι!
Στο εσωτερικό μέτωπο, οι επιδοτήσεις στα υγρά καύσιμα είναι δεδομένες. Ωστόσο, μένει να αποφασιστεί ποιο θα είναι το εύρος αυτών των επιδοτήσεων, κάτι που θα εξαρτηθεί κι από το εύρος της συμμετοχής των διυλιστηρίων. Αρμόδιες πηγές αναφέρουν ότι στο τραπέζι υπάρχει πάντα το “εργαλείο” του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους, ειδικά στα νησιά όπου η κατάσταση μοιάζει εκτός ελέγχου. Ωστόσο όλα θα συνεκτιμηθούν και σε σχέση με τις πιέσεις που εντείνονται από τα ευρωπαϊκά όργανα, για μέτρα που δεν ενισχύουν τη ζήτηση/κατανάλωση καυσίμων, ανατροφοδοτούν τον πληθωρισμό και φέρνουν πιο κοντά νέες αυξήσεις επιτοκίων άρα και του κόστους δανεισμού.