Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να ενεργοποιήσει ένα ευρύ πακέτο μέτρων για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου κινδύνου έλλειψης καυσίμων αεροσκαφών, καθώς η κρίση στα Στενά του Ορμούζ συνεχίζει να διαταράσσει τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.
- Η παρατεταμένη διακοπή στα Στενά του Ορμούζ εντείνει τις πιέσεις στην αγορά καυσίμων αεροσκαφών, οδηγώντας αεροπορικές εταιρείες όπως η KLM σε ακυρώσεις πτήσεων και περιορισμούς χωρητικότητας, ενώ οι προβλέψεις για την ανάπτυξη του κλάδου αναθεωρούνται προς τα κάτω.
- Η Κομισιόν προετοιμάζει κατευθυντήριες γραμμές για αυξημένη ευελιξία στην εφαρμογή της νομοθεσίας, αντιμετωπίζοντας ζητήματα διαχείρισης χρονοθυρίδων και ακυρώσεων πτήσεων λόγω έλλειψης καυσίμων, ενώ εξετάζει και προσωρινές ρυθμιστικές αλλαγές αν χρειαστεί.
- Η ΕΕ προχωρά σε μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις για ενίσχυση της ενεργειακής της ανθεκτικότητας, επανεξετάζοντας αποθέματα πετρελαίου, δημιουργώντας μηχανισμό παρακολούθησης καυσίμων και αυξάνοντας την παραγωγή βιοκαυσίμων, στοχεύοντας σε μείωση της εξάρτησης.
- Η έντονη γεωπολιτική αβεβαιότητα στον Περσικό Κόλπο καθιστά αβέβαιο το τέλος της κρίσης, αναγκάζοντας τις αεροπορικές εταιρείες σε «αυτοσυντήρηση» και προετοιμάζοντας τους επιβάτες για περισσότερες ακυρώσεις και καθυστερήσεις τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με προσχέδιο εγγράφου που επικαλείται το Bloomberg, η Κομισιόν αναμένεται να ανακοινώσει την Τετάρτη ότι θα προτείνει ήδη από τον επόμενο μήνα παρεμβάσεις για τη «βελτιστοποίηση» της διανομής καυσίμων αεροσκαφών μεταξύ των κρατών-μελών και την εξεύρεση εναλλακτικών πηγών προμήθειας.
Περίπου το 40% των αναγκών της ΕΕ καλύπτεται από εισαγωγές, με το μισό αυτής της ποσότητας να διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ.
Πιέσεις στην αγορά και πρώτες επιπτώσεις
Αν και εκτιμάται ότι τα αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών επαρκούν για να αποφευχθούν άμεσες ελλείψεις τον Απρίλιο, η παρατεταμένη διακοπή της κρίσιμης θαλάσσιας οδού εντείνει την πίεση στην αγορά καυσίμων.
Οι επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές στον κλάδο των αερομεταφορών. Η KLM ανακοίνωσε την ακύρωση 80 πτήσεων μετ’ επιστροφής από το αεροδρόμιο Σίπχολ του Άμστερνταμ τον επόμενο μήνα, επικαλούμενη το αυξημένο κόστος καυσίμων. Παράλληλα, μεγάλες αεροπορικές εταιρείες διεθνώς περιορίζουν τη χωρητικότητα και επανεξετάζουν δρομολόγια, προετοιμαζόμενες για μια δύσκολη θερινή περίοδο.
Σύμφωνα με στοιχεία της Cirium, η παγκόσμια χωρητικότητα για τον Μάιο έχει ήδη μειωθεί, ενώ οι προβλέψεις για την ετήσια ανάπτυξη του κλάδου αναθεωρούνται προς τα κάτω, με ορισμένα σενάρια να κάνουν λόγο ακόμη και για συρρίκνωση.
Ευελιξία στους κανόνες και έκτακτα μέτρα για τα καύσιμα
Η Κομισιόν σχεδιάζει να εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές που θα επιτρέπουν μεγαλύτερη ευελιξία στην εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας. Στο επίκεντρο βρίσκονται ζητήματα όπως η διαχείριση χρονοθυρίδων (slots) στα αεροδρόμια και οι διαδικασίες σε περίπτωση ακυρώσεων πτήσεων λόγω ελλείψεων καυσίμων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο φαινόμενο του fuel tankering, όπου τα αεροσκάφη φορτώνουν επιπλέον καύσιμο στο σημείο αναχώρησης ώστε να αποφύγουν ακριβότερο ανεφοδιασμό στον προορισμό τους, μια πρακτική που ενδέχεται να επηρεάσει περαιτέρω τη διαθεσιμότητα.
Εάν τα αρχικά μέτρα δεν αποδειχθούν επαρκή, η Επιτροπή εξετάζει και προσωρινές αλλαγές στο κανονιστικό πλαίσιο.
Στόχος η ενεργειακή θωράκιση της ΕΕ
Παράλληλα με τα άμεσα μέτρα, η ΕΕ σχεδιάζει πιο μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της ενεργειακής της ανθεκτικότητας. Σε αυτές περιλαμβάνονται η επανεξέταση των αποθεμάτων πετρελαίου, η δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης της αγοράς καυσίμων, καθώς και η αύξηση της διυλιστικής δυναμικότητας και της παραγωγής προηγμένων βιοκαυσίμων.
Το σχέδιο εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική για τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, με έμφαση και στην επιτάχυνση της ηλεκτροκίνησης.
Την ίδια ώρα, η γεωπολιτική αβεβαιότητα παραμένει έντονη, με τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο να καθιστούν αβέβαιο το χρονοδιάγραμμα αποκλιμάκωσης της κρίσης.
Οι αεροπορικές εταιρείες, εν μέσω αυξανόμενου κόστους και πιθανών ελλείψεων, εισέρχονται σε φάση «αυτοσυντήρησης», με τους επιβάτες να αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωποι με περισσότερες ακυρώσεις και καθυστερήσεις τους επόμενους μήνες.