Τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο της γεωπολιτικής έντασης, καθώς οι ΗΠΑ εντείνουν τις επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκών με τη χρήση θαλάσσιων drones.
- Οι ΗΠΑ αναπτύσσουν μη επανδρωμένα θαλάσσια drones στα Στενά του Ορμούζ για τον εντοπισμό και την εξουδετέρωση ναρκών. Στόχος είναι η αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, μετά από αναφορές ότι το Ιράν είχε τοποθετήσει νάρκες, μπλοκάροντας τη ζωτικής σημασίας δίοδο.
- Το Ιράν διαμηνύει ότι εγγυάται την ασφάλεια της διέλευσης πλοίων με βάση ένα «νέο νομικό καθεστώς». Παράλληλα, προειδοποιεί ότι η ασφάλεια στα Στενά δεν είναι δεδομένη αν συνεχιστούν οι περιορισμοί στις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου.
- Η ένταση στη θάλασσα κλιμακώνεται, με ιρανικά πλοία να προσπαθούν να αποφύγουν τον αμερικανικό αποκλεισμό. Το φορτηγό πλοίο M/V Touska κατασχέθηκε από τις ΗΠΑ, καθώς επιχείρησε να παραβιάσει τον ναυτικό αποκλεισμό, δείχνοντας τη σοβαρότητα της κατάστασης.
- Η τύχη του κατασχεθέντος πλοίου Touska και του πληρώματός του παραμένει ασαφής, με πιθανή μόνιμη κατάσχεση από τις ΗΠΑ ως «λάφυρο πολέμου». Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ είναι εξαιρετικά εύθραυστη, ενόψει νέων συνομιλιών Ουάσινγκτον-Τεχεράνης.
Στο μεταξύ -στον απόηχο των προειδοποιητικών βολών που δέχθηκε το Σάββατο πλοίο της γαλλικής CMA CGM - αφότου το Ιράν διαμηνύει ότι εγγυάται την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικό πέρασμα, αλλά υπό νέο νομικό πλαίσιο.
Αμερικανικά drones για εκκαθάριση ναρκών στα Στενά του Ορμούζ
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ο αμερικανικός στρατός έχει αναπτύξει μη επανδρωμένα θαλάσσια drones για τον εντοπισμό και την εξουδετέρωση ναρκών στα Στενά του Ορμούζ, σε μια προσπάθεια να αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η εκκαθάριση των ναρκών αποτελεί «αναγκαία προϋπόθεση» ώστε τα πλοία να επιστρέψουν στη βασική θαλάσσια οδό, αντί να χρησιμοποιούν πιο αργές και επιβαρυμένες διαδρομές που ελέγχονται από το Ιράν.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) είχε ήδη προαναγγείλει την ανάπτυξη υποβρύχιων drones για την ενίσχυση των επιχειρήσεων, μετά από αναφορές των Τάιμς της Νέας Υόρκης ότι η Τεχεράνη είχε τοποθετήσει νάρκες κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, ουσιαστικά μπλοκάροντας τα Στενά του Ορμούζ.
Περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται από το συγκεκριμένο πέρασμα, γεγονός που το καθιστά ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια οικονομία.
Τεχεράνη: «Εγγυόμαστε την ασφάλεια της διέλευσης»
Την ίδια ώρα, το Ιράν επιχειρεί να προβάλλει εικόνα ελέγχου της κατάστασης. Ο πρέσβης της χώρας στη Μόσχα, Καζέμ Τζαλαλί, δήλωσε σύμφωνα με τη ρωσική εφημερίδα Vedomosti ότι η Τεχεράνη διασφαλίζει την ασφαλή διέλευση πλοίων βάσει ενός «νέου νομικού καθεστώτος».
Όπως ανέφερε, «πλοία και σκάφη μπορούν να διέλθουν με βάση τα μέτρα ασφαλείας και το νομικό πλαίσιο των Στενών του Ορμούζ», ενώ υποστήριξε ότι οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ απέτυχαν να επιτύχουν τον στόχο τους για αλλαγή καθεστώτος.
Προειδοποιήσεις για το πετρέλαιο και την ασφάλεια
Σε πιο σκληρή γραμμή, ο πρώτος αντιπρόεδρος του Ιράν, Μοχάμαντ Ρεζά Αρέφ, προειδοποίησε νωρίτερα ότι η ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη αν συνεχιστούν οι περιορισμοί στις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου.
«Κανείς δεν μπορεί να περιορίζει τις εξαγωγές του Ιράν και να περιμένει δωρεάν ασφάλεια», δήλωσε, τονίζοντας ότι η σταθερότητα στις διεθνείς τιμές ενέργειας εξαρτάται από τον τερματισμό της οικονομικής και στρατιωτικής πίεσης κατά της χώρας.
Κλιμάκωση στη θάλασσα: Αναχαιτίσεις και αποκλεισμοί
Η ένταση αποτυπώνεται και στη ναυσιπλοΐα. Ιρανικό φορτηγό πλοίο φέρεται να έκανε αναστροφή πριν φτάσει στη γραμμή αποκλεισμού των ΗΠΑ, μετά από περιστατικό κατά το οποίο πεζοναύτες από το USS Spruance κατέλαβαν άλλο ιρανικό πλοίο.
Παράλληλα, αρκετά πλοία με σύνδεση με το Ιράν φαίνεται να έχουν διασχίσει τη ζώνη αποκλεισμού, αν και εκτιμάται ότι παραμένουν εκτεθειμένα σε πιθανές αναχαιτίσεις από το αμερικανικό ναυτικό.
Τι θα συμβεί με το κατασχεθέν ιρανικό πλοίο Touska
Σύμφωνα με τη CENTCOM, το ιρανικής σημαίας φορτηγό πλοίο M/V Touska κατασχέθηκε, αφού επιχείρησε να παραβιάσει τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό.
Ειδικοί στο Ναυτικό Δίκαιο εκτιμούν ότι το πλοίο θα οδηγηθεί αρχικά σε αγκυροβόλιο ή λιμάνι για επιθεώρηση, προκειμένου να διαπιστωθεί το φορτίο του. Ανάλογα με τα ευρήματα, ενδέχεται να κατασχεθεί οριστικά και να περιέλθει στην ιδιοκτησία των ΗΠΑ ως «λάφυρο πολέμου», σύμφωνα με τις πρακτικές του Ναυτικού Δικαίου.
Το CNN επικαλείται αναλύσεις ειδικών, σύμφωνα με τις οποίες σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να κινηθεί διαδικασία μέσω ειδικού «δικαστηρίου λαφύρων» (prize court), εφόσον η Ουάσινγκτον επιλέξει να διατηρήσει υπό την κατοχή της το ιρανικό πλοίο μακροπρόθεσμα.
Το πλήρωμα και τα πιθανά σενάρια
Η τύχη του πληρώματος του ιρανικού πλοίου παραμένει ασαφής και εξαρτάται από την εθνικότητά του. Εάν πρόκειται για ναυτικούς τρίτων χωρών, όπως Ινδούς ή Φιλιππινέζους, είναι πιθανό να επαναπατριστούν.
Ωστόσο, εάν στο πλοίο βρίσκονται Ιρανοί πολίτες ή μέλη των Φρουρών της Επανάστασης, ενδέχεται να τεθούν υπό κράτηση ή ακόμη και να αντιμετωπιστούν ως αιχμάλωτοι πολέμου, ειδικά σε περίπτωση που το φορτίο σχετίζεται με στρατιωτικό εξοπλισμό.
Δεδομένα της MarineTraffic δείχνουν ότι το Touska εκτελούσε τα τελευταία χρόνια δρομολόγια μεταξύ κινεζικών και ιρανικών λιμανιών, ενώ τελεί υπό κυρώσεις από το 2018. Παρά το γεγονός ότι εμφανίζεται φορτωμένο, το ακριβές περιεχόμενο του φορτίου του παραμένει άγνωστο.
Εύθραυστη ισορροπία ενόψει νέων συνομιλιών
Μετά από μια αιματηρή σύγκρουση που στοίχισε χιλιάδες ζωές και μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός, Ουάσινγκτον και Τεχεράνη ετοιμάζονται για νέο γύρο συνομιλιών.
Ωστόσο, οι στρατιωτικές κινήσεις και οι αντικρουόμενες δηλώσεις για την ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ δείχνουν ότι η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη, με άμεσες συνέπειες για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενεργειακή αγορά.