Στην τελική ευθεία μπαίνει η ηλεκτρική θωράκιση του νησιωτικού συμπλέγματος των Κυκλάδων, καθώς απομένουν τρία νησιά για να ολοκληρωθεί το έργο του ΑΔΜΗΕ.
Η Σαντορίνη αναμένεται να ενταχθεί πλήρως στο ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα μέσα στον Νοέμβριο, ενώ αμέσως μετά θα ακολουθήσουν η Μήλος και η Σέριφος, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το αργότερο τις αρχές του 2027. Έτσι, θα κλείσει ο κύκλος των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των Κυκλάδων, που ξεκίνησε το 2018 και αλλάζει οριστικά τον τρόπο με τον οποίο αυτά ηλεκτροδοτούνται.
Το πιο πρόσφατο βήμα έγινε με τη Φολέγανδρο, οι καταναλωτές της οποίας τροφοδοτούνται πλέον από το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα. Η πρεμιέρα της διασύνδεσης του νησιού ανακοινώθηκε πριν λίγα 24ωρα από τον ΑΔΜΗΕ και σηματοδοτεί την πρώτη ενεργοποίηση έργου που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της τέταρτης και τελευταίας φάσης της διασύνδεσης των Κυκλάδων.
Η αντίστροφη μέτρηση για τα τρία νησιά
Παρότι τα υποθαλάσσια καλώδια και οι υποσταθμοί έχουν κατασκευαστεί, η ηλεκτροδότηση των νησιών από το ηπειρωτικό σύστημα πραγματοποιείται σταδιακά. Απαιτούνται τελικοί έλεγχοι και δοκιμές, ώστε η μετάβαση από την τοπική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας να γίνει με ασφάλεια, χωρίς να διαταραχθεί η τροφοδοσία των κατοίκων και των επιχειρήσεων.
Η Σαντορίνη αποτελεί το επόμενο σημαντικό ορόσημο. Με την προγραμματισμένη ηλέκτριση τον Νοέμβριο θα πάψει να εξαρτάται για την ηλεκτροδότησή της από την τοπική πετρελαϊκή παραγωγή, αποκτώντας πρόσβαση στο δίκτυο υψηλής τάσης της ηπειρωτικής Ελλάδας. Η αλλαγή έχει ιδιαίτερη σημασία για έναν από τους μεγαλύτερους τουριστικούς προορισμούς της χώρας, όπου η ζήτηση ρεύματος αυξάνεται κατακόρυφα το καλοκαίρι.
Στη συνέχεια θα πάρουν σειρά η Μήλος και η Σέριφος, ολοκληρώνοντας την ένταξη των νοτίων και δυτικών Κυκλάδων στο διασυνδεδεμένο σύστημα. Το χρονοδιάγραμμα τοποθετεί την ολοκλήρωση της διαδικασίας το αργότερο μέχρι τις αρχές της επόμενης χρονιάς, ώστε το νησιωτικό σύμπλεγμα να αποκτήσει πιο αξιόπιστη τροφοδότηση.
Επένδυση 385,7 εκατ. ευρώ
Η τελευταία φάση της διασύνδεσης των Κυκλάδων έχει προϋπολογισμό 385,7 εκατ. ευρώ. Περιλαμβάνει ένα δίκτυο καλωδίων υψηλής τάσης 150 kV, που συνδέει τη Νάξο με τη Σαντορίνη και, μέσω Φολέγανδρου, Μήλου και Σερίφου, καταλήγει στο Λαύριο. Στα τέσσερα νησιά δημιουργήθηκαν, παράλληλα, σύγχρονοι υποσταθμοί.
Ενδεικτική της τεχνικής δυσκολίας για την ολοκλήρωση του πρότζεκτ ήταν η πόντιση καλωδίων σε βάθη που ξεπερνούν τα 500 μέτρα. Μόνο το τμήμα Σαντορίνης - Φολέγανδρου εκτείνεται σε 60 χιλιόμετρα. Για τη χρηματοδότηση του έργου εξασφαλίστηκαν 164,5 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, με συμμετοχή και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
Με την τελευταία αυτή επένδυση ολοκληρώνεται ένα ευρύτερο πρόγραμμα άνω των 800 εκατ. ευρώ. Από το 2018 έχουν ενταχθεί στο σύστημα η Σύρος, η Πάρος, η Μύκονος και η Νάξος, ενώ αναβαθμίστηκαν οι καλωδιακές συνδέσεις της Άνδρου και της Τήνου. Πέρα από την ασφάλεια τροφοδότησης, οι διασυνδέσεις περιορίζουν τη λειτουργία πετρελαϊκών μονάδων, τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και δημιουργούν περιθώρια για περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Εκατοντάδες εκατομμύρια λιγότερα για ΥΚΩ
Το όφελος, πάντως, δεν περιορίζεται στους κατοίκους των νησιών. Οι διασυνδέσεις μειώνουν το κόστος ηλεκτροπαραγωγής, καθώς υποκαθιστούν την ακριβή χρήση πετρελαίου στους τοπικούς σταθμούς. Η διαφορά αυτή έχει σημασία για όλους τους καταναλωτές της χώρας, οι οποίοι συμμετέχουν στη χρηματοδότηση της ηλεκτροδότησης των μη διασυνδεδεμένων νησιών μέσω των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ).
Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΑΔΜΗΕ, από την ολοκλήρωση των διασυνδέσεων των Κυκλάδων και της Κρήτης μαζί, η ετήσια εξοικονόμηση στις ΥΚΩ υπολογίζεται σε περίπου 550 εκατ. ευρώ κατά μέσο όρο για την περίοδο 2026-2030.
Αυτή η μείωση του κόστους άνοιξε τον δρόμο για την ελάφρυνση των νοικοκυριών από την 1η Ιανουαρίου 2027, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, από το βήμα της ΔΕΘ. Συγκεκριμένα, η χρέωση ΥΚΩ στην πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης (έως 500 κιλοβατώρες τον μήνα) θα μειωθεί κατά 50%, από τα 6,90 στα 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Η παρέμβαση αφορά περίπου 6 εκατομμύρια οικιακές παροχές, τόσο με ημερήσιο όσο και με διζωνικό τιμολόγιο, και έχει εκτιμώμενο ετήσιο κόστος 50 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ένα απτό παράδειγμα του πώς οι υποδομές που κατασκευάζονται στα νησιά μπορούν να μεταφραστούν σε οικονομικό όφελος για τα νοικοκυριά όλης της χώρας.